Narada Purana · Chapter 1.75
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne sanatkumāravibhāge tṛtīyapāde hanumanmantrakathanaṃnāma catuḥsaptatitamo 'dhyāyaḥ
sanatkumāra uvāca
atha dīpavidhiṃ vakṣye sarahasyaṃ hanūmataḥ /
yasya vijñānamātreṇa siddho bhavati sādhakaḥ
dīpapātrapramāṇaṃ ca tailamānaṃ krameṇa tu /
dravyasya ca pramāṇaṃ vai tattu mānamanukramāt
sthānabhedaṃ ca mantraṃ ca dīpadānamanuṃ pṛthak /
puṣpavāsitatailena sarvakāmapradaṃ matam
tilatailaṃ śriyaḥ prāptyai pathikāgamanaṃ prati /
atasītailamuddiṣṭaṃ vaśyakarmaṇi niścitam
sārṣāpaṃ roganāśāya kathitaṃ karmakovidaiḥ /
māraṇe rājikotthaṃ vā vibhītakasamudbhavam
uñcāṭane karajotthaṃ vidveṣe madhuvṛkṣajam /
alābhe sarvatailānāṃ tilajaṃ tailamuttamam
godhūmāśca tilā māṣā mudgā vai taṇḍulāḥ kramāt /
pañcadhānyamidaṃ proktaṃ nityadīpaṃ tu māruteḥ
pañcadhānyasamudbhūtaṃ piṣṭamātraṃ suśobhanam /
sarvakāmapradaṃ proktaṃ sarvadā dīpadānake
vaśye taḍulapiṣṭotthaṃ māraṇe māṣapiṣṭajam /
uñcāṭane kṛṣṇatilapiṣṭajaṃ ca prakīrtitam
pathikāgamane proktaṃ godhūmotthaṃ sataṇḍulam /
mohane tvāḍhakījāta vidveṣe ca kulatthajam
saṃgrāme kevalā māṣāḥ proktā dīpasya pātrake /
saṃdhau tripiṣṭajaṃ lakṣmīhetoḥ kastūrikābhavam
elālavaṅgakarpūramṛganābhisamudbhavam /
kanyāprāptyai tathā rājavaṃśye sakhye tathaiva ca
alābhe sarvavastūnāṃ pañcadhānyaṃ varaṃ smṛtam /
aṣṭamuṣṭirbhavetkiñcitkiñcidaṣṭau caḥ puṣkalam
puṣkalānāṃ caturṇāṃ ca hyāḍhakaḥ parikīrtitaḥ /
caturāḍhako bhaveddroṇaḥ khārī droṇacatuṣṭayam
khārīcatuṣṭaya prasthasaṃjñā ca parikīrtitā /
athavānyaprakāreṇa mānamatra nigadyate
paladvayaṃ tu prasṛtaṃ dviguṇaṃ kuḍavaṃ matam /
caturbhiḥ kuḍavaiḥ prasthastaiścaturbhistathāḍhakaḥ
caturāḍhako bhaveddroṇaḥṛ khārī droṇacatuṣṭayam /
krameṇaitena te jñeyāḥ pātre ṣaṭkarmasaṃbhave
pañca sapta nava tathā pramāṇāste yathākramam /
saugandhe naiva mānaṃ syāttadyathāruci saṃmatam
nityapātre tu tailānāṃ niyamo vārtikodbhavaḥ /
somavāre gṛhītvātaddhvānyaṃ toyaplutaṃ dharet
paścātpramāṇato jñeyaṃ kumārīhastapeṣaṇam /
tatpiṣṭaṃ śuddhapātre tu nadītoyena piṇḍitam
dīpapātraṃ tataḥ kuryācchuddhaḥ prayatamānasaḥ /
dīpapātre jvālyamāne māruteḥ kavacaṃ paṭhet
śuddhabhūmau samāsthāpya bhaume dīpaṃ pradāpayet /
mālāmanūnāṃ ye varṇāḥ sādhyanāmasamanvitāḥ
vartikāyāṃ prakarttavyāstantavastatpramāṇakāḥ /
tattriṃśāṃśena vā grāhyā gurukārye 'khilāḍhyatā
kūṭatulyāḥ smṛtā nitye sāmānye 'tha viśeṣake /
rudrāḥ kūṭagaṇāḥ proktā na pātre niyamo mataḥ
ekaviṃśatisaṃkhyākāstantavo 'thādhvani smṛtāḥ /
raktasūtraṃ hanumato dīpadāne prakīrtitam
kṛṣṇamuñcāṭane dveṣe 'ruṇaṃ māraṇakarmaṇi /
kūṭatulyapalaṃ tailaṃ gurukārye śivairguṇam
nitye pañcapalaṃ proktamathavā mānasī ruciḥ
hanumatpratimāyāstu sannidhau dīpadāpanam /
śivālaye 'thavā kuryānnityanaimittike sthale
viśeṣo 'styatra yaḥ kaścinmārute rucyate mayā
pratimāgre pramodena grahabhūtagraheṣu ca /
catuṣpathe tathā proktaṃ ṣaṭsu dīpapradāpanam
sannidhau sphaāṭike liṅge śālagrāmasya sannidhau /
nānābhogaśriyai proktaṃ dīpadānaṃ hanūmataḥ
gaṇeśasannidhau vighnamahāsaṃkaṭanāśane /
viṣavyādhibhaye ghore hanumatsannidhau smṛtam
durgāyāḥ sannidhau proktaṃ saṃgrāme dīpadāpanam /
catuṣpathe vyādhinaṣṭau duṣṭadṛṣṭau tathaiva ca
rājadvāre bandhamuktau kārāgāre 'thavā matam /
aśvatthavaṭamūle tu sarvakāryaprasiddhaye
vaśye bhaye vivāde ca veśmasaṃgrāmasaṃkaṭe /
dyūte dṛṣṭistaṃbhane ca vidveṣe māraṇe tathā
mṛtakotthāpane caiva pratimācālane tathā /
viṣe vyādhau jvare bhūtagrahe krṛtyāvimocane
kṣatagranthau mahāraṇye durgevyāghne ca dantini /
krūrasattveṣu sarveṣu śaśvadūndhavimokṣaṇe
pathikāgamane caiva duḥsthāne rājamohane /
āgame nirgame caiva rājadvāre prakīrtitam
dīpadānaṃ hanumato nātra kāryā vicāraṇā
rudraikaviṃśapiṇḍāṃśca tridhā maṇḍalamānakam /
laghumānaṃ smṛtaṃ pañca sapta vā nava vā tathā
kṣīreṇa navanūtena dadhnā vā gomayena ca /
pratimākaraṇaṃ proktaṃ māruterdīpadāpane
dakṣiṇābhimukhaṃ vīraṃ kṛtvā kesarivikramam
ṛkṣavinyastapādaṃ ca kirīṭena virājitam /
likhedbhittau paṭe vāpi pīṭhe vā māruteḥ śubhe
mālāmantreṇa dātavyaṃ dīpadānaṃ hanūmataḥ /
nityadīpaḥ prakarttavyo dvādaśākṣaravidyayā
viśeṣastatra yastaṃ vai dīpadāne 'vadhāraya /
ṣaṣṭyādau ca dvitīyādāvimaṃ dīpamitīrayet
gṛhāṇeti padaṃ paścāccheṣaṃ pūrvavaduñcaret /
kūṭādau nityadīpe ca mantraṃ sūryākṣaraṃ vadet
tatra mālākhyamanunā tattatkāryeṣu kārayet /
gomayenopaliptāyāṃ bhūmau tadgatamānasaḥ
ṣaṭkoṇaṃ vasupatraṃ ca bhūmau rekhāsamanvitam /
kamalaṃ ca likhedbhadraṃ tatra dīpaṃ nidhāpayet
śaive vā vaiṣṇave pīṭhe pūjayedañjanāsutam /
kūṭaṣaṭkaṃ ca ṣaṭkoṇe antarāle paralikhet
ṣaṭkoṇeṣu ṣaḍaṅgāni bījayuktāni saṃlikhet /
saumyaṃ madhyagataṃ lekhyaṃ tatra saṃpūjya mārutim
ṣaṭkoṇeṣu ṣaḍaṅgāni nāmāni ca puroktavat /
vasupatre kramātpūjyā aṣṭāvete ca vānarāḥ
sugrīvāyāṅgadāyātha suṣeṇāya nalāya ca /
nīlāyātho jāṃbavate prahastāya tathaiva ca
suveṣāya tataḥ paścādyajetṣaḍaṅgadevatāḥ /
ādāvañjanāputrāya tataśca rudramūrtaye
tato vāyusutāyātha jānakījīvanāya ca /
rāmadūtāya brahmāstranivāraṇāya tatparam
pañcopacāraiḥ saṃpūjya deśakālau ca kīrtet /
kuśodakaṃ samādāya dīpamantraṃ samuñcaret
uttagabhimukho japtvā sādhayetsādhakottamaḥ /
taṃ mantraṃ kūṭadhā japtvā jalaṃ bhūmau vinikṣipet
tataḥ karapuṭaṃ kṛtvā yathāśakti japenmanum /
anena dīpavaryeṇa udaṅmukhagatena vai
tathā vidhehi hanumanyathā syurme manorathaāḥ /
trayodaśaivaṃ dravyāṇi gomayaṃ mṛttikā masī
alaktaṃ daradaṃ raktacandanaṃ candanaṃ madhu /
kastūrikā dadhi kṣīraṃ navanītaṃ ghaṛtaṃ tathā
gomayaṃ dvividhaṃ tatra proktaṃ gomahiṣībhavam /
paścādvinaṣṭadravyāptau māhiṣaṃ gomayaṃ smṛtam
pathikāgamane dūrānmahādurgasya rakṣaṇe /
bālādirakṣaṇe caiva caurādibhayanāśane
strīvaśyādiṣu kāryeṣu śastaṃ gogomayaṃ mane /
bhūmispṛṣṭaṃ na tadgrāhyamantarikṣāñca bhājane
caturvidhā mṛttikā tu śvetā pītāruṇāsitā /
tatra gopīcandanaṃ tu haritālaṃ ca gaurikam
maṣī lākṣārasodbhūtā sarvaṃ vānyatsphuṭaṃ matam /
kṛtvā gopīcadaṃnena caturasraṃ gṛhaṃ sudhīḥ
tanmadhye māhiṣeṇātha kuryānmūrtiṃ hanūmataḥ /
bījaṃ krodhāñca tatpucchaṃ likhenmantrī samāhitaḥ
tailena snāpayenmūrtiṃ guḍena tilakaṃ caret /
śatapatrasamo dhūpaḥ śālaniryāsasaṃbhavaḥ
kuryyāñca tailadīpaṃ tu vartipañcakasaṃyutam /
dadhyodanena naivedyaṃ dadyātsādhakasattamaḥ
vāratrayaṃ kaṇṭhadeśe saśeṣaviṣamuñcaran /
evaṃ kṛte tu naṣṭānāṃ mahiṣīṇāṃ gavāmapi
dāsīdāsādikānāṃ ca naṣṭānāṃ prāptirīritā /
caurādiduṣṭasattvānāṃ sarpādīnāṃ bhaye punaḥ
tālena ca caturdvāraṃ gṛhaṃ kṛtvā suśobhanam /
pūrvadvāre gajaḥ sthāpyo dakṣiṇe mahiṣastathā
sarpastu paścime dvāre vyāghraścaivottare tathā /
evaṃ krameṇa khaḍgaṃ ca kṣurikādaṇḍamudgarān
vilikhya madhye mūrtiṃ ca mahiṣīgomayena vai /
kṛtvā ḍamaruhastāṃ ca cakitākṣīṃ prayatnataḥ
payasā snāpanaṃ raktacandanenānulepanam /
jātīpuṣpaistu saṃpūjya śuddhadhūpa prakalpayet
ghṛtena dīpaṃ dattvātha pāyasānnaṃ nivedayet /
gaganaṃ dīpikendvāḍhyāṃ śāstraṃ ca purato japet
evaṃ saptadinaṃ kṛtvā mucyate mahato bhayāt /
anayorbhauṃmavāre tu kuryādāraṃbhamādarāt
śatrusenābhaye prāpte gairikeṇa tu maṇḍalam /
kṛtvā tadantare tālamīṣṭannamraṃ samālikhet
tatrāvalaṃbamānāṃ ca pratimāṃ gomayena tu /
vāmahastena tālāgraṃ dakṣiṇe jñānamudrikā
tālamūlātsvakāṣṭāyāṃ mārge hastamite gṛham /
caturasra vidhāyātha tanmadhye mūrtimālikhet
dakṣiṇābhamukhīṃ rimyāṃ hṛdaye vihitāñjalim /
toyena snānagandhādi yathāsaṃbhavamarpayet
kṛśārānnaṃ ca naivedyaṃ sājyaṃ tasyai nivedayet /
kilidvayaṃ japaṃ proktamevaṃ kuryāddine dine
evaṃ kṛte bhavecchīghraṃ pathikānāṃ samāgamaḥ /
śyāmapāṣāṇakhaṇḍena likhitvā bhūpatergṛham
prākāraṃ tu caturdvārayuktaṃ dvāreṣu tatra vai /
anyonyapuccha ridhitrayayuktāṃ hanūmataḥ
kuryānmūrtiṃ gomayena dhattūrakusumaiyajet /
jaṭāmāṃsībhavaṃ dhūpaṃ tailāktaghṛtadīpakam
naivedyaṃ tilatailāktasakṣārā māṣaroṭikā /
dhyeyo dakṣiṇahastena roṭikāṃ bhakṣayanhariḥ
vāmahastena pāṣāṇaistrāsayanparasainikān /
pnārayanbhrukuṭīṃ baddhvā bhīṣayanmathayansthitaḥ
japeñca bhugbhugiti vai sahasraṃ dhyānatatparaḥ /
evaṃ kṛtavidhānena parasainyaṃ vināśayet
rakṣā bhavati durgāṇāṃ satyaṃ satya na saṃśayaḥ /
prāyogā bahavastatra saṃkṣepādgaditā mayā
pratyahaṃ yo vidhānena dīpadānaṃ hanūmataḥ /
tasyāsādhyaṃ na vai kiñcidvidyate bhuvanatraye
na deyaṃ duṣṭahṛdaye duṣṭacintanabuddhaye /
avinītāya śiṣyāya piśunāya kadācana
kṛtaghnāya na dātavyaṃ dātavyaṃ ca parīkṣite /
bahunā kimihoktena sarvaṃ dadyātkapīśvaraḥ
atha mantrāntaraṃ vakṣye tattvajñānapradāyakam /
tāro namo hanumate jāṭharatrayamīrayet
danakṣobhaṃ samābhāṣya saṃharadvayamīrayet /
ātmatattvaṃ tataḥ paścātprakāśayayugaṃ tataḥ
varmāstravahnijāyāntaḥ sārddhūṣaḍviṃśadarṇavān /
vasiṣṭho 'sya muniśchando 'nuṣṭup ca devatāḥ punaḥ
hanumānmunisaptartuvedāṣṭanigamaiḥ kramāt /
mantrārṇaiśca ṣaḍaṅgāni kṛtvā dhyāyetkapīśvaram
jānusthāvāmabāhuṃ ca jñānamudrāparaṃ hṛdi /
adhyātmacittamāsīnaṃ kadalīvanamadhyagam
bālārkakoṭipratimaṃ dhyāyejjñānapradaṃ harim /
dhyātvaivaṃ prajapellakṣaṃ daśāṃśaṃ juhuyāttilaiḥ
sājyaiḥ saṃpūjayetpīṭhe pūrvokte pūrvavatprabhum /
japto 'yaṃ madanakṣobhaṃ nāśayatyeva niścitam
tattvajñānamavāpnoti kapīndrasya prasādataḥ /
atha mantrātaraṃ vākṣye bhūtavidrāvaṇaṃ param
tāraḥ kāśīṅkukṣiparavarāhaścāñjanāpadam /
pavano vanaputrānte āveśidvayamīrayet
tāraḥ śrīhanumatyaścādastraracabhujākṣaraḥ /
brahmā muniḥ syādgāyatrī chando 'tra devatā punaḥ
hanumānkamalā bījaṃ phaṭ śaktiḥ parikīrtitaḥ /
ṣaḍdīrghāḍhyena bījena ṣaḍaṅgāni samācaret
āñjaneya pāṭalāsyaṃ svarṇādrisamavigraham /
pārijātadrumūlasthaṃ cintayetsādhakottamaḥ
evaṃ dhyātvā japellakṣaṃ daśāṃśaṃ juhuyāttilaiḥ /
trimadhvaktairyañjatpīṭhe pūrvoktepūrvavatsudhīḥ
anena manunā mantrī grahagrastaṃ pramārjayet /
ākrandaṃstaṃ vimucyātha grahaḥ śīghraṃ palāyate
manavo 'mī sadāgopyā na prakāśyā yatastataḥ /
parīkṣitāya śiṣyāya deyā vā nijasūnave
hanumadbhajanāsaktaḥ kārtavīryārjunaṃ sudhīḥ /
viśeṣataḥ samārādhya yathoktaṃ phalamāpnuyāt
Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0