Mokṣopāyaṭīkā · Chapter 4.5

bhagavan sarvadharmajña pūrvāparavidāṃ vara /
ayam manasi saṃsāraḥ sphāraḥ katham iva sthitaḥ //

yathāyam manasi sphāra Ś6: sphāra; N17: °raḥ ārambhaḥ sphurati sphuṭam /
dṛṣṭāntadṛṣṭyā sphuṭayā tathā kathaya me ḥnagha //

yathaindavānāṃ viprāṇāṃ Vgl. YV III 85-88 jaganty avapuṣām api /
sthitāni jātadārḍhyāni manasīdaṃ tathā sthitam //

lavaṇasya yathā rājñaś Vgl. YV III 104-109 cendrajālākulākṛteḥ /
caṇḍālatvam anuprāptaṃ tathedam manasi sthitam //

bhārgavasya ciraṃ kālaṃ svargabhogabubhukṣayā /
bhogeśvaratvaṃ ca yathā tathedam manasi sthitam //

bhagavan bhṛguputrasya svargabhogabubhukṣayā /
katham bhogādhināthatvaṃ saṃsāritvam babhūva ca //

śṛṇu rāma purā vṛttaṃ saṃvādam bhṛgukālayoḥ /
sānau mandaraśailasya tamālaviṭapākule //

purā mandaraśailasya sānau kusumasaṅkule /
atapyata tapo ghoraṃ kasmiṃścid bhagavān bhṛguḥ //

tam upāste sma tejasvī bālaḥ putro mahāmatiḥ /
śukraḥ sakalacandrābhaḥ prakāśa iva bhāskaram //

bhṛgur varavane tasmin samādhāv eva saṃsthitaḥ /
sarvakālaṃ samutkīrṇo vanopalatalād iva //

śukraḥ kusumaśayyāsu kaladhautābjinīṣu ca /
mandāratarudolāsu bālo ḥramata līlayā //

vidyāvidyādṛśor madhye śukro prāptamahāpadaḥ /
triśaṅkur iva rodoḥntar avartata tadā kila //

nirvikalpasamādhisthe sa kadācit pitary atha N17: ath(ā)a /
avyagro ḥbhavad ekānte jitārir iva bhūmipaḥ //

dadarśāpsarasaṃ tatra gacchantīṃ nabhasaḥ pathā /
kṣīrodamadhyalulitāṃ lakṣmīm iva janārdanaḥ //

mandāramālyavalitām mandānilacalālakām /
hārijhāṅkārigamanāṃ sugandhitanabhoḥnilām N17: namoḥnilām; Ś6: nabhoḥlilām //

lāvaṇyapādapalatām madaghūrṇitalocanām /
amṛtīkṛtataddeśāṃ Ś1, Ś3: amṛtī°; N17, Ś6: amṛte dehendūdayakāntibhiḥ //

kāntām ālokya tasyābhūd ullāsataralam manaḥ /
dṛṣṭe nirmalapūrṇendau vapur ambunidher iva //

manasijeṣuśatāhatam āśaye sa parirudhya manas tadanūśanāḥ N17, Ś3: °ūśanāḥ; Ś1: °ūśanaḥ. Nominativ uśanāḥ auch IV 6,1d; IV 8,21a. /
vigalitetaravṛttitayātmanā suravadhūmaya eva babhūva saḥ //