Language

ENहिગુ
Scripture Library

Nyaya Sutras · Chapter 3.2

3.2.1

karmākāśasādharmyāt saṃśayaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.2

viṣayapratyabhijñānāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.3

sādhyasamatvāt ahetuḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.4

na, yugapat agrahaṇāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.5

apratyabhijñāne ca vināśaprasaṅgaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.6

kramavṛttitvāt ayugapat grahaṇam
{siddhānta-sūtra}

3.2.7

apratyabhijñānaṃ ca viṣayāntaravyāsaṅgāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.8

na, gatyabhāvāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.9

sphaṭikānyatvābhimānavat tadanyatvābhimānaḥ
{siddhānta-sūtra}
[kṣaṇabhaṅgaparīkṣāprakaraṇam(10-17)]

3.2.10

sphaṭike api aparāparotpatteḥ kṣaṇikatvāt vyaktīnām ahetuḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.11

niyamahetvabhāvāt yathādarśanam abhyanujñā
{siddhānta-sūtra}

3.2.12

na, utpattivināśakāraṇopalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.13

kṣīravināśe kāraṇānupalabdhivat dadhyutpattivat ca tadutpattiḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.14

liṅgataḥ grahaṇāt na anupalabdhiḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.15

na payasaḥ pariṇāma-guṇāntaraprādurbhāvāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.16

vyūhāntarāt dravyāntarotpattidarśanaṃ pūrvadravyanivṛtteḥ anumānam
{siddhānta-sūtra}

3.2.17

kvacit vināśakāraṇānupalabdheḥ kvacit ca upalabdheḥ anekāntaḥ
{siddhānta-sūtra}
[buddherātmaguṇatvaparīkṣāprakaraṇām(18-41)]

3.2.18

na indriyārthayoḥ, tadvināśe api jñānāvasthānāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.19

yugapat jñānānupalabdheḥ ca na manasaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.20

tat ātmaguṇatve api tulyam
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.21

indriyaiḥ manasaḥ sannikarṣābhāvāt tadanutpattiḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.22

na, utpattikāraṇānapadeśāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.23

vināśakāraṇānupalabdheḥ ca avasthāne tannityatvaprasaṅgaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.24

anityatvagrahāt buddheḥ buddhyantarāt vināśaḥ śabdavat
{siddhānta-sūtra}

3.2.25

jñānasamavetātmapradeśasannikarṣāt manasaḥ smṛtyutpatteḥ na yugapat utpattiḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.26

na, antaḥ-śarīravṛttitvāt manasaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.27

sādhyatvāt ahetuḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.28

smarataḥ śarīradhāraṇopapatteḥ apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.29

na, tadāśugatitvānmanasaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.30

na, smaraṇakālāniyamāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.31

ātmapreraṇa-yadṛcchā-jñatābhiḥ ca na saṃyogaviśeṣaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.32

vyāsaktamanasaḥ pādavyathanena saṃyogaviśeṣeṇa samānam
{siddhānta-sūtra}

3.2.33

praṇidhānaliṅgādijñānānām ayugapadbhāvāt ayugapatsmaraṇam
{siddhānta-sūtra}

3.2.34

jñasya icchādveṣanimittatvāt ārambhanivṛttyoḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.35

talliṅgatvāt icchādveṣayoḥ pārthivādyeṣu apratiṣedhaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.36

paraśvādiṣu ārambhanivṛttidarśanāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.37

niyamāniyamau tu tadviśeṣakau
{siddhānta-sūtra}

3.2.38

yathoktahetutvāt pāratantryāt akṛtābhyāgamāt ca na manasaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.39

pariśeṣāt yathoktahetūpapatteḥ ca
{siddhānta-sūtra}

3.2.40

smaraṇaṃ tu ātmanaḥ jñasvābhāvyāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.41

praṇidhāna-nibandhābhyāsa-liṅga-lakṣaṇa-sādṛśya-parigrahāśrayāśrita sambandhānantarya-viyogaikakārya-virodhātiśaya-prāpti-vyavadhāna-sukha-duḥkhecchā dveṣa-bhayārthitva-kriyārāga-dharmādharmanimittebhyaḥ
{siddhānta-sūtra}
[buddherutpannāpavargitvaparīkṣāprakaraṇam(42-45)]

3.2.42

karmānavasthāyigrahaṇāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.43

avyaktagrahaṇam anavasthāyitvāt vidyutsampāte rūpāvyaktagrahaṇavat
{siddhānta-sūtra}

3.2.44

hetūpādānāt pratiṣeddhavyābhyanujñā
{siddhānta-sūtra}

3.2.45

na pradīpārciḥsantatyabhivyaktagrahaṇavat tadgrahaṇam
{siddhānta-sūtra}
[buddheḥ śarīraguṇavyatirekaparīkṣāprakaraṇam(46-55)]

3.2.46

dravye svaguṇaparaguṇopalabdheḥ saṃśayaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.47

yāvaccharīrabhāvitvāt rūpādīnām
{siddhānta-sūtra}

3.2.48

na, pākajaguṇāntarotpatteḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.49

pratidvandvisiddheḥ pākajānām apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.50

śarīravyāpitvāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.51

na, keśanakhādiṣu anupalabdheḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.52

tvakparyantatvāt śarīrasya keśanakhādiṣu aprasaṅgaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.53

śarīraguṇavaidharmyāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.54

na, rūpādīnām itaretaravaidharmyāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.55

aindriyakatvāt rūpādīnām apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
[manaḥparīkṣāprakaraṇam(56-59)]

3.2.56

jñānāyaugapadyāt ekam manaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.57

na, yugapat anekakriyopalabdheḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.58

alātacakradarśanavat tadupalabdhiḥ āśusañcārāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.59

yathoktahetutvāt ca aṇu
{siddhānta-sūtra}
[adṛṣṭaniṣpādyatvaparīkṣāprakaraṇam(60-72)]

3.2.60

pūrvakṛtaphalānubandhāt tadutpattiḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.61

bhūtebhyaḥ mūrtyupādānavat tadupādānam
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.62

na, sādhyasamatvāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.63

na, utpattinimittatvāt mātāpitroḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.64

tathā āhārasya
{siddhānta-sūtra}

3.2.65

prāptau ca aniyamāt
{siddhānta-sūtra}

3.2.66

śarīrotpattinimittavat saṃyogotpattinimittaṃ karma
{siddhānta-sūtra}

3.2.67

etena aniyamaḥ pratyuktaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.68

tat adṛṣṭakāritam iti cet punaḥ tatprasaṅgaḥ apavarge
{siddhānta-sūtra}

3.2.69

manaḥkarmanimittatvāt ca saṃyogāvyucchedaḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.70

nityatvaprasaṅgaḥ ca prāyaṇānupapatteḥ
{siddhānta-sūtra}

3.2.71

aṇuśyāmatānityatvavat etat syāt
{pūrvapakṣa-sūtra}

3.2.72

na, akṛtābhyāgamaprasaṅgāt
{siddhānta-sūtra}
(iti nyāyasūtre tṛtīyādhyāyasya dvitīyam āhnikam)
(samāptaḥ ca ayam tṛtīyaḥ adhyāyaḥ)
(atha caturthaḥ adhyāyaḥ)
(prathamam āhnikam)
[pravṛttidoṣasāmānyaparīkṣāprakaraṇam(1-2)]

Original text: Nyāyasūtra · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc