Padma Purana · Chapter 2.29
pṛthuruvāca-
hate caiva mahāpāpe ekasminpāpacāriṇi /
lokāḥ sukhena jīvaṃti sādhavaḥ puṇyadarśinaḥ
tasmādekaṃ prahartavyaṃ pāpiṣṭhaṃ pāpacetanam /
tasmāttvāṃ hi haniṣyāmi sarvasattvapraṇāśinīm
tvayā bījāni sarvāṇi luptānyetāni sāṃpratam /
grāsaṃ kṛtvā sthirībhūtvā prajāṃ hatvā kva yāsyasi
hate pāpe durācāre sukhaṃ jīvaṃtisādhavaḥ /
tasmātpāpaṃ prahaṃtavyaṃ satyamevaṃ na saṃśayaḥ
pālitavyaṃ prayatnena yasmāddharmaḥ pravarddhate /
bhavatyā tu mahatpāpaṃ prajāsaṃkṣayakārakam
ekasyārthena yo hanyādātmano vā parasya vā /
lokopatāpakaṃ hatvā na bhavettasya pātakam
sukhameṣyaṃti bahavo yasmiṃstu nihate śubhe /
vasudhe nihate duṣṭe pātakaṃ nopapātakam
prajānimittaṃ tvāmeva haniṣyāmi na saṃśayaḥ /
yadi me puṇyasaṃyuktaṃ vacanaṃ na kariṣyati
jagato'sya hitārthāya sādhu caiva vasuṃdhare /
haniṣye tvāṃ śitairbāṇairmadvākyāttu parāṅmukhīm
svīyena tejasā caiva puṇyāṃ trailokyavāsinīm /
prajāṃ caiva dhariṣyāmi dharmeṇāpi na saṃśayaḥ
macchāsanaṃ samāsthāya dharmayuktaṃ vasuṃdhare /
imāḥ prajā ājñayā me saṃjīvaya sadaiva hi
evaṃ me śāsanaṃ bhadre adya yarhi kariṣyasi /
tataḥ prīto'smi te nityaṃ gopāyiṣyāmi sarvadā
tvāmeva hi na saṃdeha anye caiva nṛpottamāḥ /
dhenurūpeṇa sā pṛthvī bāṇāṃcitakalevarā
uvācedaṃ pṛthuṃ vainyaṃ dharmādhāraṃ mahāmatim /
dharaṇyuvāca-/
tavādeśaṃ mahārāja satyapuṇyārthasaṃyutam
prajānimittamatyarthaṃ vidhāsyāmi na saṃśayaḥ /
udyamenāpi puṇyena upāyena nareśvara
samāraṃbhāḥ prasiddhyaṃti puṇyāścaivāpyupakramāḥ /
upāyaṃ paśya rājeṃdra yena tvaṃ satyavānbhaveḥ
dhārayethāḥ prajāścemā yena sarvāḥ pravarddhaye /
saṃlagnāścottamā bāṇā mamāṃge te śilāśitāḥ
samuddhara svayaṃ rājaṃśchalyaṃti bhṛśameva te /
samāṃ kuru mahārāja tiṣṭhenmayi yathā payaḥ
sūta uvāca-/
dhanuṣogreṇa tāñchailānnānārūpāngurūṃstathā /
utsārayaṃstataḥ sarvāṃ samarūpāṃ cakāra saḥ
tadāprabhṛti te śailā vṛddhimāpurdvijottamāḥ /
tasyā aṃgātsvayaṃ bāṇānsvakīyānnṛpanaṃdanaḥ
samuddhṛtya tato vainyaḥ prītena manasā tadā /
gartāśca kaṃdarāścaiva bāṇāghātaiḥ samīkṛtāḥ
evaṃ pṛthvadyaṃsamāṃ sarvāṃ cakāra puṇyavarddhanaḥ /
samīkṛtya mahābhāgo vatsaṃ tasyā vyakalpayat
manuṃ svāyaṃbhuvaṃ pūrvaṃ pariciṃtya punaḥ punaḥ /
atīteṣvatha sarveṣu manvaṃtareṣu sattamāḥ
viṣamatvaṃ gatā bhūmiḥ paṃthā nāsīcca kutracit /
samāni viṣamāṇyevaṃ svayamāsandvijottamāḥ
pūrvaṃ manoścākṣuṣasya prāpte caivāṃtare tadā /
jāte pūrvavisarge ca viṣame ca dharātale
grāmāṇāṃ ca purāṇāṃ ca pattanānāṃ tathaiva ca /
deśānāṃ kṣetrapannānāṃ maryādā na hi dṛśyate
kṛṣirnaiva na vāṇijyaṃ na gorakṣā pravartate /
nānṛtaṃ bhāṣate kaścinna lobho na ca matsaraḥ
nābhimānaṃ ca vai pāpaṃ na karoti kadā kila /
vaivasvatasya saṃprāpte aṃtare dvijasattama
vainyasya saṃbhavātpūrvaṃ prajānāmeva saṃbhavaḥ /
imāḥ prajā dvijāḥ sarvā nivāsaṃ samarocayan
kvacidbhūmau girau kvāpi nadītīreṣu vai tadā /
kuṃjeṣu sarvatīrtheṣu sāgarasya taṭeṣu ca
nivāsaṃ cakrire sarvāḥ prajāḥ puṇyena vai tadā /
tāsāmāhāraḥ saṃjātaḥ phalamūlamadhustathā
mahatā kṛcchreṇa tāsāmāhāraśca dvijottamāḥ /
pṛthurvainyaḥ samālokya prajānāṃ kaṣṭameva hi
svāyaṃbhuvo manurvatsaḥ kalpitastena bhūbhujā /
svapāṇiḥ kalpitastena pātramevaṃ mahāmate
sa pṛthuḥ puruṣavyāghro dudoha vasudhāṃ tadā /
sarvasasyamayaṃ kṣīraṃ sasarvānnaṃ guṇānvitam
tena puṇyena cānnena sudhākalpena tāḥ prajāḥ /
tṛptiṃ nayaṃti devānvai prajāḥ pitṝṃstathāparān
prasādāttasya vainyasya sukhaṃ jīvaṃti tāḥ prajāḥ /
devebhyaśca pitṛbhyaśca datvā cānnaṃ prajāstataḥ
brāhmaṇebhyo viśeṣeṇaatithibhyastathaiva ca /
paścādbhuṃjaṃti puṇyāstāḥ prajāḥ sarvā dvijottamāḥ
yajñaiścānye yajaṃtyeva tarpayaṃti janārdanam /
tena cānnena deveśaṃ tṛptiṃ gacchaṃti devatāḥ
punarvarṣati parjanyaḥ preṣito mādhavena ca /
tasmātpuṇyā mahauṣadhyaḥ saṃbhavaṃti supuṇyadāḥ
sasyajātāni sarvāṇi pṛthurvainyaḥ prajāpatiḥ /
tenānnena prajāḥ sarvā vartaṃte'dyāpi nityaśaḥ
ṛṣibhiścaiva militairdugdhā ceyaṃ vasuṃdharā /
punarviprairmahābhāgyaiḥ satyavadbhiḥ suraistathā
somo vatsasvarūpobhūddogdhā devaguruḥ svayam /
ūrjaṃ kṣīraṃ payaḥ kalpaṃ yena jīvaṃti cāmarāḥ
teṣāṃ satyena puṇyena sarve jīvaṃti jaṃtavaḥ /
satyapuṇye pravartaṃte ṛṣidugdhā vasuṃdharā
athātaḥ saṃpravakṣyāmi yathā dugdhā iyaṃ dharā /
pitṛbhiśca purā vatsa vidhinā yena vai tadā
supātraṃ rājataṃ kṛtvā svadhā kṣīraṃ sudhānvitam /
parikalpya yamaṃ vatsaṃ dogdhā cāṃtaka eva saḥ
nāgaiḥ sarpaistato dugdhā takṣakaṃ vatsameva ca /
alābupātramādāya viṣaṃ kṣīraṃ dvijottamāḥ
nāgānāṃ tu tathā dogdhā dhṛtarāṣṭraḥ pratāpavān /
sarpā nāgā dvijaśreṣṭhāstena vartaṃti cātulāḥ
nāgā vartaṃti tenāpi hyatyugreṇa dvijottamāḥ /
viṣeṇa ghorarūpeṇa sarpāścaiva bhayānakāḥ
tenaiva vartayaṃtyugrā mahākāyā mahābalāḥ /
tadāhārāstadācārāstadvīryāstatparākramāḥ
athātaḥ saṃpravakṣyāmi yathā dugdhā vasuṃdharā /
asurairdānavaiḥ sarvaiḥ kalpayitvā dvijottamāḥ
pātramatrānnasadṛśamāyasaṃ sarvakāmikam /
kṣīraṃ māyāmayaṃ kṛtvā sarvārātivināśanam
teṣāmabhūtsa vai vatso virocanaḥ pratāpavān /
ṛtvigdvimūrddhā daityānāṃ madhurdogdhā mahābalaḥ
tayā hi māyayā daityāḥ pravarttaṃte mahābalāḥ /
mahāprajñā mahākāyā mahātejaḥ parākramāḥ
tadbalaṃ pauruṣaṃ teṣāṃ tena jīvaṃti dānavāḥ /
tayaite māyayādyāpi sarvamāyā dvijottamāḥ
pravartaṃte mitaprajñāste tadeṣāmidaṃ balam /
tathā tu dugdhā yakṣaiḥ sā sarvādhārāsu medinī
iti śuśruma vipreṃdrāḥ purākalpe mahātmabhiḥ /
aṃtardhānamayaṃ kṣīramayaspātre suvistare
vaiśravaṇo mahāprājñastadā vatsaḥ prakalpitaḥ /
maṇidharasya pitā puṇyaḥ prājño buddhimatāṃ varaḥ
dogdhā rajatanābhastu tasyāścāsīnmahāmatiḥ /
sarvajñaḥ sarvadharmajño yakṣarājasuto balī
aṣṭabāhurmahātejā dviśīrṣaḥ sumahātapāḥ /
yakṣāvartaṃta tenāpi sarvadaiva dvijottamāḥ
punardugdhā iyaṃ pṛthvī rākṣasaiśca mahābalaiḥ /
tathā caiṣā piśācaiśca sāturairdagdhavāribhiḥ
utplutaṃ nṛkapālaṃ taṃ śāvapātramayaḥ kṛtam /
suprajāṃ bhoktukāmāste tīvrakopaparākramāḥ
dogdhā rajatanābhastu teṣāmāsīnmahābalaḥ /
sumālī nāma vatsaśca śoṇitaṃ kṣīrameva ca
rakṣāṃsi yātudhānāśca piśācāśca mahābalāḥ /
yakṣāstena ca jīvaṃti bhūtasaṅghāśca dāruṇāḥ
gaṃdharvairapsarobhiśca punardugdhā vasuṃdharā /
kṛtvā vatsaṃ suvidvāṃsaṃ taiśca citrarathaṃ punaḥ
duduhuḥ padmapātre tu gāṃdharvaṃ gītasaṃkulam /
surucirnāma gaṃdharvasteṣāmāsīnmahāmatiḥ
dogdhā puṇyatamaścaiva tasyāśca dvijasattamāḥ /
śucigītaṃ mahātmānaḥ sukṣīraṃ duduhustadā
gaṃdharvāstena jīvaṃti anyāścāpsarasastathā /
parvataiśca mahāpuṇyairdugdhā ceyaṃ vasuṃdharā
ratnāni vividhānyeva oṣadhīścāmṛtopamāḥ /
vatsaścaiva mahābhāgo himavānparikalpitaḥ
merurdogdhā ca saṃjātaḥ pātraṃ kṛtvā tu śailajam /
tena kṣīreṇa saṃvṛddhāḥ śailāḥ sarve mahaujasaḥ
punardugdhā mahāvṛkṣaiḥ puṇyaiḥ kalpadrumādibhiḥ /
pālāśaṃ pātrāmāninyuśchinnadagdhaprarohaṇam
śālo dudoha puṣpāṃgaḥ plakṣo vatso'bhavattadā /
guhyakaiścāraṇaiḥ siddhairvidyādharagaṇaistadā
dugdhā ceyaṃ sarvadhātrī sarvakāmapradāyinī /
yaṃ yamicchaṃti ye lokāḥ pātravatsaviśeṣaṇaiḥ
taistaisteṣāṃ dadātyeva kṣīraṃ sadbhāvamīdṛśam /
iyaṃ dhātrī vidhātrī tu iyaṃ śreṣṭhā vasuṃdharā
sarvakāmadughā dhenuriyaṃ puṇyairalaṃkṛtā /
iyaṃ jyeṣṭhā pratiṣṭhā tu iyaṃ sṛṣṭiriyaṃ prajā
pāvanī puṇyadā puṇyā sarvasasya prarohiṇī /
carācarasya sarvasya pratiṣṭhā yonireva ca
mahālakṣmīriyaṃ vidyā sarvaviśvamayī sadā /
sarvakāmadughā dogdhrī sarvabījaprarohiṇī
sarveṣāṃ śreyasāṃ mātā sarvalokadharā iyam /
paṃcānāmapi bhūtānāṃ prakāśo rūpameva ca
asīdiyaṃ samudrāṃtā medinīti pariśrutā /
madhukaiṭabhayoḥ kṛtsnā medasā samabhiplutā
teneyaṃ medinī nāma procyate brahmavādibhiḥ /
tatobhyupagamātprājña pṛthorvainyasya sattamāḥ
duhitṛtvamanuprāptā devī pṛthvīti cocyate /
tena rājñā dvijaśreṣṭhāḥ pāliteyaṃ vasuṃdharā
grāmādhāraṃ gṛhāṇāṃ ca purapattanamālinī /
sasyākaravatī sphītā sarvatīrthamayī dvijāḥ
evaṃ vasumatī devī sarvalokamayī sadā /
evaṃ prabhāvo rājeṃdraḥ purāṇe paripaṭhyate
pṛthurvainyo mahābhāgaḥ sarvakarmaprakāśakaḥ /
yathā viṣṇuryathā brahmā yathā rudraḥ sanātanaḥ
namaskāryāstrayo devā devādyairbrahmavādibhiḥ /
brāhmaṇairṛṣibhiḥ sarvairnamaskāryo nṛpottamaḥ
varṇānāmāśramāṇāṃ yaḥ sthāpakaḥ sarvalokadhṛk /
pārthivaiśca mahābhāgaiḥ pārthivatvamihepsubhiḥ
ādirājo namaskāryaḥ pṛthurvainyaḥ pratāpavān /
dhanurvedārthibhiryodhaiḥ sadaiva jayakāṃkṣibhiḥ
namaskāryo mahārājo vṛttidātā mahībhṛtām /
evaṃ pātraviśeṣāśca mayā khyātā dvijottamāḥ
vatsānāṃ suviśeṣāśca dogdhṝṇāṃ bhavadagrataḥ /
kṣīrasyāpi viśeṣaṃ tu yathoddiṣṭaṃ hi bhūbhujā
samākhyātaṃ tathāgre ca bhavatāṃ vai yathārthataḥ /
dhanyaṃ yaśasyamārogyaṃ puṇyaṃ pāpapraṇāśanam
pṛthorvainyasya caritaṃ yaḥ śṛṇoti dvijottamāḥ /
tasya bhāgīrathī snānamahanyahani jāyate
sarvapāpaviśuddhātmā viṣṇulokaṃ prayāti saḥ
iti śrīpadmapurāṇe paṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāṃ bhūmikhaṃḍe
pṛthūpākhyāne ekonatriṃśo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0