Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 2.29

2.29.1

pṛthuruvāca-
hate caiva mahāpāpe ekasminpāpacāriṇi /
lokāḥ sukhena jīvaṃti sādhavaḥ puṇyadarśinaḥ

2.29.2

tasmādekaṃ prahartavyaṃ pāpiṣṭhaṃ pāpacetanam /
tasmāttvāṃ hi haniṣyāmi sarvasattvapraṇāśinīm

2.29.3

tvayā bījāni sarvāṇi luptānyetāni sāṃpratam /
grāsaṃ kṛtvā sthirībhūtvā prajāṃ hatvā kva yāsyasi

2.29.4

hate pāpe durācāre sukhaṃ jīvaṃtisādhavaḥ /
tasmātpāpaṃ prahaṃtavyaṃ satyamevaṃ na saṃśayaḥ

2.29.5

pālitavyaṃ prayatnena yasmāddharmaḥ pravarddhate /
bhavatyā tu mahatpāpaṃ prajāsaṃkṣayakārakam

2.29.6

ekasyārthena yo hanyādātmano vā parasya vā /
lokopatāpakaṃ hatvā na bhavettasya pātakam

2.29.7

sukhameṣyaṃti bahavo yasmiṃstu nihate śubhe /
vasudhe nihate duṣṭe pātakaṃ nopapātakam

2.29.8

prajānimittaṃ tvāmeva haniṣyāmi na saṃśayaḥ /
yadi me puṇyasaṃyuktaṃ vacanaṃ na kariṣyati

2.29.9

jagato'sya hitārthāya sādhu caiva vasuṃdhare /
haniṣye tvāṃ śitairbāṇairmadvākyāttu parāṅmukhīm

2.29.10

svīyena tejasā caiva puṇyāṃ trailokyavāsinīm /
prajāṃ caiva dhariṣyāmi dharmeṇāpi na saṃśayaḥ

2.29.11

macchāsanaṃ samāsthāya dharmayuktaṃ vasuṃdhare /
imāḥ prajā ājñayā me saṃjīvaya sadaiva hi

2.29.12

evaṃ me śāsanaṃ bhadre adya yarhi kariṣyasi /
tataḥ prīto'smi te nityaṃ gopāyiṣyāmi sarvadā

2.29.13

tvāmeva hi na saṃdeha anye caiva nṛpottamāḥ /
dhenurūpeṇa sā pṛthvī bāṇāṃcitakalevarā

2.29.14

uvācedaṃ pṛthuṃ vainyaṃ dharmādhāraṃ mahāmatim /
dharaṇyuvāca-/
tavādeśaṃ mahārāja satyapuṇyārthasaṃyutam

2.29.15

prajānimittamatyarthaṃ vidhāsyāmi na saṃśayaḥ /
udyamenāpi puṇyena upāyena nareśvara

2.29.16

samāraṃbhāḥ prasiddhyaṃti puṇyāścaivāpyupakramāḥ /
upāyaṃ paśya rājeṃdra yena tvaṃ satyavānbhaveḥ

2.29.17

dhārayethāḥ prajāścemā yena sarvāḥ pravarddhaye /
saṃlagnāścottamā bāṇā mamāṃge te śilāśitāḥ

2.29.18

samuddhara svayaṃ rājaṃśchalyaṃti bhṛśameva te /
samāṃ kuru mahārāja tiṣṭhenmayi yathā payaḥ

2.29.19

sūta uvāca-/
dhanuṣogreṇa tāñchailānnānārūpāngurūṃstathā /
utsārayaṃstataḥ sarvāṃ samarūpāṃ cakāra saḥ

2.29.20

tadāprabhṛti te śailā vṛddhimāpurdvijottamāḥ /
tasyā aṃgātsvayaṃ bāṇānsvakīyānnṛpanaṃdanaḥ

2.29.21

samuddhṛtya tato vainyaḥ prītena manasā tadā /
gartāśca kaṃdarāścaiva bāṇāghātaiḥ samīkṛtāḥ

2.29.22

evaṃ pṛthvadyaṃsamāṃ sarvāṃ cakāra puṇyavarddhanaḥ /
samīkṛtya mahābhāgo vatsaṃ tasyā vyakalpayat

2.29.23

manuṃ svāyaṃbhuvaṃ pūrvaṃ pariciṃtya punaḥ punaḥ /
atīteṣvatha sarveṣu manvaṃtareṣu sattamāḥ

2.29.24

viṣamatvaṃ gatā bhūmiḥ paṃthā nāsīcca kutracit /
samāni viṣamāṇyevaṃ svayamāsandvijottamāḥ

2.29.25

pūrvaṃ manoścākṣuṣasya prāpte caivāṃtare tadā /
jāte pūrvavisarge ca viṣame ca dharātale

2.29.26

grāmāṇāṃ ca purāṇāṃ ca pattanānāṃ tathaiva ca /
deśānāṃ kṣetrapannānāṃ maryādā na hi dṛśyate

2.29.27

kṛṣirnaiva na vāṇijyaṃ na gorakṣā pravartate /
nānṛtaṃ bhāṣate kaścinna lobho na ca matsaraḥ

2.29.28

nābhimānaṃ ca vai pāpaṃ na karoti kadā kila /
vaivasvatasya saṃprāpte aṃtare dvijasattama

2.29.29

vainyasya saṃbhavātpūrvaṃ prajānāmeva saṃbhavaḥ /
imāḥ prajā dvijāḥ sarvā nivāsaṃ samarocayan

2.29.30

kvacidbhūmau girau kvāpi nadītīreṣu vai tadā /
kuṃjeṣu sarvatīrtheṣu sāgarasya taṭeṣu ca

2.29.31

nivāsaṃ cakrire sarvāḥ prajāḥ puṇyena vai tadā /
tāsāmāhāraḥ saṃjātaḥ phalamūlamadhustathā

2.29.32

mahatā kṛcchreṇa tāsāmāhāraśca dvijottamāḥ /
pṛthurvainyaḥ samālokya prajānāṃ kaṣṭameva hi

2.29.33

svāyaṃbhuvo manurvatsaḥ kalpitastena bhūbhujā /
svapāṇiḥ kalpitastena pātramevaṃ mahāmate

2.29.34

sa pṛthuḥ puruṣavyāghro dudoha vasudhāṃ tadā /
sarvasasyamayaṃ kṣīraṃ sasarvānnaṃ guṇānvitam

2.29.35

tena puṇyena cānnena sudhākalpena tāḥ prajāḥ /
tṛptiṃ nayaṃti devānvai prajāḥ pitṝṃstathāparān

2.29.36

prasādāttasya vainyasya sukhaṃ jīvaṃti tāḥ prajāḥ /
devebhyaśca pitṛbhyaśca datvā cānnaṃ prajāstataḥ

2.29.37

brāhmaṇebhyo viśeṣeṇaatithibhyastathaiva ca /
paścādbhuṃjaṃti puṇyāstāḥ prajāḥ sarvā dvijottamāḥ

2.29.38

yajñaiścānye yajaṃtyeva tarpayaṃti janārdanam /
tena cānnena deveśaṃ tṛptiṃ gacchaṃti devatāḥ

2.29.39

punarvarṣati parjanyaḥ preṣito mādhavena ca /
tasmātpuṇyā mahauṣadhyaḥ saṃbhavaṃti supuṇyadāḥ

2.29.40

sasyajātāni sarvāṇi pṛthurvainyaḥ prajāpatiḥ /
tenānnena prajāḥ sarvā vartaṃte'dyāpi nityaśaḥ

2.29.41

ṛṣibhiścaiva militairdugdhā ceyaṃ vasuṃdharā /
punarviprairmahābhāgyaiḥ satyavadbhiḥ suraistathā

2.29.42

somo vatsasvarūpobhūddogdhā devaguruḥ svayam /
ūrjaṃ kṣīraṃ payaḥ kalpaṃ yena jīvaṃti cāmarāḥ

2.29.43

teṣāṃ satyena puṇyena sarve jīvaṃti jaṃtavaḥ /
satyapuṇye pravartaṃte ṛṣidugdhā vasuṃdharā

2.29.44

athātaḥ saṃpravakṣyāmi yathā dugdhā iyaṃ dharā /
pitṛbhiśca purā vatsa vidhinā yena vai tadā

2.29.45

supātraṃ rājataṃ kṛtvā svadhā kṣīraṃ sudhānvitam /
parikalpya yamaṃ vatsaṃ dogdhā cāṃtaka eva saḥ

2.29.46

nāgaiḥ sarpaistato dugdhā takṣakaṃ vatsameva ca /
alābupātramādāya viṣaṃ kṣīraṃ dvijottamāḥ

2.29.47

nāgānāṃ tu tathā dogdhā dhṛtarāṣṭraḥ pratāpavān /
sarpā nāgā dvijaśreṣṭhāstena vartaṃti cātulāḥ

2.29.48

nāgā vartaṃti tenāpi hyatyugreṇa dvijottamāḥ /
viṣeṇa ghorarūpeṇa sarpāścaiva bhayānakāḥ

2.29.49

tenaiva vartayaṃtyugrā mahākāyā mahābalāḥ /
tadāhārāstadācārāstadvīryāstatparākramāḥ

2.29.50

athātaḥ saṃpravakṣyāmi yathā dugdhā vasuṃdharā /
asurairdānavaiḥ sarvaiḥ kalpayitvā dvijottamāḥ

2.29.51

pātramatrānnasadṛśamāyasaṃ sarvakāmikam /
kṣīraṃ māyāmayaṃ kṛtvā sarvārātivināśanam

2.29.52

teṣāmabhūtsa vai vatso virocanaḥ pratāpavān /
ṛtvigdvimūrddhā daityānāṃ madhurdogdhā mahābalaḥ

2.29.53

tayā hi māyayā daityāḥ pravarttaṃte mahābalāḥ /
mahāprajñā mahākāyā mahātejaḥ parākramāḥ

2.29.54

tadbalaṃ pauruṣaṃ teṣāṃ tena jīvaṃti dānavāḥ /
tayaite māyayādyāpi sarvamāyā dvijottamāḥ

2.29.55

pravartaṃte mitaprajñāste tadeṣāmidaṃ balam /
tathā tu dugdhā yakṣaiḥ sā sarvādhārāsu medinī

2.29.56

iti śuśruma vipreṃdrāḥ purākalpe mahātmabhiḥ /
aṃtardhānamayaṃ kṣīramayaspātre suvistare

2.29.57

vaiśravaṇo mahāprājñastadā vatsaḥ prakalpitaḥ /
maṇidharasya pitā puṇyaḥ prājño buddhimatāṃ varaḥ

2.29.58

dogdhā rajatanābhastu tasyāścāsīnmahāmatiḥ /
sarvajñaḥ sarvadharmajño yakṣarājasuto balī

2.29.59

aṣṭabāhurmahātejā dviśīrṣaḥ sumahātapāḥ /
yakṣāvartaṃta tenāpi sarvadaiva dvijottamāḥ

2.29.60

punardugdhā iyaṃ pṛthvī rākṣasaiśca mahābalaiḥ /
tathā caiṣā piśācaiśca sāturairdagdhavāribhiḥ

2.29.61

utplutaṃ nṛkapālaṃ taṃ śāvapātramayaḥ kṛtam /
suprajāṃ bhoktukāmāste tīvrakopaparākramāḥ

2.29.62

dogdhā rajatanābhastu teṣāmāsīnmahābalaḥ /
sumālī nāma vatsaśca śoṇitaṃ kṣīrameva ca

2.29.63

rakṣāṃsi yātudhānāśca piśācāśca mahābalāḥ /
yakṣāstena ca jīvaṃti bhūtasaṅghāśca dāruṇāḥ

2.29.64

gaṃdharvairapsarobhiśca punardugdhā vasuṃdharā /
kṛtvā vatsaṃ suvidvāṃsaṃ taiśca citrarathaṃ punaḥ

2.29.65

duduhuḥ padmapātre tu gāṃdharvaṃ gītasaṃkulam /
surucirnāma gaṃdharvasteṣāmāsīnmahāmatiḥ

2.29.66

dogdhā puṇyatamaścaiva tasyāśca dvijasattamāḥ /
śucigītaṃ mahātmānaḥ sukṣīraṃ duduhustadā

2.29.67

gaṃdharvāstena jīvaṃti anyāścāpsarasastathā /
parvataiśca mahāpuṇyairdugdhā ceyaṃ vasuṃdharā

2.29.68

ratnāni vividhānyeva oṣadhīścāmṛtopamāḥ /
vatsaścaiva mahābhāgo himavānparikalpitaḥ

2.29.69

merurdogdhā ca saṃjātaḥ pātraṃ kṛtvā tu śailajam /
tena kṣīreṇa saṃvṛddhāḥ śailāḥ sarve mahaujasaḥ

2.29.70

punardugdhā mahāvṛkṣaiḥ puṇyaiḥ kalpadrumādibhiḥ /
pālāśaṃ pātrāmāninyuśchinnadagdhaprarohaṇam

2.29.71

śālo dudoha puṣpāṃgaḥ plakṣo vatso'bhavattadā /
guhyakaiścāraṇaiḥ siddhairvidyādharagaṇaistadā

2.29.72

dugdhā ceyaṃ sarvadhātrī sarvakāmapradāyinī /
yaṃ yamicchaṃti ye lokāḥ pātravatsaviśeṣaṇaiḥ

2.29.73

taistaisteṣāṃ dadātyeva kṣīraṃ sadbhāvamīdṛśam /
iyaṃ dhātrī vidhātrī tu iyaṃ śreṣṭhā vasuṃdharā

2.29.74

sarvakāmadughā dhenuriyaṃ puṇyairalaṃkṛtā /
iyaṃ jyeṣṭhā pratiṣṭhā tu iyaṃ sṛṣṭiriyaṃ prajā

2.29.75

pāvanī puṇyadā puṇyā sarvasasya prarohiṇī /
carācarasya sarvasya pratiṣṭhā yonireva ca

2.29.76

mahālakṣmīriyaṃ vidyā sarvaviśvamayī sadā /
sarvakāmadughā dogdhrī sarvabījaprarohiṇī

2.29.77

sarveṣāṃ śreyasāṃ mātā sarvalokadharā iyam /
paṃcānāmapi bhūtānāṃ prakāśo rūpameva ca

2.29.78

asīdiyaṃ samudrāṃtā medinīti pariśrutā /
madhukaiṭabhayoḥ kṛtsnā medasā samabhiplutā

2.29.79

teneyaṃ medinī nāma procyate brahmavādibhiḥ /
tatobhyupagamātprājña pṛthorvainyasya sattamāḥ

2.29.80

duhitṛtvamanuprāptā devī pṛthvīti cocyate /
tena rājñā dvijaśreṣṭhāḥ pāliteyaṃ vasuṃdharā

2.29.81

grāmādhāraṃ gṛhāṇāṃ ca purapattanamālinī /
sasyākaravatī sphītā sarvatīrthamayī dvijāḥ

2.29.82

evaṃ vasumatī devī sarvalokamayī sadā /
evaṃ prabhāvo rājeṃdraḥ purāṇe paripaṭhyate

2.29.83

pṛthurvainyo mahābhāgaḥ sarvakarmaprakāśakaḥ /
yathā viṣṇuryathā brahmā yathā rudraḥ sanātanaḥ

2.29.84

namaskāryāstrayo devā devādyairbrahmavādibhiḥ /
brāhmaṇairṛṣibhiḥ sarvairnamaskāryo nṛpottamaḥ

2.29.85

varṇānāmāśramāṇāṃ yaḥ sthāpakaḥ sarvalokadhṛk /
pārthivaiśca mahābhāgaiḥ pārthivatvamihepsubhiḥ

2.29.86

ādirājo namaskāryaḥ pṛthurvainyaḥ pratāpavān /
dhanurvedārthibhiryodhaiḥ sadaiva jayakāṃkṣibhiḥ

2.29.87

namaskāryo mahārājo vṛttidātā mahībhṛtām /
evaṃ pātraviśeṣāśca mayā khyātā dvijottamāḥ

2.29.88

vatsānāṃ suviśeṣāśca dogdhṝṇāṃ bhavadagrataḥ /
kṣīrasyāpi viśeṣaṃ tu yathoddiṣṭaṃ hi bhūbhujā

2.29.89

samākhyātaṃ tathāgre ca bhavatāṃ vai yathārthataḥ /
dhanyaṃ yaśasyamārogyaṃ puṇyaṃ pāpapraṇāśanam

2.29.90

pṛthorvainyasya caritaṃ yaḥ śṛṇoti dvijottamāḥ /
tasya bhāgīrathī snānamahanyahani jāyate

2.29.91

sarvapāpaviśuddhātmā viṣṇulokaṃ prayāti saḥ

2.29.29

iti śrīpadmapurāṇe paṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāṃ bhūmikhaṃḍe
pṛthūpākhyāne ekonatriṃśo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc