Nyaya Sutras · Chapter 2.2
na catuṣṭvam, aitihyārthāpattisambhavābhāvaprāmāṇyāt
{pūrvapakṣa-sūtra}
śabde aitihyānarthāntarabhāvāt anumāne arthāpattisambhavābhāvānarthāntara bhāvāt ca apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
arthāpattiḥ apramāṇam anaikāntikatvāt
{arthāpattiprāmāṇyaparīkṣā}
anarthāpattau arthāpattyabhimānāt
{nānaikāntikatvamarthāpatteḥ}
pratiṣedhāprāmāṇyaṃ ca anaikāntikatvāt
(-)
tatprāmāṇye vā na arthāpattyaprāmāṇyam
{siddhānta-sūtra}
[abhāvaprāmāṇyasiddhiḥ - avāntaraprakaraṇam]
na abhāvaprāmāṇyaṃ prameyāsiddheḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
lakṣiteṣvalakṣaṇalakṣitatvāt alakṣitānāṃ tatprameyasiddheḥ
{udāharaṇa sūtra}
asati arthe na abhāvaḥ iti cet na, anyalakṣaṇopapatteḥ
{siddhānta-sūtra}
tatsiddheḥ alakṣiteṣu ahetuḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, lakṣaṇāvasthitāpekṣasiddheḥ
{siddhānta-sūtra}
prāk utpatteḥ abhāvopapatteḥ ca
{siddhānta-sūtra}
[śabdānityatvaparīkṣāprakaraṇam(13-39)]
ādimatvāt aindriyakatvāt kṛtakavat upacārāt ca
{śabdānityatva-pratipādana-sūtra}
na, ghaṭābhāvasāmānyanityatvāt nityeṣu api anityavat upacārāt ca
{siddhānta-sūtra}
tattvabhāktayoḥ nānātvavibhāgāt avyabhicāraḥ
{śabdānityatva-pratipādana-sūtra}
{siddhānta-sūtra}
santānānumānaviśeṣaṇāt
{śabdānityatva-pratipādana-sūtra}
{siddhānta-sūtra}
kāraṇadravyasya pradeśaśabdenābhidhānāt
{śabdānityatva-pratipādana-sūtra}
{siddhānta-sūtra}
prāk uccāraṇāt anupalabdheḥ āvaraṇādyanupalabdheḥ ca
{śabdānityatva-pratipādana-sūtra}
tadanupalabdheḥ anupalambhāt āvaraṇopapattiḥ
{śabdānityatva-pratipādana-sūtra}
anupalambhāt anupalabdhisadbhāvāt na āvaraṇānupapattiḥ anupalambhāt
{siddhānta-sūtra}
anupalambhātmakatvāt anupalabdheḥ ahetuḥ
{siddhānta-sūtra}
asparśatvāt
{siddhānta-sūtra}
na, karmānityatvāt
{siddhānta-sūtra}
na, aṇunityatvāt
{siddhānta-sūtra}
sampradānāt
{siddhānta-sūtra}
tadantarālānupalabdheḥ ahetuḥ
{siddhānta-sūtra}
adhyāpanāt apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
ubhayoḥ pakṣayoḥ anyatarasya adhyāpanāt apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
abhyāsāt
{siddhānta-sūtra}
na anyatve api abhyāsasya upacārāt
{siddhānta-sūtra}
anyat anyasmāt ananyatvāt ananyat iti anyatābhāvaḥ
{siddhānta-sūtra}
tadabhāve na asti ananyatā, tayoḥ itaretarāpekṣasiddheḥ
{siddhānta-sūtra}
vināśakāraṇānupalabdheḥ
{siddhānta-sūtra}
aśravaṇakāraṇānupalabdheḥ satataśravaṇaprasaṅgaḥ
{siddhānta-sūtra}
upalabhyamāne ca anupalabdheḥ asattvāt anapadeśaḥ
{siddhānta-sūtra}
pāṇinimittapraśleṣāt śabdābhāve na anupalabdhiḥ
{siddhānta-sūtra}
vināśakāraṇānupalabdheḥ ca avasthāne tannityatvaprasaṅgaḥ
{siddhānta-sūtra}
asparśatvāt apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
vibhaktyantaropapatteḥ ca samāse
{siddhānta-sūtra}
[śabdapariṇāmaparīkṣāprakaraṇam(40-56)]
vikārādeśopadeśāt saṃśayaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
prakṛtivivṛddhau vikāravivṛddheḥ
{siddhānta-sūtra}
nyūnasamādhikopalabdheḥ vikārāṇām ahetuḥ
{siddhānta-sūtra}
dvividhasya api hetoḥ abhāvāt asādhanaṃ dṛṣṭāntaḥ
{udāharaṇasūtra}
na, atulyaprakṛtīnām vikāravikalpāt
{siddhānta-sūtra}
dravyavikāravaiṣamyavat varṇavikāravikalaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, vikāradharmānupapatteḥ
{siddhānta-sūtra}
vikāraprāptānām apunarāpatteḥ
{siddhānta-sūtra}
suvarṇādīnāṃ punarāpatteḥ ahetuḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, tadvikārāṇāṃ suvarṇabhāvāvyatirekāt
{siddhānta-sūtra}
varṇatvāvyatirekāt varṇavikārāṇām apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
sāmānyavato dharmayogo na sāmānyasya
{siddhānta-sūtra}
nityatve avikārāt anityatve ca anavasthānāt
{siddhānta-sūtra}
nityānām atīndriyatvāt taddharmavikalpāt ca varṇavikārāṇām apratiṣedhaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
anavasthāyitve ca varṇopalabdhivat tadvikāropapattiḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
vikāradharmitve nityatvābhāvāt kālāntare vikāropapatteḥ ca apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
prakṛtyaniyamāt
{siddhānta-sūtra}
aniyame niyamāt na aniyamaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
niyamāniyamavirodhāt aniyame niyamāt ca apratiṣedhaḥ
{siddhānta-sūtra}
guṇāntarāpattyupamarda-hrāsa-vṛddhi-śleṣebhyaḥ tu vikāropapatteḥ varṇavikārāḥ
{siddhānta-sūtra}
[śabdaśaktiparīkṣāprakaraṇam]
te vibhaktyantāḥ padam
{pada-lakṣaṇa-sūtram}
vyaktyākṛtijātisannidhau upacārāt saṃśayaḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
[vyaktivāda-avāntaraprakaraṇam]
yāśabda-samūha-tyāga-parigraha-saṅkhyā-vṛddhyapacaya-varṇa-samāsānubandhānām vyaktau upacārāt vyaktiḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, tat anavasthānāt
{siddhānta-sūtra}
sahacaraṇa-sthāna-tādarthya-vṛtta-māna-dhāraṇa-sāmīpya-yoga-sādhanādhipatyebhyaḥ brāhmaṇa-mañca-kaṭa-rāja-saktu-candana-gaṅgā-śāṭakānna-puruṣeṣvatadbhāve api tadupacāraḥ
{siddhānta-sūtra}
[ākṛtivāda-avāntaraprakaraṇam]
ākṛtiḥ, tadapekṣatvāt sattvavyavasthānasiddheḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
[jātivāda-avāntaraprakaraṇam]
vyaktyākṛtiyukte api aprasaṅgāt prokṣaṇādināṃ mṛdgavake jātiḥ
{pūrvapakṣa-sūtra}
na, ākṛtivyaktyapekṣatvāt jātyabhivyakteḥ
{siddhānta-sūtra}
[siddhāntavāda-avāntaraprakaraṇam]
vyaktyākṛtijātayaḥ tu padārthaḥ
{siddhānta-sūtra}
vyaktiḥ guṇaviśeṣāśrayaḥ mūrtiḥ
{siddhānta-sūtra}
ākṛtiḥ jātiliṅgākhyā
{siddhānta-sūtra}
samānaprasavātmikā jātiḥ
{siddhānta-sūtra}
(iti nyāyasūtre dvitīyādhyāyasya dvitīyam āhnikam)
samāptaḥ ca ayam dvitīyādhyāyaḥ
(atha tṛtīyaḥ adhyāyaḥ)
(prathamam āhnikam)
[indriyavyatiriktātmaparīkṣāprakaraṇaṃ(1-3)]
Original text: Nyāyasūtra · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0