Nyaya Sutras · Chapter 4.1
pravṛttiryathoktā
{siddhānta-sūtra}
tathā doṣāḥ
{siddhānta-sūtra}
[doṣatrairāśyaparīkṣāprakaraṇam(3-8)]
trairāśyaṃ rāgadveṣamohārthāntarbhāvāt
{siddhānta-sūtra}
na, ekapratyanīkabhāvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
vyabhicārādahetuḥ
{siddhānta-sūtra}
teṣāṃ mohaḥ pāpīyān, nāmūḍhasyetarotpatteḥ
{siddhānta-sūtra}
nimittanaimittikabhāvādarthāntarabhāvo doṣebhyaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
na doṣalakṣaṇāvarodhānmohasya
{siddhānta-sūtra}
nimittanaimittikopapatteśca tulyajātīyānāmapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
[pretyabhāvaparīkṣāprakaraṇam(10-13)]
ātmanityatve pretyabhāvasiddhiḥ
{siddhānta-sūtra}
vyaktād vyaktānām, pratyakṣaprāmāṇyāt
{siddhānta-sūtra}
na, ghaṭād ghaṭaniṣpatteḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
vyaktād ghaṭaniṣpatterapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
[śūnyatopādānanirākaraṇaprakaraṇam(14-18)]
abhāvād bhāvotpattiḥ, nānupamṛdya prādurbhāvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
vyāghātādaprayogaḥ
{siddhānta-sūtra}
na, atītānāgatayoḥ kārakaśabdaprayogāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, vinaṣṭebhyo 'niṣpatteḥ
{siddhānta-sūtra}
kramanirdeśādapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
[īśvaropādānātāprakaraṇam(19-21)]
īśvaraḥ kāraṇam, puruṣakarmāphalyadarśanāt
{siddhānta-sūtra}
na, puruṣakarmābhāve phlāniṣpatteḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
tatkāritatvād ahetuḥ
{siddhānta-sūtra}
[ākasmikatvanirākaraṇaprakaraṇam(22-24)]
animittato bhāvotpattiḥ, kaṇṭakataikṣṇyādidarśanāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
animittanimittatvānnanimittataḥ
{siddhānta-sūtra}
nimittanimittayorarthāntarabhāvādapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
[sarvānityatvanirākaraṇaprakaraṇam(25-28)]
sarvam anityam, utpattivināśadharmakatvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, anityatānityatvāt
{siddhānta-sūtra}
tadanityatvamagnerdāhyaṃ vināśyānuvināśavat
{siddhānta-sūtra}
nityasyāpratyākhyānam, yathopalabdhi vyavasthānāt
{siddhānta-sūtra}
[sarvanityatvanirākaraṇam(29-33)]
sarvaṃ nityam, pañcabhūtanityatvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, utpattivināśakāraṇopalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}
tallakṣaṇāvarodhādapratiṣedhaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, utpattitatkāraṇopalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}
na, vyavasthānupapatteḥ
{siddhānta-sūtra}
[sarvapṛthaktvanirākaraṇaprakaraṇam(34-36)]
sarvaṃ pṛthag, bhāvalakṣaṇapṛthaktvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, anekalakṣaṇairekabhāvaniṣpatteḥ
{siddhānta-sūtra}
lakṣaṇavyavasthānādevāpratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
[sarvaśūnyatānirākaraṇaprakaraṇam(37-40)]
sarvam abhāvo bhāveṣvitaretarābhāvasiddheḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, svabhāvasiddherbhāvānām
{siddhānta-sūtra}
na svabhāvasiddhiḥ, āpekṣikatvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
vyāhatatvādayuktam
{siddhānta-sūtra}
[saṃkhyaikāntavādaprakaraṇam(41-43)]
saṃkhyaikāntāsiddhiḥ, kāraṇānupapattyupapattibhyām
{siddhānta-sūtra}
na, kāraṇavayavābhāvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
niravayavatvādahetuḥ
{siddhānta-sūtra}
[phalaparīkṣāprakaraṇam(44-54)]
sadyaḥ kālāntare ca phalaniṣpatteḥ saṃśayaḥ
{siddhānta-sūtra}
na sadyaḥ, kālāntaropabhogyatvāt
{siddhānta-sūtra}
kālāntareṇāniṣpattiheturvināśāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
prāṅniṣpattervṛkṣaphalavat tatsyāt
{siddhānta-sūtra}
nāsanna sanna sadasat, sadasatorvaidharmayāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
utpādavyayadarśanāt
{siddhānta-sūtra}
buddhisiddhaṃ tu tadasat
{siddhānta-sūtra}
āśrayavyatirekād vṛkṣaphalotpattivad ityahetuḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
prīterātmāśrayatvādapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
na putrapaśustrīparicchedahiraṇyānnādiphalanirddeśāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
tatsambandhāt phalaniṣpattesteṣu phalavadupacāraḥ
{siddhānta-sūtra}
[duḥkhaparīkṣāprakaraṇam(55-58)]
vividhavādhanāyogād duḥkhameva janmotpattiḥ
{siddhānta-sūtra}
na, sukhasyāpyantarālaniṣpatteḥ
{siddhānta-sūtra}
bhādhanānivṛttervedayataḥ pryeṣaṇadoṣādapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
duḥkhavikalpe sukhābhimānācca
{siddhānta-sūtra}
[apavargaparīkṣāprakaraṇam(59-68)]
ṛṇakleśapravṛttyanubndhādapavargābhāvaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
pradhānaśabdānupapatterguṇaśabdenānuvādo nindāpraśaṃsopapatteḥ
{siddhānta-sūtra}
samāropaṇādātmanyapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
pātracayāntānupapatteśca phalābhāvaḥ
{siddhānta-sūtra}
suṣuptasya svapnādarśane kleśābhāvādapavargaḥ
{siddhānta-sūtra}
na pravṛttiḥ pratisandhānāya hīnakleśasya
{siddhānta-sūtra}
na, kleśasantateḥ svābhāvikatvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
prāgutpatterabhāvānityatvavat svābhāvike 'pyanityatvam
{siddhānta-sūtra}
aṇuśyāmatānityatvavad vā
{siddhānta-sūtra}
na, saṅkalpanimittatvācca rāgādīnām
{siddhānta-sūtra}
(iti nyāyasūtre caturthādhyāyasya prathamam āhnikam)
(dvitīyam āhnikam)
[tattvajñānotpattiprakaraṇam(1-3)]
Original text: Nyāyasūtra · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0