Nyaya Sutras · Chapter 3.1
darśanasparśanābhyām ekārthagrahaṇāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, viṣayavyavasthānāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
tadvyavasthānāt eva ātmasadbhāvāt apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
[śarīravyatiriktātmaparīkṣāprakaraṇam]
śarīradāhe pātakābhāvāt
{siddhānta-sūtra}
tadabhāvaḥ sātmakapradāhe api, tannityatvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, kāryāśrayakartṛvadhāt
{siddhānta-sūtra}
[prāsaṅgikaṃ cakṣuradvaitaparīkṣāprakaraṇam(7-14)]
savyadṛṣṭasya itareṇa pratyabhijñānāt
{siddhānta-sūtra}
na ekasmin nāsāsthivyavahite dvitvābhimānāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
ekavināśe dvitīyāvināśāt na ekatvam
{siddhānta-sūtra}
avayavanāśe api avayavyupalabdheḥ ahetuḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
dṛṣṭāntavirodhāt apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
indriyāntaravikārāt
{siddhānta-sūtra}
na, smṛteḥ smarttavyaviṣayatvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
tadātmaguṇasadbhāvāt apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
[ātmamanobhedaparīkṣāprakaraṇam(15-17)]
na, ātmapratipattihetūnāṃ manasi sambhavāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
jñātuḥ jñānasādhanopapatteḥ saṃjñābhedamātram
{siddhānta-sūtra}
niyamaḥ ca niranumānaḥ
{siddhānta-sūtra}
[ātmanityatvaparīkṣāprakaraṇam(18-26)]
pūrvābhyastasmṛtyanubandhāt jātasya harṣabhayaśokasampratipatteḥ
{siddhānta-sūtra}
padmādiṣu prabodhasammīlanavikāravat tadvikāraḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, uṣṇaśītavarṣākālanimittatvāt pañcātmakavikārāṇām
{siddhānta-sūtra}
pretyāhārābhyāsakṛtāt stanyābhilāṣāt
{siddhānta-sūtra}
ayasaḥ ayaskāntābhigamanavat tadupasarpaṇam
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, anyatra pravṛttyabhāvāt
{siddhānta-sūtra}
vītarāgajanmādarśanāt
{siddhānta-sūtra}
saguṇadravyotpattivat tadutpattiḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, saṅkalpanimittatvāt rāgādīnām
{siddhānta-sūtra}
[śarīraparīkṣāprakaraṇam(27-31)]
pārthivaṃ guṇāntaropalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}
pārthivāpyataijasaṃ tadguṇopalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}
niḥśvāsocchvāsopalabdheḥ cāturbhauntikam
{pūrvapakṣa-sūtra}
gandhakledapākavyūhāvakāśadānebhyaḥ pāñcabhautikam
{pūrvapakṣa-sūtra}
śrutiprāmāṇyāt ca
{siddhānta-sūtra}
[indriyaparīkṣāprakaraṇam(32-51)]
kṛṣṇasāre sati upalambhāt vyatiricya ca upalambhāt saṃśayaḥ
{siddhānta-sūtra}
mahadaṇugrahaṇāt
{sāṅkhyamatakhaṇḍanam}
raśmyarthasannikarṣaviśeṣāt tadgrahaṇam
{siddhānta-sūtra}
tadanupalabdheḥ ahetuḥ
{siddhānta-sūtra}
na anumīyamānasya pratyakṣataḥ anupalabdhiḥ abhāvahetuḥ
{siddhānta-sūtra}
dravyaguṇadharmabhedāt ca upalabdhiniyamaḥ
{siddhānta-sūtra}
anekadravyasamavāyāt rūpaviśeṣāt ca rūpopalabdhiḥ
{siddhānta-sūtra}
karmakāritaḥ ca indriyāṇāṃ vyūhaḥ puruṣārthatantraḥ
{siddhānta-sūtra}
madhyandinolkāprakāśānupalabdhivat tadanupalabdhiḥ
{siddhānta-sūtra}
na, rātrau api anupalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}
bāhyaprakāśānugrahāt viṣayopalabdheḥ anabhivyaktitaḥ anupalabdhiḥ
{siddhānta-sūtra}
abhivyaktau ca abhibhavāt
{siddhānta-sūtra}
naktañcaranayanaraśmidarśanāt ca
{siddhānta-sūtra}
aprāpyagrahaṇaṃ kācābhrapaṭalasphaṭikāntaritopalabdheḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
kuḍyāntaritānupalabdheḥ apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
apratīghātāt sannikarṣopapattiḥ
{siddhānta-sūtra}
ādityaraśmeḥ sphaṭikāntarite api dāhye avighātāt
{siddhānta-sūtra}
na itaretaradharmaprasaṅgāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
ādarśodakayoḥ prasādasvābhāvyāt rūpopalabdhiḥ
{siddhānta-sūtra}
dṛṣṭānumitānāṃ hi niyogapratiṣedhānupapattiḥ
{siddhānta-sūtra}
[indriyanānātvaparīkṣāprakaraṇam(52-62)]
sthānānyatve nānātvāt avayavinānāsthānatvāt ca saṃśayaḥ
{siddhānta-sūtra}
tvak avyatirekāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
na yugapat arthānupalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}
vipratiṣedhāt ca na tvak ekā
{siddhānta-sūtra}
indriyārthapañcatvāt
{siddhānta-sūtra}
na, tadarthabahutvāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
gandhatvādyavyatirekāt gandhādīnāmapratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
viṣayatvāvyatirekāt ekatvam
{siddhānta-sūtra}
na, buddhilakṣaṇādhiṣṭhāna-gatyākṛti-jātipañcatvebhyaḥ
{siddhānta-sūtra}
bhūtaguṇaviśeṣopalabdheḥ tādātmyam
{siddhānta-sūtra}
[arthaparīkṣāprakaraṇam(62-74)]
gandha-rasa-rūpa-sparśa-śabdānāṃ sparśaparyantāḥ pṛthivyāḥ
{siddhānta-sūtra}
ap-tejo-vāyūnāṃ pūrvaṃ pūrvam apohya ākāśasya uttaraḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, sarvaguṇānupalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}
ekaikaśyena uttaraguṇāsadbhāvāt uttarottarāṇāṃ tadanupalabdhiḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
viṣṭaṃ hi aparaṃ pareṇa
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, pārthivāpyayoḥ pratyakṣatvāt
{siddhānta-sūtra}
pūrvapūrvaguṇotkarṣāt tattat pradhānam
{siddhānta-sūtra}
taddhyavasthānaṃ tu bhūyastvāt
{siddhānta-sūtra}
saguṇānām indriyabhāvāt
{siddhānta-sūtra}
tena eva tasya agrahaṇāt ca
{siddhānta-sūtra}
na, śabdaguṇopalabdheḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
tadupalabdhiḥ itaretaradravyaguṇavaidharmyāt
{siddhānta-sūtra}
(iti nyāyasūtre tṛtīyādhyāyasya prathamam āhnikam)
(dvitīyam āhnikam)
[buddheranityatvaparīkṣāprakaraṇam(1-9)]
Original text: Nyāyasūtra · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0