Nyaya Sutras · Chapter 4.2
doṣanimittānāṃ tattvajñānādahaṅkāranivṛttiḥ
{siddhānta-sūtra}
doṣanimittaṃ rūpādayo viṣayaḥ saṅkalpakṛtāḥ
{siddhānta-sūtra}
tannimittaṃ tvavayavyabhimānaḥ
{siddhānta-sūtra}
[prāsaṅgikam avayaviprakaraṇam(4-17)]
vidyāvidyādvaividhyāt saṃśayaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
tadasaṃśayaḥ, pūrvahetuprasiddhatvāt
{siddhānta-sūtra}
vṛttyanupapatterapi tarhi na saṃśayaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
kṛtsnaikadeśāvṛttitvādavayavānāmavayavyabhāvaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
teṣu cāvṛtteravayavyabhāvaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
pṛthak cāvayavebhyo 'vṛtteḥ
{siddhānta-sūtra}
na cāvayavyavayavāḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
ekasmin bhedābhāvād bhedaśabdaprayogānupapatterapraśnaḥ
{siddhānta-sūtra}
avayavāntarabhāve 'pyavṛtterahetuḥ
{siddhānta-sūtra}
keśasamūhe taimirikopalabdhivat tadupalabdhiḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
svaviṣayānatikrameṇendriyasya paṭumandabhāvādviṣayagrahaṇasya tathābhābo nāviṣaye pravṛttiḥ
{siddhānta-sūtra}
avayavāvayaviprasaṅgaścaivamāpralayāt
{siddhānta-sūtra}
na pralayo 'ṇusadbhāvāt
{siddhānta-sūtra}
paraṃ vā truṭeḥ
{siddhānta-sūtra}
[aupodghātikaṃ niravayavaprakaraṇam(18-25)]
ākāśavyatibhedāt tadanupapattiḥ
{siddhānta-sūtra}
ākāśāsarvagatatvaṃ vā
{pūrvapakṣa-sūtra}
antarbahiśca kāryadravyasya kāraṇāntaravacanādakārye tadabhāvaḥ
{siddhānta-sūtra}
śabdasaṃyogavibhāvācca sarvagatam
{siddhānta-sūtra}
avyūhāviṣṭambhavibhutvāni cākāśadharmāḥ
{siddhānta-sūtra}
mūrtimatāṃ ca saṃsthānopapatteravayavasadbhāvaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
saṃyogopapatteśca
{pūrvapakṣa-sūtra}
anavasthākāritvādanavasthānupapatteścāpratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
[bāhyārthabhaṅganirākaraṇaprakaraṇam(26-37)]
buddhyā vivecanāttu bhāvānāṃ yāthātmyānupalabdhistantvapakarṣaṇe paṭasadbhāvānupalabdhivat tadanupalabdhiḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
vyāhatatvādahetuḥ
{siddhānta-sūtra}
tadāśrayatvādapṛthaggrahaṇam
{siddhānta-sūtra}
pramāṇataścārthapratipatteḥ
{siddhānta-sūtra}
pramāṇānupapattyupapattibhyām
{siddhānta-sūtra}
svapnaviṣayābhimānavadayaṃ pramāṇaprameyābhimānaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
māyāgandharvanagaramṛgatṛṣṇikāvadvā
{pūrvapakṣa-sūtra}
hetvabhāvādasiddhiḥ
{siddhānta-sūtra}
smṛtisaṃkalpavacca svapnaviṣayābhimānaḥ
{siddhānta-sūtra}
mithyopalabdhervināśastattvajñānātsvapnaviṣayābhimānapraṇāśavat pratibodhe
{siddhānta-sūtra}
buddheścaivaṃ nimittasadbhāvopalambhāt
{siddhānta-sūtra}
tattvapradhānabhedācca mithyābuddherdvaividhyopapattiḥ
{siddhānta-sūtra}
[tattvajñānavivṛddhiprakaraṇam(38-49)]
samādhiviśeṣābhyāsāt
{siddhānta-sūtra}
na, arthaviśeṣaprāvalyāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
kṣudādibhiḥ pravartanācca
{pūrvapakṣa-sūtra}
pūrvakṛtaphalānubandhāt tadutpattiḥ
{siddhānta-sūtra}
araṇyaguhāpulinādiṣu yogābhyāsopadeśaḥ
{siddhānta-sūtra}
apavarge 'pyevaṃ prasaṅgaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, niṣpannāvaśyambhāvitvāt
{siddhānta-sūtra}
tadabhāvaścāpavarge
{siddhānta-sūtra}
tadarthaṃ yamaniyamābhyāsātmasaṃskāro yogāccādhyātmavidhyupāyaiḥ
{siddhānta-sūtra}
jñānagrahaṇābhyāsastadvidyaiśca saha saṃvādaḥ
{siddhānta-sūtra}
taṃ śiṣyagurusabrahmacāriviśiṣṭaśreyo 'rthibhiranasūyibhirabhyupeyāt
{siddhānta-sūtra}
pratipakṣahīnam api vā prayojanārthamarthitve
[tattvajñānaparipālanaprakaraṇam(50-51)]
tattvādhyavasāyasaṃrakṣaṇārthaṃ jalpavitaṇḍe, bījaprarohasaṃrakṣṇārthaṃ kaṇṭakaśākhāvaraṇavat
{siddhānta-sūtra}
tābhyāṃ vigṛhyakathanam
{siddhānta-sūtra}
(iti nyāyasūtre caturthādhyāyasya dvitīyam āhnikam)
(samāptaśca caturthaḥ adhyāyaḥ)
(atha pañcamaḥ adhyāyaḥ)
(prathamam āhnikam)
[satpratipakṣadeśanābhāsaprakarṇam(1-3)]
Original text: Nyāyasūtra · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0