Narada Purana · Chapter 1.62
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne dvitīyapāde ekaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ
sūta uvāca
etacchrṛtvā tu vacanaṃ nārado bhagavānṛṣiḥ /
punaḥ papraccha taṃ vipra śukābhipatanaṃ munim
nārada uvāca
bhagavansarvamākhyātaṃ tvayātikaruṇātmanā /
yacchrṛtvā mānasaṃ me 'dya śāntimagryāmupāgatam
punaśca mokṣaśāstraṃ me tvamādiśa mahāmune /
nahi sampūrṇatāmeti tṛṣṇā kṛṣṇaguṇārṇave
ye tu saṃsāranirmuktā mokṣa śāstraparāyaṇāḥ /
kutra te nivasaṃtīha saṃśayo me mahānayam
taṃ chindhi sumahābhāgatvatto nānyo vidāṃvaraḥ /
sanaṃ.u
dhārayāmāsa cātmānaṃ yathāśāstraṃ mahāmuniḥ
pādātprabhṛti gātreṣu krameṇa kramayogavit /
tataḥ sa prāṅmukho vidvānādityena virocite
pāṇipādaṃ samādhāya vinītavadupāviśat /
na tatra pakṣisaṃghāto na śabdo na ca darśanam
yatra vaiyāsakirddhāmni yoktuṃ samupacakrame /
sa dadarśa tadātmānaṃ sarvasaṃgaviniḥsṛtaḥ
prajahāsa tato hāsaṃ śukaḥ samprekṣya bhāskaram /
sa punaryogamāsthāya mokṣamārgopalabdhaye
mahāyogīśvaro bhūtvā so 'tyakrāmadvihāyasam /
antarīkṣacaraḥ śrīmānvyāsaputraḥ suniścitaḥ
tamundyantaṃ dvijaśreṣṭhaṃ vainateyasamadyutim /
dadṛśuḥ sarvabhūtāni manomārutaraṃhasam
yathāśakti yathānyāyaṃ pūjayāñcakrire tathā /
puṣpa varṣaiśca divyaistamavacakrurdivaukasaḥ
taṃ dṛṣṭvā vismitāḥ sarve gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ /
ṛṣayaścaiva saṃsiddhāḥ ko 'yaṃ siddhimupāgataḥ
tato 'sau svāhrayaṃ tebhyaḥ kathayāmāsa nārada /
uvāca ca mahātejāstānṛṣīnsaṃpraharṣitaḥ
pitā yadyanugacchenmāṃ krośamānaḥ śuketi vai /
tasmai prativacodeyaṃ bhavadbhistu samāhitaiḥ
bāḍhamuktastatastaistu lokānhitvā caturvidhān /
tamo hyaṣṭavidhaṃ tyaktvā jahau pañcavidhaṃ rajaḥ
tataḥ satvaṃ jahau dhīmāṃstadadbhutamivābhavat /
tatastasminpade nitye nirguṇe liṅgapūjite
tataḥ sa śṛṅge 'pratime himavanmerusannibhe /
saṃśliṣṭe śvetapīte ca rukmarūpyamaye śubhe
śatayojanavistāre tiryāgūrddhca nārada /
so 'viśaṅkena manasā tathaivābhyapatacchukaḥ
te śṛṅge 'tyantasaṃśliṣṭe sahasaiva dvidhākṛte /
adṛśyetāṃ dvijaśreṣṭha tadadbhutamivābhavat
tataḥ parvataśṛṅgābhyāṃ sahasaiva viniḥsṛtaḥ /
na ca pratijaghānāsya sa gatiṃ parvatottamaḥ
tato mandākinīṃ divyā mupariṣṭādabhivrajan /
śuko dadarśa dharmātmā puṣpitadrumakānanam
tasyāṃ krīḍāsu niratāḥ snānti caivāpsarogaṇāḥ /
nirākāraṃ tu sākārādadṛśustaṃ vivāsasaḥ
taṃ prakramantamājñāya pitā snehasamanvitaḥ /
uttamāṃ gatimāsthāya pṛṣṭato 'nusasāra ha
śukastu mārutādūrddhvaṃ gatiṃ kṛtvāṃ tarikṣagām /
darśayitvā prabhāvaṃ svaṃ sarvabhūto 'bhavattadā
atha yogagatiṃ vyāsaḥ samāsthāya mahātapāḥ /
nimeṣāntaramātreṇa śukābhipatanaṃ yayau
sa dadarśa dvidhā kṛtvā parvatāgraṃ gataṃ śukam /
śaśaṃsurmunayaḥ siddhā gatiṃ tasmai sutasya tām
tataḥ śuketiśabdena dīrgheṇa kranditaṃ tadāḥ /
svayaṃ pitrā svareṇoñcaistrīṃllokānanunādya vai
śukaḥ sarvagatirbhūtvā sarvātmā sarvatomukhaḥ /
pratyabhāṣata dharmātmā bhoḥ śabdenānunādayan
tata ekākṣaraṃ nādaṃ bhorityevamudīrayan /
pratyāharajjagatsarvamuñcaiḥ sthāvarajaṅgamam
tataḥ prabhṛti vādyāpi śabdānuñcāritānpṛthak /
girigahvarapṛṣṭeṣu vyājahāra śukaṃ prati
antarhitaprabhāvaṃ taṃ darśayitvā śukastadā /
guṇānsaṃtyajya sattvādīnpadamadhyagamatparam
mahimānaṃ tu taṃ dṛṣṭvā putrasyāmitatejasaḥ /
so 'nunīto bhagavatā vyāso rudreṇa nārada
kimu tvaṃ tāmyasi mune putraṃ prati samākulaḥ /
paśyasi vipra nāyāntaṃ brahmabhūtaṃ nijāntire
ityevamanunīto 'sau vyāsaḥ punaruprāvrajat /
śvāśramaṃ sa śuko brahmabhūto lokāṃścacāra ha
tata kālāntare brahmanvyāsaḥ satyavatīsutaḥ /
naranārāyaṇau draṣṭuṃ yayau badarikāśramam
tatra dṛṣṭvā tu tau devau tapyamāno mahattapaḥ /
svayaṃ ca tatra tapasi sthitaḥ śukamanusmaran
yāvattatra sthito vyāsaḥ śukaḥ paramayogavit /
śvetadvīpaṃ gatastāta yatra tvamagamaḥ purā
tatra dṛṣṭaprabhāvastu śrīmānnārāyaṇaḥ prabhuḥ /
dṛṣṭaḥ śrutivimṛgyo hi devadevo janārdanaḥ
stutaśca śukadevena prasannaḥ prāha nārada /
śrībhagavānuvāca
tvayā dṛṣṭo 'smi yogīndra sarvadevarahaḥsthitaḥ
sanatkumārādiṣṭena siddho yogena vāḍava /
tvaṃ sadāgatimārgastho lokānpaśya yathecchayā
ityukto vāsudevena taṃ natvāraṇisaṃbhavaḥ /
vaikuṇṭhaṃ prayayau vipra sarvalokanamaskṛtam
vaimānikaiḥ surairjuṣṭaṃ virajāpariceṣṭitam /
yaṃ bhāntamanubhāntyete lokāḥ sarve 'pi nārada
yatra vidumasopānāḥ svarṇaratnavicitritāḥ /
vāpya utpalaṃsaṃchannāḥ surastrīkrīḍanākulāḥ
divyairhaṃsakulairghuṣṭāḥ svacchāṃbunibhṛtāḥ sadā /
tatra dvāḥsthaiścaturhastenārnābharaṇabhūṣitaiḥ
viṣvaksenānugaiḥ siddhaiḥ kumudādyairavā ritaḥ /
praviśyābhyāntaraṃ tatra devadevaṃ caturbhujam
śāntaṃ prasannavadanaṃ pītakauśeyavāsasam /
śaṅkhacakragadāpadmairmūrtimadbhirupāsitam
vakṣasthalasthayā lakṣmyā kaustubhena virājitam /
kaṭīsūtrabrahmasūtrakaṭakāṅgadabhūṣitam
bhrājatkirīṭavalayaṃ maṇinūpuraśobhitam /
dadarśa siddhani karaiḥ sevyamānamaharniśam
taṃ dṛṣṭvā bhaktibhāvena tuṣṭāva madhusūdanam /
śuka uvāca
namaste vāsudevāya sarvalokaikasākṣiṇe
jagadbījasvarūpāya pūrṇāya nibhṛtātmane /
haraye vāsukisthāya śvetadvīpanivāsine
haṃsāya matsyarūpāya vārāhatanudhāriṇe /
nṛsiṃhāya dhruvejyāya sāṃkhyayogeśvarāya ca
catuḥsanāya kūrmāya pṛthave svasuravātmane /
nābheyāya jagaddhātre vidhātreṃ'takāraya ca
bhārgavendrāya rāmāya rāghavāya parāya ca /
kṛṣṇāya vedakartre ca buddhakalkisvarūpiṇe
caturvyuhāya vedyāya dhyeyāya paramātmane /
naranārāyaṇākhyāya śiṣiviṣṭāya viṣṇave
ṛtadhāmne vidhāmne ca suparṇāya svarociṣe /
ṛbhave suvratākhyāya sudhāmne cājitāya ca
viśvarūpāya viśvāya sṛṣṭisthityantakāriṇe /
yajñāya yajñabhokte ca sthaviṣṭhāyāṇave 'rthine
ādityasomanetrāya sahaojobalāya ca /
ījyāya sākṣiṇe 'jāyabahuśīrṣāṅghribāhave
śrīśāya śrīnivāsāya bhaktavaśyāya śārṅgiṇe /
aṣṭaprakṛtyadhīśāya brahmaṇe 'nantasaktaye
bṛhadāraṇyavedyāya hṛṣīkeśāya vedhase /
puṇḍarīkanibhākṣāya kṣetrajñāya vibhāsine
govindāya jagatkartre jagannāthāya yogine /
satyāya satyasaṃdhāya vaikuṇṭhāyācyutāya ca
adhokṣajāya dharmāya vāmanāya tridhātave /
ghṛtārciṣe viṣṇave te 'nantāya kapilāyaya ca
viriñcaye trikakude ṛgyajuḥsāmarūpiṇe /
ekaśṛṅgāya ca śuciśravase śāstrayonaye
vṛṣākapaya ṛddhāya prabhave viśvakarmaṇe /
bhūrbhuvuḥsvaḥsvarūpāya daityaghne nirguṇāya ca
nirañjanāya nityāya hyavyayāyākṣarāya ca /
namaste pāhi māmīśa śaraṇāgatavatsala
iti stutaḥ sa bhagavāñcchaṅkhacakragadādharaḥ /
āraṇeyamuvācedaṃ bhṛśaṃ praṇatavatsalaḥ
śrībhagavānuvāca
vyāsaputra mahābhāga prīto 'smi tava suvrata /
vidyāmāpnuhi bhaktiṃ ca jñānī tvaṃ mama rūpadhṛk
yadrūpaṃ mama dṛṣṭaṃ prāk śvetadvīpe tvayā dvija /
so 'hamevāvatārārthaṃ sthito viśvaṃbharātmakaḥ
siddho 'si tvaṃ mahābhāga mokṣadharmānunucintayā /
varalokānyathā vāyuryathā ravaṃ savitā tathā
nityamuktasvarūpastvaṃ pūjyamānaḥ surairnaraiḥ /
bhaktirhi durlabhā loke mayi sarvaparāyaṇe
tāṃ labdhvā nāparaṃ kiñcillabdhavyamavaśiṣyate /
ākalpāntaḥ tapaḥ saṃsthau naranārāyaṇāvṛṣī
tayornideśato vyāso janaka stava suvrataḥ /
kartā bhāgavataṃ śāstraṃ tadadhīṣva bhuvaṃ vraja
sa tapyati tapastvadya parvate gandhamādane /
tvadviyogena khinnātmā taṃ prasādaya matpriyam
evamuktaḥ śuko vipra namaskṛtya caturbhujam /
yathāgataṃ nivṛtto 'sau piturantikamāgamat
atha taṃ svantike dṛṣṭvā pārāśaryyaḥ pratāpavān /
putraṃ prāpya prahṛṣṭātmā tapaso nivavarta ha
nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam /
āraṇeyasamāyuktaḥ svāśramaṃ samupāgamat
nārāyaṇaniyogāttu tvanmukhena munīśvara /
cakāra saṃhitāṃ divyāṃ nānākhyānasamanvitām
vedatulyāṃ bhāgavatīṃ haribhaktivivarddhinīm /
nivṛttinirataṃ putraṃ śukamadhyāpayañca tām
ātmārāmo 'pi bhagavānpārāśaryātmajaḥ śukaḥ /
adhītavānsaṃhitāṃ vai nityaṃ viṣṇujanapriyām
evamete samākhyātā mokṣadharmāstavānadha /
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ cāpi haribhaktivivarddhanāḥ
Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0