Padma Purana · Chapter 2.30

ṛṣaya ūcuḥ-
yo'sau venastvayākhyātaḥ pāpācāreṇa vartitaḥ /
tasya pāpasya kā vṛttiḥ kiṃ phalaṃ prāptavāndvija

caritraṃ tasya venasya samākhyāhi yathā purā /
vistareṇa vidāṃ śreṣṭha tvaṃ na etanmahāmate

sūta uvāca-
caritraṃ tasya venasya vainyasyāpi mahātmanaḥ /
pravakṣyāmi supuṇyaṃ ca yathānyāyaṃ śrutaṃ purā

jāte putre mahābhāgastasminpṛthau mahātmani /
vimalatvaṃ gato rājā dharmatvaṃ gatavānpunaḥ

mahāpāpāni sarvāṇi arjitāni narādhamaiḥ /
tīrthasaṃgaprasaṃgena teṣāṃ pāpaṃ prayāti ca

satāṃ saṃgātprajāyeta puṇyameva na saṃśayaḥ /
pāpānāṃ tu prasaṃgena pāpameva prajāyate

saṃbhāṣāddarśanātsparśādāsanādbhojanātkila /
pāpināṃ saṃgamāccaiva kilbiṣaṃ parisaṃcaret

tathā puṇyātmakānāṃ ca puṇyameva prasaṃcaret /
mahātīrthaprasaṃgena pāpāḥ śudhyaṃti nānyathā

puṇyāṃ gatiṃ prayāntyete nirddhūtāśeṣa kalmaṣāḥ /
ṛṣaya ūcuḥ-
tatkathaṃ yāṃti te pāpāḥ parāṃ siddhiṃ dvijottama

tanno vistarato brūhi śrotuṃ śraddhā pravartate

sūta uvāca-
lubdhakāśca mahāpāpāḥ saṃjātā dāsadhīvarāḥ /
revā ca yamunā gaṃgāstāsāmaṃbhasi saṃsthitāḥ

jñānato'jñānataḥ snātvā saṃkrīḍaṃti ca vai jale /
mahānadyāḥ prasaṃgena te yāṃti paramāṃ gatim

dāsatvaṃ pāpasaṃghātaṃ parityajya vrajaṃti te /
puṇyatoyaprasaṃgācca hyāplutāḥ sarva eva te

mahānadyāḥ prasaṃgācca anyāsāṃ naiva sattamāḥ /
mahāpuṇyajanasyāpi pāpaṃ naśyati pāpinām

prasaṃgāddarśanātsparśānnātra kāryā vicāraṇā /
atrārthe śrūyate viprā itihāso'ghanāśanaḥ

taṃ vo adya pravakṣyāmi bahupuṇyapradāyakam /
kaścidasti mṛgavyādhaḥ sulobhākhyo mahāvane

śvabhirvāgurijālaiśca dhanurbāṇaistathaiva ca /
mṛgānghātayate nityaṃ piśitāsvādalaṃpaṭaḥ

ekadā tu suduṣṭātmā bāṇapāṇirdhanurdharaḥ /
śvabhiḥ parivṛto durgaṃ vanaṃ viṃdhyasya vai gataḥ

mṛgānrurūnvarāhāṃśca bhītānsūditavānbahūn /
revātīraṃ samāsādya kaścicchapharaghātakaḥ

śapharānsūdayitvā sa nirjagāma bahirjalāt /
mṛgavyādhasya lobhasya bhayatrastā tato mṛgī

jīvatrāṇaparā sārtā bhītā calitacetanā /
tvaramāṇā palāyaṃtī revātīraṃ samāśritā

śvabhiśca cālitā sā tu bāṇaghātakṣatāturā /
śvasanasyāpi vegena sulabho mṛgaghātakaḥ

pṛṣṭha eva samāyāti purato yāti sā mṛgī /
dṛṣṭavāṃstāṃ śapharahā bāṇapāṇiḥ samudyataḥ

dhanurānamya vegena anurudhya ca tāṃ mṛgīm /
tāvallubdhaka lobhākhyaḥ śvabhiḥ sārddhaṃ samāgataḥ

na haṃtavyā madīyeyaṃ mṛgayāṃ me samāgatā /
tasya vākyaṃ samākarṇya mīnahā māṃsalaṃpaṭaḥ

bāṇaṃ mumoca duṣṭātmā tāmuddiśya mahābalaḥ /
nihatā mṛgalubdhena bāṇena niśitena ca

pramṛtā sā mṛgī tatra bāṇābhyāṃ pāpacetasoḥ /
śvabhirdaṃtaiḥ samākrāṃtā tvaramāṇā papāta sā

śikharācca hrade puṇye revāyāḥ pāpanāśane /
śvānaśca tvaramāṇāste patitā vimale hrade

mṛgavyādho vadatyeva dhīvaraṃ krodhamūrcchitaḥ /
madīyeyaṃ mṛgī duṣṭa kasmādbāṇairhatā tvayā

tamuvāca punaḥ so'pi mīnahā mṛgaghātakam /
madīyeyaṃ na saṃdeho avalipta prabhāṣase

yudhyamānau tatastau tu dvāvetau tu parasparam /
krodhalobhānmahābhāgau patitau vimale jale

tasminkāle mahāparva vartate gatidāyakam /
amāvāsyā samāyogaṃ mahāpuṇyaphalapradam

velāyāṃ patitāḥ sarve parvaṇastasya sattama /
japadhyānavihīnāste bhāvasatyavivarjitāḥ

tīrthasnānaprasaṃgena mṛgī śvā ca sa lubdhakaḥ /
sarvapāpavinirmuktāste gatāḥ paramāṃ gatim

tīrthānāṃ ca prabhāveṇa satāṃ saṃgāddvijottamāḥ /
nāśayetpāpināṃ pāpaṃ dahedagniriveṃdhanam

sūta uvāca-
teṣāmevaṃ hi saṃsargādṛṣīṇāṃ ca mahātmanām /
saṃbhāṣāddarśanānnaṣṭaṃ sparśāccaiva nṛpasya ca

venasya kalmaṣaṃ naṣṭaṃ satāṃ saṃgātpurā kila /
atyugrapuṇyasaṃsargātpāpaṃ naśyati pāpinām

atyugrapāpināṃ saṃgātpāpameva prasaṃcaret /
mātāmahasya doṣeṇa saṃlipto vena eva saḥ

ṛṣaya ūcuḥ-
mātāmahasya ko doṣastaṃ no vistarato vada /
sa mṛtyuḥ sa ca vai kālaḥ sa yamo dharma eva ca

na hiṃsako hi kasyāpi pade tasminpratiṣṭhitaḥ /
carācarāśca ye lokāḥ svakarmavaśavartinaḥ

jīvaṃti ca mriyaṃte ca bhuṃjaṃtyevaṃ svakarmabhiḥ /
pāpāḥ paśyaṃti taṃ ghoraṃ teṣāṃ karmavipākataḥ

nirayeṣu ca sarveṣu karmaṇaivaṃ supuṇyavān /
yojayettāḍayetsūta yama eṣa dinedine

sarveṣveva supuṇyeṣu karmasvevaṃ sapuṇyavān /
yojayatyeva dharmātmā tasya doṣo na dṛśyate

sa mṛtyoḥ kena doṣeṇa pāpī venastvajāyata /
sūta uvāca-
sa mṛtyuḥ śāsako nityaṃ pāpānāṃ duṣṭacetasām

vartate kālarūpeṇa teṣāṃ karma vimṛśyati /
duṣkṛtaṃ karma yasyāpi karmaṇā tena ghātayet

tasya pāpaṃ viditvā'sau nayatyevaṃ hi taṃ yamaḥ /
sukṛtātmā labhetsvargaṃ karmaṇā sukṛtena vai

yojayatyeṣa tānsarvānmṛtyureva sudūtakaiḥ /
mahatā saukhyabhāvena gītamaṃgalakāriṇā

dānabhogādibhiścaiva yojayecca kṛtātmakān /
pīḍābhirvividhābhiśca kleśaiḥ kāṣṭhaiśca dāruṇaiḥ

trāsayettāḍayedviprānsa krodho mṛtyureva tān /
karmaṇyevaṃ hi tasyāpi vyāpāraḥ parivartate

mṛtyoścāpi mahābhāga lobhātpuṇyātprajāyate /
sunīthā nāma vai kanyā saṃjātaiṣā mahātmanaḥ

pituḥkarma vimṛśyaiva krīḍamānā sadaiva sā /
prajānāṃ śāsti kartāraṃ puṇyapāpanirīkṣaṇam

sā tu kanyā mahābhāgā sunīthā nāma tasya sā /
ramamāṇā vanaṃ prāptā sakhībhiḥ parivāritā

tatrāpaśyanmahābhāgaṃ gaṃdharvatanayaṃ varam /
gītakolāhalasyāpi suśaṃkhaṃ nāma sā tadā

dadarśa cārusarvāṃgaṃ tapyaṃtaṃ sumahattapaḥ /
gītavidyāsu siddhyarthaṃ dhyāyamānaṃ sarasvatīm

tasyopaghātamevāsau sā cakāra dine dine /
suśaṃkhaḥ kṣamate nityaṃ gacchagaccheti so'bravīt

preṣitā naiva gacchetsā vighnameva samācaret /
tenāpyuktā sā hi kruddhā tāḍayattapasi sthitam

tāmuvāca tataḥ kruddhaḥ suśaṃkhaḥ krodhamūrcchitaḥ /
duṣṭe pāpasamācāre kasmādvighnastvayā kṛtaḥ

tāḍanāttāḍanaṃ duṣṭe na kurvaṃti mahājanāḥ /
ākruṣṭā naiva kupyaṃti iti dharmasya saṃsthitiḥ

tvayāhaṃ ghātitaḥ pāpe nirdoṣastapasānvitaḥ /
evamuktvā sa dharmātmā sunīthāṃ pāpacāriṇīm

virarāma mahākrodhājjñātvā nārīṃ nivartitaḥ /
tataḥ sā pāpamohādvā bālyādvā tamihaiva ca

samuvāca mahātmānaṃ suśaṃkhaṃ tapasi sthitam /
trailokyavāsināṃ tāto mamaiva parighātakaḥ

asato ghātayennityaṃ satyānsa paripālayet /
naiva doṣo bhavettasya mahāpuṇyena vartayet

evamuktvā gatā sā tu pitaraṃ vākyamabravīt /
mayā hi tāḍitastāta gaṃdharvatanayo vane

tapastapansadaikāṃte kāmakrodhavivarjitaḥ /
sa māmuvāca dharmātmā krodharāgasamanvitaḥ

tāḍayennaiva tāḍaṃtaṃ krośaṃtaṃ naiva krośayet /
ityuvāca sa māṃ tāta tanme tvaṃ kāraṇaṃ vada

evamuktaḥ sa vai mṛtyuḥ sunīthāṃ dvijasattamāḥ /
kiṃcinnovāca dharmātmā praśnapratyuttaraṃ tataḥ

vanaṃ prāptā punaḥ sā hi suśaṃkho yatra saṃsthitaḥ /
karāghātaistato dauṣṭyādghātitastapatāṃ varaḥ

suśaṃkhastāḍito viprā mṛtyoścaiva hi kanyayā /
tataḥ kruddho mahātejāḥ śaśāpa tanumadhyamām

nirdoṣo hi yato duṣṭe tvayaiva paritāḍitaḥ /
ahamatra vane saṃsthastasmācchāpaṃ dadāmyaham

gārhasthyaṃ ca samāsthāya saha bhartrā yadā śṛṇu /
pāpācāramayaḥ putro devabrāhmaṇaniṃdakaḥ

sarvapāparato duṣṭe tava garbhe bhaviṣyati /
evaṃ śaptvā gataḥ sopi tapa eva samāśritaḥ

gate tasminmahābhāge sā sunīthā gṛhaṃ gatā /
samācaṣṭa mahātmānaṃ pitaraṃ taptamānasā

yathā śaptā tadā tena gaṃdharvatanayena sā /
tatsarvaṃ saṃśrutaṃ tena mṛtyunā paribhāṣitam

kasmātkṛtastvayāghātastapati doṣavarjite /
yuktaṃ naiva kṛtaṃ putri satyasyaiva hi tāḍanam

evamābhāṣya dharmātmā mṛtyuḥ paramaduḥkhitaḥ /
babhūva sa hi tattasyādiṣṭamevaṃ viciṃtayan

sūta uvāca-
atriputro mahātejā aṃgo nāma pratāpavān /
ekadā tu gato viprā naṃdanaṃ prati sa dvijaḥ

tatra dṛṣṭvā devarājaṃ tamiṃdraṃ pākaśāsanam /
apsarasāṃ gaṇairyuktaṃ gaṃdharvaiḥ kinnaraistathā

gīyamānaṃ gītagaiśca susvaraiḥ saptakaistathā /
vījyamānaṃ sugaṃdhaiśca vyajanaiḥ sarva eva saḥ

yoṣidbhī rūpayuktābhiścāmarairhaṃsagāmibhiḥ /
chatreṇa haṃsavarṇena caṃdrabiṃbānukāriṇā

rājamānaṃ sahasrākṣaṃ sarvābharaṇabhūṣitam /
kāmakrīḍāgataṃ devaṃ dṛṣṭavānamitaujasam

tasya pārśve mahābhāgāṃ paulomīṃ cārumaṃgalām /
rūpeṇa tejasā caiva tapasā ca yaśasvinīm

saubhāgyena virājaṃtīṃ pātivratyena tāṃ satīm /
tayā saha sahasrākṣaḥ sa reme naṃdane vane

tasya līlāṃ samālokya aṃgaścaiva dvijottamaḥ /
dhanyo vai devarājo'yamīdṛśaiḥ parivāritaḥ

aho'sya tapaso vīryaṃ yena prāptaṃ mahatpadam /
yadā mamedṛśaḥ putraḥ sarvalokapradhārakaḥ

bhavettadā mahatsaukhyaṃ prāpsyāmīha na saṃśayaḥ /
iti ciṃtāparo bhūtvā tvaramāṇo gṛhāgataḥ

iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne triṃśo'dhyāyaḥ