Padma Purana · Chapter 2.11
ṛṣaya ūcuḥ-
sarvajñena tvayā proktaṃ daityadānavasaṃgaram /
idānīṃ śrotumicchāmaḥ suvratasya mahātmanaḥ
kasya putro mahāprājñaḥ kasya gotrasamudbhavaḥ /
kiṃ tapastasya viprasya kathamārādhito hariḥ
sūta uvāca-
kathā prajñāprabhāveṇa pūrvameva yathā śrutā /
tathā viprāḥ pravakṣyāmi suvratasya mahātmanaḥ
caritaṃ pāvanaṃ divyaṃ vaiṣṇavaṃ śreyaāvaham /
bhavatāmagrataḥ sarvaṃ viṣṇoścaiva prasādataḥ
pūrvakalpe mahābhāgāḥ sukṣetre pāpanāśane /
revātīre supuṇye ca tīrthe vāmanasaṃjñake
kauśikasya kule jātaḥ somaśarmā dvijottamaḥ /
sa tu putravihīnastu bahuduḥkhasamanvitaḥ
dāridreṇa sa duḥkhena sarvadaivaprapīḍitaḥ /
putropāyaṃ dhanasyāpi divārātrau praciṃtayet
ekadā tu priyā tasya sumanā nāma suvratā /
bhartāraṃ ciṃtayopetamadhomukhamalakṣayat
samālokya tadā kāṃtaṃ tamuvāca tapasvinī /
duḥkhajālairasaṃkhyaistu tava cittaṃ pradharṣitam
vyāmohena pramūḍhosi tyaja ciṃtāṃ mahāmate /
mama duḥkhaṃ samācakṣva svastho bhava sukhaṃ vraja
nāsti ciṃtāsamaṃ duḥkhaṃ kāyaśoṣaṇameva hi /
yaściṃtāṃ tyajya varteta sa sukhena pramodate
ciṃtāyāḥ kāraṇaṃ vipra kathayasva mamāgrataḥ /
priyāvākyaṃ samākarṇya somaśarmābravītpriyām
somaśarmovāca-/
icchayā ciṃtitaṃ bhadre ciṃtā duḥkhasya kāraṇam /
tatsarvaṃ tu pravakṣyāmi śrutvā caivāvadhāryatām
na jāne kena pāpena dhanahīnosmi suvrate /
tathā putravihīnaśca etadduḥkhasya kāraṇam
sumanovāca-
śrūyatāmabhidhāsyāmi sarvasaṃdehanāśanam /
svarūpamupadeśasya sarvavijñānadarśanam
lobhaḥ pāpasya bījaṃ hi moho mūlaṃ ca tasya hi /
asatyaṃ tasya vai skaṃdho māyā śākhā suvistarā
daṃbhakauṭilyapatrāṇi kubuddhyā puṣpitaḥ sadā /
anṛtaṃ tasya saugaṃdhaṃ phalamajñānameva ca
chadmapākhaṃḍaśauryerṣyāḥ krūrāḥ kūṭāśca pāpinaḥ /
pakṣiṇo mohavṛkṣasya māyāśākhā samāśritāḥ
ajñānaṃ suphalaṃ tasya raso'dharmaḥ phalasya hi /
tṛṣṇodakena saṃvṛddhā'śraddhā tasya dravaḥ priya
adharmaḥ surasastasya utkaṭo madhurāyate /
yādṛśaiśca phalaiścaiva suphalo lobhapādapaḥ
asyacchāyāṃ samāśritya yo naraḥ parituṣyate /
phalāni tasya cāśnāti supakvāni dinedine
phalānāṃ tu rasenāpi adharmeṇa tu pālitaḥ /
sa saṃtuṣṭo bhavenmartyaḥ patanāyābhigacchati
tasmācciṃtāṃ parityajya pumām̐llobhaṃ na kārayet /
dhanaputrakalatrāṇāṃ ciṃtāmekāṃ na kārayet
yo hi vidvānbhavetkāṃta mūrkhāṇāṃ pathameti hi /
mūrkhaściṃtayate nityaṃ kathamarthaṃ mamaiva hi
subhāryāmiha viṃdāmi kathaṃ putrānahaṃ labhe /
evaṃ ciṃtayate nityaṃ divārātrau vimohitaḥ
kṣaṇamekaṃ prapaśyeta ciṃtāmadhye mahatsukham /
punaścaitanyamāyāti mahāduḥkhena pīḍyate
ciṃtāmohau parityajya anuvartasva ca dvija /
saṃsāre nāsti saṃbaṃdhaḥ kena sārdhaṃ mahāmate
mitrāśca bāṃdhavāḥ putrāḥ pitṛmātṛsabhṛtyakāḥ /
saṃbaṃdhino bhavaṃtyeva kalatrāṇi tathaiva ca
somaśarmovāca-
saṃbaṃdhaḥ kīdṛśo bhadre tathā vistarato vada /
yena saṃbaṃdhinaḥ sarve dhanaputrādibāṃdhavāḥ
sumanovāca-
ṛṇasaṃbaṃdhinaḥ kecitkecinnyāsāpahārakāḥ /
lābhapradā bhavaṃtyeke udāsīnāstathāpare
bhedaiścaturbhirjāyaṃte putramitrastriyastathā /
bhāryā pitā ca mātā ca bhṛtyāḥ svajanabāṃdhavāḥ
svenasvena hi jāyaṃte saṃbaṃdhena mahītale /
nyāsāpahārabhāvena yasya yena kṛtaṃ bhuvi
nyāsasvāmī bhavetputro guṇavānrūpavānbhuvi /
yenaivāpahrataṃ nyāsaṃ tasya gehe na saṃśayaḥ
nyāsāpaharaṇādduḥkhaṃ sa datvā dāruṇaṃ gataḥ /
nyāsasvāmī suputrobhūnnyāsāpahārakasya ca
guṇavānrūpavāṃścaiva sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ /
bhaktiṃ tu darśayaṃstasya putro bhūtvā dinedine
priyavāṅmadhuro rogī bahusnehaṃ vidarśayan /
svīyaṃ dravyaṃ samudgṛhya prītimutpādya cottamām
yathā yena pradattaṃ syānnyāsasya haraṇātpurā /
duḥkhameva mahābhāga dāruṇaṃ prāṇanāśanam
tādṛśaṃ tasya sauhṛdyātputro bhūtvā mahāguṇaiḥ /
alpāyuṣastathā bhūtvā maraṇaṃ copagacchati
duḥkhaṃ datvā prayātyevaṃ bhūtvābhūtvā punaḥpunaḥ /
yadā hā putraputreti pralāpaṃ hi karoti saḥ
tadā hāsyaṃ karotyeva kasya putro hi kaḥ pitā /
anenāpahṛtaṃ nyāsaṃ madīyasyopakāraṇam
dravyāpaharaṇenāpi na me prāṇā gatāḥ kila /
duḥkhena mahatā caiva asahyena ca vai purā
tathā duḥkhaṃ pradatvāhaṃ dravyamudgṛhya cottamam /
gaṃtāsmi subhṛśaṃ cādya kasyāhaṃ suta īdṛśaḥ
na caiṣa me pitā putraḥ pūrvameva na kasyacit /
piśācatvaṃ mayā dattamasyaiveti durātmanaḥ
evamuktvā prayātyevaṃ taṃ prahasya punaḥpunaḥ /
prayātyanena mārgeṇa duḥkhaṃ datvā sudāruṇam
evaṃ nyāsaṃ samuddhartuḥ putrāḥ kāṃta bhavaṃti vai /
saṃsāre duḥkhabahulā dṛśyaṃte yatratatra ca
ṛṇasaṃbaṃdhinaḥ putrānpravakṣyāmi tavāgrataḥ
iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe suvratopākhyāne ekādaśo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0