Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 2.28

2.28.1

aṣṭāviṃśatitamo'dhyāyaḥ
ṛṣaya ūcuḥ-
vistareṇa samākhyāhi janma tasya mahātmanaḥ /
pṛthoścaiva mahābhāga śrotukāmā vayaṃ punaḥ

2.28.2

rājñā tena yathā dugdhā iyaṃ dhātrī mahātmanā /
punardevaiśca pitṛbhirmunibhastattvavedibhiḥ

2.28.3

yathā daityaiśca nāgaiśca yathā yakṣairyathā drumaiḥ /
śailaiścaiva piśācaiśca gaṃdharvaiḥ puṇyakarmabhiḥ

2.28.4

brāhmaṇaiśca tathā siddhai rākṣasairbhīmavikramaiḥ /
pūrvameva yathā dugdhā anyaiśca sumahātmabhiḥ

2.28.5

teṣāmeva hi sarveṣāṃ viśeṣaṃ pātradhāraṇam /
kṣīrasyāpi vidhiṃ brūhi viśeṣaṃ ca mahāmate

2.28.6

venasyāpi nṛpasyaiva pāṇireva mahātmanaḥ /
ṛṣibhirmathitaḥ pūrvaṃ sa kasmādiha kāraṇāt

2.28.7

kruddhaścaiva mahāpuṇyaiḥ sūtaputra vadasva naḥ /
vicitreyaṃ kathā puṇyā sarvapāpapraṇāśinī

2.28.8

śrotukāmā mahābhāga tṛptirnaiva prajāyate /
sūta uvāca-
vainyasya hi pṛthoścaiva tasya vistarameva ca

2.28.9

janmavīryaṃ tathā kṣetraṃ pauruṣaṃ dvijasattamāḥ /
pravakṣyāmi yathā sarvaṃ caritraṃ tasya dhīmataḥ

2.28.10

śuśrūṣadhvaṃ mahābhāgā māmevaṃ dvijasattamāḥ /
abhaktāya na vaktavyamaśraddhāya śaṭhāya ca

2.28.11

sumūrkhāya sumohāya kuśiṣyāya tathaiva ca /
śraddhāhīnāya kūṭāya sarvanāśāya mā dvijāḥ

2.28.12

anyathā paṭhate yo hi nirayaṃ ca prayāti hi /
bhavaṃto bhāvasaṃyuktāḥ satyadharmaparāyaṇāḥ

2.28.13

bhavatāmagrataḥ sarvaṃ caritraṃ pāpanāśanam /
saṃpravakṣyāmyaśeṣeṇa śṛṇudhvaṃ dvijasattamāḥ

2.28.14

svargyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ dhanyaṃ vedaiśca saṃmitam /
rahasyamṛṣibhiḥ proktaṃ pravakṣyāmi dvijottamāḥ

2.28.15

yaścainaṃ kīrtayennityaṃ pṛthorvainyasya vistaram /
brāhmaṇebhyo namaskṛtvā na sa śocetkṛtākṛtam

2.28.16

saptajanmārjitaṃ pāpaṃ śrutamātreṇa naśyati /
brāhmaṇo vedavidvāṃśca kṣatriyo vijayī bhavet

2.28.17

vaiśyo dhanasamṛddhaḥ syācchūdraḥ sukhamavāpnuyāt /
evaṃ phalaṃ samāpnoti paṭhanācchravaṇādapi

2.28.18

pṛthorjanmacaritraṃ ca pavitraṃ pāpanāśanam /
dharmagoptā mahāprājño vedaśāstrārthakovidaḥ

2.28.19

atrivaṃśasamutpannaḥ pūrvamatrisamaḥ prabhuḥ /
sraṣṭā sarvasya dharmasya aṃgo nāma prajāpatiḥ

2.28.20

ya āsīttasya putro vai veno nāma prajāpatiḥ /
dharmamevaṃ parityajya sarvadaiva pravartate

2.28.21

mṛtyoḥ kanyā mahābhāgā sunīthā nāma nāmataḥ /
tāṃ tu aṃgo mahābhāgaḥ sunīthāmupayemivān

2.28.22

tasyāmutpādayāmāsa venaṃ dharmapraṇāśanam /
mātāmahasya doṣeṇa venaḥ kālātmajātmajaḥ

2.28.23

nijadharmaṃ parityajya adharmaniratobhavat /
kāmāllobhānmahāmohātpāpameva samācarat

2.28.24

vedācāramayaṃ dharmaṃ parityajya narādhipaḥ /
anvavartata pāpena madamatsaramohitaḥ

2.28.25

vedādhyāyaṃ vinā loke prāvartaṃta tadā janāḥ /
niḥsvādhyāyavaṣaṭkārāḥ prajāstasminprajāpatau

2.28.26

pravṛttaṃ na papuḥ somaṃ hutaṃ yajñeṣu devatāḥ /
ityuvāca sa duṣṭātmā brāhmaṇānprati nityaśaḥ

2.28.27

nādhyetavyaṃ na hotavyaṃ na deyaṃ dānameva ca /
na yaṣṭavyaṃ na hotavyamiti tasya prajāpateḥ

2.28.28

āsītpratijñā krūreyaṃ vināśe pratyupasthite /
ahamijyaśca yaṣṭā ca yajñaśceti punaḥ punaḥ

2.28.29

mayi yajñā vidhātavyā mayi hotavyamityapi /
ityabravītsadā veno hyahaṃ viṣṇuḥ sanātanaḥ

2.28.30

ahaṃ brahmā ahaṃ rudro mitra iṃdraḥ sadāgatiḥ /
ahameva prabhoktā ca havyaṃ kavyaṃ na saṃśayaḥ

2.28.31

atha te munayaḥ kruddhā venaṃ prati mahābalāḥ /
ūcuste saṃgatāḥ sarve rājānaṃ pāpacetanam

2.28.32

ṛṣaya ūcuḥ-
rājā hi pṛthivīnāthaḥ prajāṃ pālayate sadā /
dharmamūrtiḥ sa rājeṃdra tasmāddharmaṃ hi rakṣayet

2.28.33

vayaṃ dīkṣāṃ pravekṣyāmo yajñe dvādaśavārṣikīm /
adharmaṃ kuru mā yāge naiṣa dharmaḥ satāṃ gatiḥ

2.28.34

kuru dharmaṃ mahārāja satyaṃ puṇyaṃ samācara /
prajāhaṃ pālayiṣyāmi iti te samayaḥ kṛtaḥ

2.28.35

tāṃstathābruvataḥ sarvānmaharṣīnabravīttadā /
venaḥ prahasya durbuddhirimamarthamanarthakam

2.28.36

vena uvāca-
sraṣṭā dharmasya kaścānyaḥ śrotavyaṃ kasya vā mayā /
śrutavīryatapaḥ satye mayā vā kaḥ samo bhuvi

2.28.37

prabhavaṃ sarvabhūtānāṃ dharmāṇāṃ ca viśeṣataḥ /
saṃmūḍhā na vidurnūnaṃ bhavaṃto māṃ vicetasaḥ

2.28.38

icchandaheyaṃ pṛthivīṃ plāvayeyaṃ jalaistathā /
dyāṃ bhuvaṃ caiva ruṃdheyaṃ nātra kāryā vicāraṇā

2.28.39

yadā na śakyate mohādavalepācca pārthiva /
apanetuṃ tadā venaṃ tataḥ kruddhā maharṣayaḥ

2.28.40

visphuraṃtaṃ tadā venaṃ balādgṛhya tato ruṣā /
venasya tasya savyoruṃ mamaṃthurjātamanyavaḥ

2.28.41

kṛṣṇāṃjanacayopetamatihrasvaṃ vilakṣaṇam /
dīrghāsyaṃ ca virūpākṣaṃ nīlakaṃcukavarcasam

2.28.42

laṃbodaraṃ vyūḍhakarṇamatibhītaṃ durodaram /
dadṛśuste mahātmāno niṣīdetyabruvaṃstataḥ

2.28.43

teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā niṣasāda bhayāturaḥ /
parvateṣu vaneṣveva tasya vaṃśaḥ pratiṣṭhitaḥ

2.28.44

niṣādāśca kirātāśca bhillānāhalakāstathā /
bhramarāśca puliṃdāśca ye cānye mlecchajātayaḥ

2.28.45

pāpācārāstu te sarve tasmādaṃgātprajajñire /
atha te ṛṣayaḥ sarve prasannamanasastataḥ

2.28.46

gatakalmaṣamevaṃ taṃ jātaṃ venaṃ nṛpottamam /
mamaṃthurdakṣiṇaṃ pāṇiṃ tasyaiva ca mahātmanaḥ

2.28.47

mathite tasya pāṇau tu saṃjātaṃ svedameva hi /
punarmamaṃthuste viprā dakṣiṇaṃ pāṇimeva ca

2.28.48

sukarātpuruṣo jajñe dvādaśādityasannibhaḥ /
taptakāṃcanavarṇāṃgo divyamālyāṃbarāvṛtaḥ

2.28.49

divyābharaṇaśobhāṃgo divyagaṃdhānulepanaḥ /
mukuṭenārkavarṇena kuṃḍalābhyāṃ virājate

2.28.50

mahākāyo mahābāhū rūpeṇāpratimo bhuvi /
khaḍgabāṇadharo dhanvī kavacī ca mahāprabhuḥ

2.28.51

sarvalakṣaṇasaṃpannaḥ sarvālaṃkārabhūṣaṇaḥ /
tejasā rūpabhāvena suvarṇaiśca mahāmatiḥ

2.28.52

divi iṃdro yathā bhāti bhuvi venātmajastathā /
tasmiñjāte mahābhāge devāśca ṛṣayomalāḥ

2.28.53

utsavaṃ cakrire sarve venasya tanayaṃ prati /
dīpyamānaḥ svavapuṣā sākṣādagnirivojjvalaḥ

2.28.54

ādyamājagavaṃ nāma dhanurgṛhya mahāvaram /
śarāndivyāṃśca rakṣārthe kavacaṃ ca mahāprabham

2.28.55

jāte sati mahābhāge pṛthau vīre mahātmani /
saṃprahraṣṭāni bhūtāni samastāni dvijottama

2.28.56

sarvatīrthāni toyāni puṇyāni vividhāni ca /
tasyābhiṣeke vipreṃdrāḥ sarva eva pratasthire

2.28.57

pitāmahādyā devāstu bhūtāni vividhāni ca /
sthāvarāṇi carāṇyeva abhyaṣiṃcannarādhipam

2.28.58

mahāvīraṃ prajāpālaṃ pṛthumeva dvijottama /
pṛthurvainyo rājarājye abhigamya carācaraiḥ

2.28.59

devairvipraistathā sarvairabhiṣikto mahāmanāḥ /
rājñāṃ samadhirājye vai pṛthurvainyaḥ pratāpavān

2.28.60

tasya pitrā prajāḥ sarvāḥ kadā naivānuraṃjitāḥ /
tenānuraṃjitāḥ sarvā mumudire sukhena vai

2.28.61

anurāgāttasya vīrasya nāma rājetyajāyata /
prayātasya suvīrasya samudrasya dvijottama

2.28.62

āpastastaṃbhire sarvā bhayāttasya mahātmanaḥ /
durgaṃ mārgaṃ vilopyaiva sumārgaṃ parvatā daduḥ

2.28.63

dhvajabhaṃgaṃ na cakruste girayaḥ sarva eva te /
akṛṣṭapacyā pṛthivī sarvatra kāmadhenavaḥ

2.28.64

parjanyaḥ kāmavarṣī ca vedayajñānmahotsavān /
kurvaṃti brāhmaṇāḥ sarve kṣatriyāśca tathā pare

2.28.65

sarvakāmaphalā vṛkṣāstasmiñchāsati pārthive /
na durbhikṣaṃ na ca vyādhirnākālamaraṇaṃ nṛṇām

2.28.66

sarve sukhena jīvaṃti lokā dharmaparāyaṇāḥ /
tasmiñchāsati durdharṣe rājarāje mahātmani

2.28.67

etasminneva kāle tu yajñe paitāmahe śubhe /
sūta sūtyāṃ samutpannaḥ saumyehani mahātmani

2.28.68

tasminneva mahāyajñe jajñe prājño'tha māgadhaḥ /
pṛthoḥstavārthaṃ tau tatra samāhūtau maharṣibhiḥ

2.28.69

sūtasya lakṣaṇaṃ vakṣye mahāpuṇyaṃ dvijottamāḥ /
śikhāsūtreṇa saṃyukto vedādhyayanatatparaḥ

2.28.70

sarvaśāstrārthavettāsāvagnihotramupāsate /
dānādhyayanasaṃpanno brahmācāraparāyaṇaḥ

2.28.71

devānāṃ brāhmaṇānāṃ ca pūjanābhirataḥ sadā /
yācakastāvakaiḥ puṇyairvedamaṃtrairyajetkila

2.28.72

brahmācāraparo nityaṃ saṃbaṃdhaṃ brāhmaṇaiḥ saha /
evaṃ sa māgadho jajñe vedādhyayanavarjitaḥ

2.28.73

baṃdinaścāraṇāḥ sarve brahmācāravivarjitāḥ /
jñeyāste ca mahābhāgāḥ stāvakāḥ prabhavaṃti te

2.28.74

stavanārthamubhau sṛṣṭau nipuṇau sūtamāgadhau /
tāvūcurṛṣayaḥ sarve stūyatāmeṣa pārthivaḥ

2.28.75

karmaitadanurūpaṃ ca yādṛśoyaṃ narādhipaḥ /
tāvūcatustadā sarvāṃstānṛṣīnbaṃdimāgadhau

2.28.76

āvāṃ devānṛṣīṃścaiva prīṇayāvaḥ svakarmabhiḥ /
na cāsya vidvo vai karma na tathā lakṣaṇaṃ yaśaḥ

2.28.77

karmaṇā yena kuryāvaḥ stotramasya mahātmanaḥ /
jānīvastanna vipreṃdrā avijñātaguṇasya hi

2.28.78

bhaviṣyaistairguṇaiḥ puṇyaiḥ stotavyoyaṃ narottamaḥ /
kṛtavānyāni karmāṇi pṛthureva mahāyaśāḥ

2.28.79

ūcuste munayaḥ sarve guṇāndivyānmahātmanaḥ /
satyavāñjñānasaṃpanno buddhimānkhyātavikramaḥ

2.28.80

sadā śūro guṇagrāhī puṇyavāṃstyāgavānguṇī /
dhārmikaḥ satyavādī ca yajñānāṃ yājakottamaḥ

2.28.81

priyavāksatyavādī ca dhānyavāndhanavānguṇī /
guṇajñaḥ saguṇagrāhī dharmajñaḥ satyavatsalaḥ

2.28.82

sarvagaḥ sarvavettā ca brahmaṇyo vedavitsudhīḥ /
prajñāvānsusvaraścaiva vedavedāṃgapāragaḥ

2.28.83

dhātā goptā prajānāṃ sa vijayī samarāṃgaṇe /
rājasūyādikānāṃ tu yajñānāṃ rājasattamaḥ

2.28.84

āhartā bhūtale caikaḥ sarvadharmasamanvitaḥ /
ete guṇā asya cāṃge bhaviṣyaṃti mahātmanaḥ

2.28.85

ṛṣibhistau niyuktau tu kurvāṇau sūtamāgadhau /
guṇaiścaiva bhaviṣyaiśca stotraṃ tasya mahātmanaḥ

2.28.86

tadā prabhṛti vai lokāstavaistuṣṭā mahāmate /
purataśca bhaviṣyaṃti dātāraḥ stāvanairguṇaiḥ

2.28.87

tataḥ prabhṛti lokesminstaveṣu dvijasattamāḥ /
āśīrvādāḥ prayujyaṃte teṣāṃ draviṇamuttamam

2.28.88

sūtāya māgadhāyaiva baṃdine ca mahodayam /
cāraṇāya tataḥ prādāttailaṃgaṃ deśamuttamam

2.28.89

pṛthuḥ prasādāddharmātmā haihayaṃ deśameva ca /
revātīre puraṃ kṛtvā svanāmnā nṛpanaṃdanaḥ

2.28.90

brāhmaṇebhyo dvijaśreṣṭha yajandātā pṛthuḥ purā /
sarvajñaṃ sarvadātāraṃ dharmavīryaṃ narottamam

2.28.91

taṃ dadṛśuḥ prajāḥ sarvā munayaśca tapomalāḥ /
ūcuḥ parasparaṃ puṇyā eṣa rājā mahāmatiḥ

2.28.92

devādīnāṃ vṛttidātā asmākaṃ ca viśeṣataḥ /
prajānāṃ pālakaścaiva vṛttido hi bhaviṣyati

2.28.93

iyaṃ dhātrī mahāprājñā uptaṃ bījaṃ purā kila /
jīvanārthaṃ prajābhistu grāsayitvā sthirābhavat

2.28.94

tataḥ pṛthuṃ dvijaśreṣṭha prajāḥ samabhidudruvuḥ /
vidhatsveti suvṛttiṃ no munīnāṃ vacanaṃ tadā

2.28.95

grāsayitvā tadānnāni pṛthvī jātā suniścalā /
bhayaṃ prajānāṃ sumahatsa dṛṣṭvā rājasattamaḥ

2.28.96

maharṣivacanātsopi pragṛhya saśaraṃ dhanuḥ /
abhyadhāvata vegena pṛthvīṃ kruddho narādhipaḥ

2.28.97

kauṃjaraṃ rūpamāsthāya bhayāttasya tu medinī /
vaneṣu durgadeśeṣu guptā bhūtvā cacāra sā

2.28.98

na paśyati mahāprājñaḥ kurūpaṃ dvijasattamāḥ /
ācacakṣurmahāprājñaṃ kuṃjaraṃ rūpamāsthitā

2.28.99

tataḥ kuṃjararūpāṃtāmabhidudrāva pārthivaḥ /
tāḍyamānā ca sā tena niśitairmārgaṇaistataḥ

2.28.100

harirūpaṃ samāsthāya palāyanaparābhavat /
harerūpaṃ samāsthāya abhidudrāva pārthivaḥ

2.28.101

sotikruddho mahāprājño roṣāruṇasulocanaḥ /
subāṇairniśitaistīkṣṇairājaghāna sa medinīm

2.28.102

ākulavyākulā jātā bāṇāghātahatā tadā /
māhiṣaṃ rūpamāsthāya palāyanaparābhavat

2.28.103

abhyadhāvata vegena bāṇapāṇirdhanurdharaḥ /
sā gaurbhūtvā dvijaśreṣṭhā svargameva gatā dhruvam

2.28.104

brahmaṇaḥ śaraṇaṃ prāptā viṣṇoścaiva mahātmanaḥ /
rudrādīnāṃ ca devānāṃ trāṇasthānaṃ na viṃdati

2.28.105

alabhaṃtī bhṛśaṃ trāṇaṃ vainyamevānvaviṃdata /
tasya pārśvaṃ punaḥ prāptā bāṇaghātasamākulā

2.28.106

baddhāṃjalipuṭābhūtvā taṃ pṛthuṃ vākyamabravīt /
trāhitrāhīti rājeṃdra sā rājānamabhāṣata

2.28.107

ahaṃ dhātrī mahābhāga sarvādhārā vasuṃdharā /
nihatāyāṃ mayi nṛpa nihataṃ lokasaptakam

2.28.108

kṛtāṃjalipuṭā bhūtvā pūjyā lokaistribhiḥ sadā /
uvāca cainaṃ rājānamavadhyā strī sadā nṛpa

2.28.109

strīṇāṃ vadhe mahatpāpaṃ dṛṣṭamasti dvijottamaiḥ /
gavāṃ vadhe mahatpāpaṃ dṛṣṭamasti dvijottamaiḥ

2.28.110

mayā vinā mahārāja kathaṃ dhārayase prajāḥ /
ahaṃ yadāsthirā rājaṃstadā lokāścarācarāḥ

2.28.111

sthiratvaṃ yāṃti te sarve sthirībhūtā yadā hyaham /
māṃ vinā tu ime lokā vinaśyeyuścarācarāḥ

2.28.112

tataḥ prajā vinaśyeyurmama nāśe samāgate /
kathaṃ dhārayitā cāsi prajā rājanmayā vinā

2.28.113

mayi lokāḥ sthirā rājanmayedaṃ dhāryate jagat /
madvināśe vinaśyeyuḥ prajāḥ sarvā na saṃśayaḥ

2.28.114

na māmarhasi vai haṃtuṃ śreyaścettvaṃ cikīrṣasi /
prajānāṃ pṛthivīpāla śṛṇu deva vaco mama

2.28.115

upāyaiśca mahābhāga susiddhiṃ yāṃtyupakramāḥ /
samālokya hyupāyaṃ tvaṃ prajā yena dhariṣyati

2.28.116

māṃ hatvā tvaṃ mahārāja dhāraṇe pālane sadā /
poṣaṇe ca mahāprājña madvinā hi kathaṃ nṛpa

2.28.117

dhariṣyasi prajāṃ cemāṃ kopaṃ yaccha tvamātmanaḥ /
annamayī bhaviṣyāmi dhariṣyāmi prajāmimām

2.28.118

ahaṃ nārī avadhyā ca prāyaścittī bhaviṣyasi /
avadhyāṃ tu striyaṃ prāhustiryagyonigatāmapi

2.28.119

vicāryaivaṃ mahārāja na dharmaṃ tyaktumarhasi /
evaṃ nānāvidhairvākyairukto dhātryā narādhipaḥ

2.28.120

kopamenaṃ mahārāja tyaja dāruṇameva hi /
prasanne tvayi rājeṃdra tadā svasthā bhavāmyaham

2.28.121

evamuktastayā rājā pṛthurvainyaḥ prajāpatiḥ /
tāmuvāca mahābhāgāṃ dharitrīṃ dvijasattamāḥ

2.28.28

iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe pṛthūpākhyāne'ṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc