Narada Purana · Chapter 1.76

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne tṛtīyapāde dīpavidhinirūpaṇaṃ nāma pañcasaptatitamo 'dhyāyaḥ
nārada uvāca
kārtavīryataprabhṛtayo nṛpā bahuvidhā bhuvi /
jāyante 'tha pralīyante svasvakarmānusārataḥ

tatkathaṃ rājavaryo 'sau lokesevyatvamāgataḥ /
samullaṅghya nṛpānanyānetanme nuda saṃśayam

sanatkumāra uvāca
śṛṇu nārada vakṣyāmi saṃdehavinivṛttaye /
yathā sevyatvamāpannaḥ kārtavīryārjuno bhuvi

yaḥ sudarśanacakrasyāvatāraḥ pṛthivītale /
dattātreyaṃ samārādhya labdhavāṃsteja uttamam

tasya kṣitīśvaredrasya smaraṇādeva nārada /
śatrūñjayati saṃgrāme naṣṭaṃ prāpnoti satvaram

tenāsya mantrapūjādi sarvatantreṣu gopitam /
tubhyaṃ prakāśayiṣye 'haṃ sarvasiddhipradāyakam

vahnitārayutā raudrī lakṣmīragnīnduśāntiyuk /
vedhādharenduśāntyāḍhyo nidrayāśāgni binduyuk

pāśo māyāṅkuśaṃ padmāvarmāstre kārtavīpadam /
rephovā dyāsano 'nanto vahnijau karṇasaṃsthitau

meṣaḥ sadīrghaḥ pavano manurukto hṛdantimaḥ /
ūnarviśativarṇo 'yaṃ tārādirnakhavarṇakaḥ

dattātreyo muniścāsyacchando 'nuṣṭubudāhṛtam /
kārtavīryārjuno devo bījaśaktirdhruvaśca hṛt

śeṣāḍhyabījayugmena hṛdayaṃ vinyasedadhaḥ /
śāntiyuktacaturthena kāmādyena śirāḥeṃ'gakam

indvāḍhyaṃ vāmakarṇādyamāyayorvīśayuktayā /
śikhāmaṅkuśapadmābhyāṃ savāgbhyāṃ varma vinyaset

varmāstrābhyāmastramuktaṃ śeṣārṇairvyāpakaṃ punaḥ /
hṛdaye jaṭhare nābhau jaṭhare guhyadeśataḥ

dakṣapāde vāmapāde sakthni jānuni jaṅghayoḥ /
vinyasedbījadaśakaṃ praṇavadvayamadhyagam

tārādyānatha śeṣārṇānmastake ca lalāṭake /
bhruvoḥ śrutyostathaivākṣṇornasi vaktre galeṃ'sake

sarvamantreṇa sarvāṅge kṛtvā vyāpakamādṛtaḥ /
sarveṣṭasiddhaye dhyāyetkārtavīryaṃ janeśvaram

udyadrarkasahasrābhaṃ sarvabhūpativanditam /
dorbhiḥ pañcāśatā dakṣairbāṇānvāmairdhanūṃṣi ca

dadhataṃ svarṇamālāḍhyaṃ raktavastrasamāvṛtam /
cakrāvatāraṃ śrīviṣṇordhyāyedarjunabhūpatim

lakṣamekaṃ japenmantraṃ daśāṃśaṃ juhuyāttilaiḥ /
sataṇḍulaiḥ pāyasena viṣṇupīṭhe yajattutam

ṣaṭkoṇeṣu ṣaḍaṅgāni tato dikṣu vivikṣu ca /
cauramadavibhañjanaṃ mārīmadavibhañjanam

arimadavibhañjanaṃ daityamadavibhañjanam /
duṣṭanāśaṃ duḥkhanāśaṃ duritāpadvināśakam

dikṣvaṣṭaśaktayaḥ pūjyāḥ prācyādiṣvasitaprabhāḥ /
kṣemaṅkarī vaśyakarī śrīkarī ca yaśaskarī

āyuḥ karī tathā prajñākarī vidyākarī punaḥ /
dhanakaryaṣṭamī paścāllokeśā astrasaṃyutāḥ

evaṃ saṃsādhito mantraḥ prayogārhaḥ prajāyate /
kārtavīryārjunasyātha pūjāyantramihocyate

svabījānaṅgadhruvavākkarṇikaṃ digdalaṃ likhet /
tārādivarmāntadalaṃ śeṣavarṇadalāntaram

ūṣmāntyasvarakiñjalkaṃ śeṣārṇaiḥ pariveṣṭitam /
koṇālaṅkṛtabhūtārṇabhūgṛhaṃ yantramīśituḥ

śuddhabhūmāvaṣṭagandhairlikhitvā yantramādarāt /
tatra kuṃbhaṃ pratiṣṭhāpya tatrāvāhyārcayennṛpam

spṛṣṭvā kuṃbhaṃ japenmantraṃ sahasraṃ vijitendriyaḥ /
abhiṣiṃ cettadaṃbhobhiḥ priyaṃ sarveṣṭasiddhaye

putrānyaśo roganāśamāyuḥ svajanarañjanam /
vāksiddhiṃ sudṛśaḥ kumbhābhiṣikto labhate naraḥ

śatrūpadrava āpanne grāme vā puṭabhedane /
saṃsthāpaṃyedidaṃ yantraṃ śatrubhītinivṛttaye

sarṣapāriṣṭalaśunakārpāsairmāryate ripuḥ /
dhattūraiḥ stabhyate nimbairdveṣyate vaśyateṃ'bujaiḥ

uñcāṭane vibhītasya samidbhiḥ khadirasya ca /
kaṭutailamahiṣyājyairhemadravyāñjanaṃ smṛtam

yavairhute śriyaḥ prāptistilairājyairaghakṣayaḥ /
tilataṇḍulasiddhārthajālairvaśyo nṛpo bhavet

apāmārgārkadūrvāṇāṃ homo lakṣmīprado 'ghanut /
strīvaśyakṛtpriyaṅgūṇāṃ murāṇāṃ bhūtaśāntidaḥ

aśvatthoduṃbaraplakṣavaṭabilvasamudbhavāḥ /
samidho labhate hutvā putrānāyurddhanaṃ sukham

nirmokahemasiddhārthalavaṇaiścauranāśanam /
rocanāgomayaistaṃbho bhūprāptiḥ śālibhirhutaiḥ

homasaṃkhyā tu sarvatra sahasrādayutāvadhi /
prakalpanīyā mantrajñaiḥ kāryyagauravalāghavāt

kārtavīryyasya mantrāṇāmucyate lakṣaṇaṃ budhāḥ /
kārtavīryārjunaṃ ṅeṃtaṃ sarvamantreṣu yojayet

svabījādyo daśārṇo 'sau anye navaśivākṣarāḥ /
ādyabījadvayenāsau dvitīyo mantra īritaḥ

svakāmābhyāṃ tṛtīyo 'sau svabhrūbhyāṃ tu caturthakaḥ /
svapāśābhyāṃ pañcamo 'sau ṣaṣṭaḥ svena ca māyayā

svāṅkuśābhyāṃ saptamaḥ syātsvaramābhyāmathāṣṭamaḥ /
svavāgbhavābhyāṃ navamo varmāstrābhyāmathāntimaḥ

dvitīyādinavānteṣu bījayoḥ syādvyatikramaḥ /
mantre tu daśame varṇā navavarmāstramadhyagāḥ

eteṣu mantravaryeṣu svānukūlaṃ manuṃ bhajet /
eṣāmādye virāṭchado 'nyeṣu triṣṭubudāhṛtam

daśa mantrā ime proktā yadā syuḥ praṇavādikāḥ /
tadādimaḥ śivārṇaḥ syādanye tu dvādaśākṣarāḥ

triṣṭupūchandastathādye syādanyeṣu jagatī matā /
evaṃ viṃśatimantrāṇāṃ yajanaṃ pūrvavanmatama

dīrghāḍhyamūlabījena kuryādeṣāṃ ṣaḍaṅgakam /
tāro hṛtkārtavīryārjunāya varmāstraṭhadvayam

caturdaśārṇo mantro 'yamasyejyā pūrvavanmatā /
bhūnetrasamanetrākṣivarṇerasyāṅgapañcakam

tāro hṛdbhagavān ṅeṃtaḥ kārtavīryārjunastathā /
varmāstrāgnipriyāmantraḥ prokto hyaṣṭādaśārṇakaḥ

trivedasaptayugmākṣivarṇaiḥ pañcāṅgakaṃ manoḥ /
namo bhagavate śrīti kārtavīryārjunāya ca

sarvaduṣṭāntakāyeti tapobalaparākramaḥ /
paripālitasaptānte dvīpāya sarvarāpadam

janyacūḍā maṇānte ye mahāśaktimate tataḥ /
sahasradahanaprānte varmāstrānto mahāmanuḥ

triṣaṣṭivarṇavānproktaḥ smaramātsarvavighnahṛt /
rājanyakravartī ca vīraḥ śūrastṛtīyakaḥ

māhiṣmatīpatiḥ paścāñcaturthaḥ samudīritaḥ /
revāṃbuparitṛptaśca kāṇo hastaprabādhitaḥ

daśāsyeti ca ṣaḍbhiḥ syātpadairṅetaiḥ ṣaḍaṅgakam /
siṃcyamānaṃ yuvatibhiḥ krīḍantaṃ narmadājale

hastairjalaudhaṃ rundhantaṃ dhyāyenmattaṃ nṛpottamam /
evaṃ dhyātvāyutaṃ mantraṃ pajedanyattu pūrvavat

pūrvaṃ tu prajapellakṣaṃ pūjāyogaśca pūrvavat /
kārtavīryārjuno nāma rājā bāhusahasravān

tasya saṃsmaraṇādeva hṛtaṃ naṣṭaṃ ca saṃvadet /
labhyate mantravaryo 'yaṃ dvātriṃśadvarṇasaṃyutaḥ

pādaiḥ sarveṇa pañcāṅgaṃ dhyānapūjādi pūrvavat /
kārtavīryāya śabdānte vidmahe padamuñcaret

mahāvīryāya varṇānte dhīmahīti padaṃ vadet /
tannor'junaḥ pravarṇānte codayātpadamīrayet

gāyatryeṣārjuna syoktā prayogādau japettu tām /
anuṣṭubhaṃ manuṃ rātrau japatāṃ caurasaṃcayāḥ

palāyante gṛhāddūraṃ tarpaṇāddhravanādapi /
atho dīpavidhiṃ vakṣye kārtavīryapriyaṅkaram

vaiśākhe śrāvaṇe mārge kārtikāśvinapauṣataḥ /
māghaphālgunayormāsordīpāraṃbhaṃ samācaret

tithau riktāvihīnāyāṃ vāre śanikujau vinā /
hastottarāśviraudreyapuṣyavaiṣṇavavāyubhe

dvidaivate ca rohiṇyāṃ dīpāraṃbho hitāvahaḥ /
carame ca vyatīpāte dhṛtau vṛddhau sukarmaṇi

prītau harṣaṃ ca saubhāgye śobhanāyuṣmatorapi /
karaṇe viṣṭirahite grahaṇe 'rddhodayādiṣu

yogeṣu rātrau pūrvāhne dīpāraṃbhaghaḥ kṛtaḥ śubhaḥ /
kārtike śuklasaptamyāṃ niśīthe 'tīva śobhanaḥ

yadi tatra ravervāraḥ śravaṇaṃ bhaṃ ca durlabham /
atyāvaśyakakāryeṣu māsādīnāṃ na śodhanam

ādye hyupoṣya niyato brahmacārī sapītakaiḥ /
prātaḥ snātvā śuddhabhūmau liptāyāṃ gomayodakaiḥ

prāṇānāyamya saṃkalpya nyāsānpūrvoditāṃścaret /
ṣaṭkoṇaṃ racayedbhūmau raktacandanataṇḍulaiḥ

ataḥ smaraṃ samālikhya ṣaṭkoṇeṣu samālikhet /
navārṇairveṣṭayettañca trikoṇaṃ tadbahiḥ punaḥ

evaṃ vilikhite yantre nidadhyāddīpabhājanam /
svarṇajaṃ rajatotthaṃ vā tāmrajaṃ tadabhāvataḥ

kāṃsyapātraṃ mṛṇmayaṃ ca kaniṣṭhaṃ lohajaṃ mṛtau /
śāntaye mudgacūrṇotthaṃ saṃdhau godhūmacūrṇajam

ājye palasahasre tu pātraṃ śatapalaṃ smṛtam /
ājye 'yutapale pātraṃ palapañcaśatā smṛtam

pañcasaptatisaṃkhye tu pātraṃ ṣaṣṭipalaṃ smṛtam /
trisāhasrī ghṛtapale śarkarāpalabhājanam

dvisāhakhtryāṃ dviśatamitaṃ ca bhājanamiṣyate /
śate 'kṣicarasaṃśyātamevamanyatra kalpayet

nityadīpe vahnipalaṃ pātramājyaṃ palaṃ smṛtam /
evaṃ pātraṃ pratiṣṭhāpya vartīḥ sūtrotthitāḥ kṣipet

ekā tisro 'thavā pañcasaptādyā viṣamā api /
tithimānādāsahasraṃ tantusaṃkhyā vinirmitā

goghṛtaṃ prakṣipettatra śuddhavastraviśodhitam /
sahasrapalasaṃkhyādidaśāṃśaṃ kāryagauravāt

suvarṇādikṛtāṃ ramyāṃ śalākāṃ ṣoḍaśāṅgulām /
tadarddhāṃ vā tadarddhāṃ vā sūkṣmāgrāṃ sthūlamūlikām

vimuñceddakṣiṇe pātramadhye cāgre kṛtāgrikām /
pātradakṣiṇadigdeśe muktvāṃ gulacatuṣṭayam

adhogrāṃ dakṣiṇādhārāṃ nikhanecchurikāṃ śubhām /
dīpaṃ prajvālayettatra gaṇeśasmṛtipūrvakam

dīpātpūrvatra digbhāge sarvatobhadramaṇḍale /
taṇḍulāṣṭadale vāpi vidhivatsthāpayeddhūṭam

tatrāvāhya nṛpādhīśaṃ pūjayetpūrvavatsudhīḥ /
jalākṣatānsamādāya dīpaṃ saṃkalpayettataḥ

dīpasaṃkalpamantro 'yaṃ kathyate dvīṣubhūmitaḥ /
praṇavaḥ pāśamāye ca śikhā kārtākṣarāṇi ca

vīryārjunāya māhiṣmatīnāthāya sahasra ca /
bāhave iti varṇānte sahasrapadamuccaret

kratudīkṣitahastāya dattātreyapriyāya ca /
ātreyāyānusūyānte garbharatnāya tatparam

namo grīvāmakarṇendusthitau pāśa imaṃ tataḥ /
dīpaṃ gṛhāṇa amukaṃ rakṣa rakṣa padaṃ punaḥ

duṣṭānnāśayayugmaṃ syāttathā pātaya ghātaya /
śatrūn jahidvayaṃ māyā tāraḥ svaṃ bījamātmabhūḥ

vahnīpriyā anenātha dīpavaryeṇa paścimā /
bhimukhenāmukaṃ rakṣa amukānte varaprada

māyākāśadvayaṃ vāmanetracandrayutaṃ śivā /
vedādikāmacāmuṇḍāḥ svāhā tu pūsabindukau

praṇavo 'gnipriyā mantro netrabāṇādharākṣaraḥ /
dattātreyo munirmālāmantrasya parikīrtitaḥ

chando 'mitaṃ kārtavīryurjuno devo 'khilāptikṛt /
cāmuṇḍayā ṣaḍaṅgāni caretṣaḍdīrghayuktayā

dhyātvā devaṃ tato mantraṃ paṭhitvānte kṣipejjajalam /
govindāḍhyo halī seṃduścāmuṇḍābījamīritam

tato navākṣaraṃ mantraṃ sahasraṃ tatpuro japet /
tāro 'nanto binduyukto māyāsvaṃ vāmanetrayuk

kūrmāgnī śāntibindvāḍhyau vahni jāyāṅkuśaṃ dhruvam /
ṛṣiḥ pūrvoditonuṣṭupchando 'nyatpūrvavatpunaḥ

sahasraṃ mantrarājaṃ ca japitvā kavacaṃ paṭhet /
evaṃ dīpapradānasya kartāpnotyakhile 'psitam

dīpaprabodhakāle tu varjayedaśubhāṃ giram /
viprasya darśanaṃ tatra śubhadaṃ parikīrtitam

śūdrāṇāṃ pradhyamaṃ proktaṃ mlecchasya vadhabandhanam /
ākhvotvordarśanaṃ duṣṭaṃ gavāśvasya sukhāvaham

dīpajvālā samā siddhyai vakrā niśavidhāyinī /
śabdā bhayadā karturujjvalā sukhadā matā

kṛṣṇā śatrubhayotpattye vamantī paśunāśinī /
kṛte dīpe yadā pātraṃ bhagnaṃ dṛśyate daivataḥ

pakṣādarvāktadā gacchedyajamāno yamālayam /
vartyataraṃ yadā kuryātkāryaṃ siddhyedvilaṃbataḥ

netrahīno bhavetkartā tasmindīpāntare kṛte /
aśucisparśane vyādhirdīpanāśe tu caurabhīḥ

śvamārjārākhusaṃsparśe bhavedbhūpatito bhayam /
pātrāraṃbhe vasupalaiḥ kṛto dīpo 'khileṣṭadaḥ

tasmāddīpaḥ prayatnena rakṣaṇīyoṃ'tarāyataḥ /
āsamāpteḥ prakurvīta brahmacaryaṃ ca bhūśayaḥ

strīśūdrapatitādīnāṃ saṃbhāṣāmapi varjayet /
japetsahasraṃ pratyekaṃ mantrarājaṃ navākṣaram

stotrapāṭhaṃ pratidinaṃ niśīthinyāṃ viśeṣataḥ /
ekapādena dīpāgre sthitvā yo mantranāyakam

sahasraṃ prajapedvātrau so 'bhīṣṭaṃ kṣipramāpnuyāt /
samāpya śobhanadine saṃbhojya dvijasattamān

kuṃbhodakena kartāramabhiṣiñcanmanuṃ japet /
kartā tu dakṣiṇāṃ dadyātpuṣkalāṃ toṣahetave

gurau tuṣṭe dadātīṣṭaṃ kṛtavīryasuto nṛpaḥ /
gurvājñayā svayaṃ kuryādyadi vā kāraye dguruḥ

dattvā dhanādikaṃ tasmai dīpadānāya nārada /
gurvājñāmantarā kuryādyo dīpaṃ sveṣṭasiddhaye

siddhirna jāyate tasya hānireva pade pade /
uttamaṃ goghṛtaṃ proktaṃ madhyamaṃ mahaṣībhavam

tilatailaṃ tu tādṛk syātkanīyo 'jādijaṃ ghṛtam /
āsyaroge sugandhena dadyāttailena dīpakam

siddhvārthasaṃbhavenātha dviṣatāṃ nāśanāya ca /
sahasreṇa palairdīpe vihite ca na dṛśyate

kāryasiddhastadā kuryātrrivāraṃ dīpajaṃ vidhim /
tadā sudurlabhamapi kāryyaṃ siddhvyenna saṃśayaḥ

dīpapriyaḥ kārtavīryo mārtaṇḍo nativallabhaḥ /
stutiproyo mahāviṣṇurgaṇeśa staparṇapriyaḥ

durgārcanapriyā nūnamabhiṣekapriyaḥ śivaḥ /
tasmātteṣāṃ pratoṣāya vidadhyāttattadādarāt