Natya Shastra · Chapter 30
iti bharatīye nāṭyaśāstre tatātodyavidhānaṃ nāma ekonatriṃśattamo 'dhyāyaḥ
triṃśo 'dhyāyaḥ
atodyaṃ suṣiraṃ nāma jñeyaṃ vaṃśagataṃ budhaiḥ /
vaiṇa eva vidhistatra svaragrāmasamāśrayaḥ
dvikatrikacatuṣkāstu jñeyā vaṃśagatāḥ svarāḥ /
kampyamānārthamuktāśca vyaktamuktāstathaiva ca
tatropari yathā hyekaḥ svaro vaiṇasvarāntare /
prāpnotyanyatvameveha tathā vaṃśagato 'pi hi
dvikastrikaścatuṣko vā śrutisaṅkhyo bhavet svaraḥ /
anīraṇāttu śeṣāṇāṃ svarāṇāmapi sambhavaḥ /
aṅgulīvādanakṛtaṃ tacca me sannibodhata
vyaktamuk{tāṅgulistatra svaro jñeyaścatuḥśrutiḥ /
kampyamānāṅguliścaiva triśrutiḥ parikīrtitaḥ /
dviko 'rdhāṅgulimuktaḥ syāditi śrutyāśritāḥ svarāḥ
ete syurmadhyamagrāme bhūyaḥ ṣaḍjāśritāḥ punaḥ /
vyaktamuk{tāṅgulikṛtāḥ ṣaḍjamadhyamapañcamāḥ
ṛṣabho dhaivataścāpi kampyamānāṅgulīkṛtau /
ardhamuktāṅguliścaiva gāndhāro 'tha niṣādavān
svarasādhāraṇaścāpi kākalyantarasaṃjñayā /
niṣādagāndhārakṛtau ṣaḍjamadhyamayorapi
viparyayā sannikarṣe śrutilakṣaṇasiddhitaḥ /
vaiṇakaṇṭhapraveśena siddhā ekāśritāḥ svarāḥ
yaṃ yaṃ gātā svaraṃ gacchet taṃ taṃ vaṃśena vādayet /
śārīravaiṇavaṃśyānāmekībhāvaḥ praśasyate
avicalitamavicchinnaṃ varṇālaṅkārasaṃyutaṃ vidhivat /
lalitaṃ madhuraṃ snigdhaṃ veṇorevaṃ smṛtaṃ vādyam
evametat svaragataṃ vijñeyaṃgānayoktṛbhiḥ /
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi dhanātodyavikalpanam
Original text: Nāṭyaśāstra 1-16, 18-30, 33, 35-37 · Data entry Padmakar Dadegaonkar Sowmya Krishnapur Haresh Bakshi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0