મોક્ષોપાયટીકા · અધ્યાય 4.5

ભગવન્ સર્વધર્મજ્ઞ પૂર્વાપરવિદાં વર ।
અયમ્ મનસિ સંસારઃ સ્ફારઃ કથમ્ ઇવ સ્થિતઃ ॥

યથાયમ્ મનસિ સ્ફાર શ્6: સ્ફાર; ન્17: °રઃ આરમ્ભઃ સ્ફુરતિ સ્ફુટમ્ ।
દૃષ્ટાન્તદૃષ્ટ્યા સ્ફુટયા તથા કથય મે ઃનઘ ॥

યથૈન્દવાનાં વિપ્રાણાં વ્ગ્લ્. ય્વ્ ઇઇઇ 85-88 જગન્ત્ય્ અવપુષામ્ અપિ ।
સ્થિતાનિ જાતદાર્ઢ્યાનિ મનસીદં તથા સ્થિતમ્ ॥

લવણસ્ય યથા રાજ્ઞશ્ વ્ગ્લ્. ય્વ્ ઇઇઇ 104-109 ચેન્દ્રજાલાકુલાકૃતેઃ ।
ચણ્ડાલત્વમ્ અનુપ્રાપ્તં તથેદમ્ મનસિ સ્થિતમ્ ॥

ભાર્ગવસ્ય ચિરં કાલં સ્વર્ગભોગબુભુક્ષયા ।
ભોગેશ્વરત્વં ચ યથા તથેદમ્ મનસિ સ્થિતમ્ ॥

ભગવન્ ભૃગુપુત્રસ્ય સ્વર્ગભોગબુભુક્ષયા ।
કથમ્ ભોગાધિનાથત્વં સંસારિત્વમ્ બભૂવ ચ ॥

શૃણુ રામ પુરા વૃત્તં સંવાદમ્ ભૃગુકાલયોઃ ।
સાનૌ મન્દરશૈલસ્ય તમાલવિટપાકુલે ॥

પુરા મન્દરશૈલસ્ય સાનૌ કુસુમસઙ્કુલે ।
અતપ્યત તપો ઘોરં કસ્મિંશ્ચિદ્ ભગવાન્ ભૃગુઃ ॥

તમ્ ઉપાસ્તે સ્મ તેજસ્વી બાલઃ પુત્રો મહામતિઃ ।
શુક્રઃ સકલચન્દ્રાભઃ પ્રકાશ ઇવ ભાસ્કરમ્ ॥

ભૃગુર્ વરવને તસ્મિન્ સમાધાવ્ એવ સંસ્થિતઃ ।
સર્વકાલં સમુત્કીર્ણો વનોપલતલાદ્ ઇવ ॥

શુક્રઃ કુસુમશય્યાસુ કલધૌતાબ્જિનીષુ ચ ।
મન્દારતરુદોલાસુ બાલો ઃરમત લીલયા ॥

વિદ્યાવિદ્યાદૃશોર્ મધ્યે શુક્રો પ્રાપ્તમહાપદઃ ।
ત્રિશઙ્કુર્ ઇવ રોદોઃન્તર્ અવર્તત તદા કિલ ॥

નિર્વિકલ્પસમાધિસ્થે સ કદાચિત્ પિતર્ય્ અથ ન્17: અથ્(આ)અ ।
અવ્યગ્રો ઃભવદ્ એકાન્તે જિતારિર્ ઇવ ભૂમિપઃ ॥

દદર્શાપ્સરસં તત્ર ગચ્છન્તીં નભસઃ પથા ।
ક્ષીરોદમધ્યલુલિતાં લક્ષ્મીમ્ ઇવ જનાર્દનઃ ॥

મન્દારમાલ્યવલિતામ્ મન્દાનિલચલાલકામ્ ।
હારિઝાઙ્કારિગમનાં સુગન્ધિતનભોઃનિલામ્ ન્17: નમોઃનિલામ્; શ્6: નભોઃલિલામ્ ॥

લાવણ્યપાદપલતામ્ મદઘૂર્ણિતલોચનામ્ ।
અમૃતીકૃતતદ્દેશાં શ્1, શ્3: અમૃતી°; ન્17, શ્6: અમૃતે દેહેન્દૂદયકાન્તિભિઃ ॥

કાન્તામ્ આલોક્ય તસ્યાભૂદ્ ઉલ્લાસતરલમ્ મનઃ ।
દૃષ્ટે નિર્મલપૂર્ણેન્દૌ વપુર્ અમ્બુનિધેર્ ઇવ ॥

મનસિજેષુશતાહતમ્ આશયે સ પરિરુધ્ય મનસ્ તદનૂશનાઃ ન્17, શ્3: °ઊશનાઃ; શ્1: °ઊશનઃ. નોમિનતિવ્ ઉશનાઃ ઔછ્ ઇવ્ 6,1દ્; ઇવ્ 8,21અ. ।
વિગલિતેતરવૃત્તિતયાત્મના સુરવધૂમય એવ બભૂવ સઃ ॥