Mokṣopāyaṭīkā · Chapter 4.17
bhagavan bhṛguputrasya pratibhā sānubhūtitaḥ /
yathāsya saphalā jātā tathānyasya na kim bhavet //
idamprathamam utpannā sā tadā brahmaṇaḥ padāt /
śuddhā matir bhārgavasya nānyajanmakalaṅkitā //
sarvaiṣaṇānāṃ saṃśāntau śuddhā cittasya yā sthitiḥ /
tat sattvam ucyate saiṣā vimalā cid udāhṛtā //
mano nirmalasattvātma yad bhāvayati yādṛśam /
tat tathāśu bhavaty eva yathāvarto ḥrṇave ḥmbhasaḥ //
yathā bhṛgusutasyaiṣa vibhramaḥ proditaḥ svayam /
pratyekam apy evam eva dṛṣṭānto ḥtra bhṛgoḥ sutaḥ //
bījasyāṅkurapattrādi svaṃ camatkurute yathā /
sarveṣām bhūtasaṅghānām bhramaṣaṇḍas tathaiva hi //
yad idaṃ dṛśyate viśvam evam evākhilaṃ hi tat /
pratyekam uditam mithyā mithyaivāstam upaiti ca //
nāstam eti na codeti jagat kiñcana kasyacit /
bhrāntimātram idam māyā mudhaiva parijṛmbhate //
yathāsmatpratibhāsasthaḥ so ḥyaṃ saṃsāraṣaṇḍakaḥ /
tathā teṣāṃ sahasrāṇi mitho ḥdṛṣṭāni santi hi //
svapnasaṅkalpanagaravyavahārāḥ parasparam /
pṛthag yathā na dṛśyante tathaite saṃsṛtibhramāḥ //
evaṃ nagaravṛndāni nabhaḥsaṅkalparūpiṇām N17: °bha(sa)*ḥ*saṅ° /
santi tāni na dṛśyante mitho jñānadṛśaṃ vinā //
piśācayakṣarakṣāṃsi santy evaṃrūpakāṇi hi /
saṅkalpamātradehāni sukhaduḥkhamayāni ca //
evam eva vayaṃ N17: vay⟨o⟩[aṃ] ceme sampannā raghunandana /
svasaṅkalpātmakākārā mithyāsatyatvabhāvitāḥ N17: mith[y]ā° //
evaṃrūpaiva hi pare vartate sargasaṃsṛtiḥ /
na vāstavī vastutas tu saṃsthiteyam N17: °sthit⟨aiv⟩[ey]am avastuni //
pratyekam uditaṃ viśvam evam eva mudhaiva hi /
navagulmakarūpeṇa vāsantikaraso N17: v*ā*sa° yathā //
prathamo ḥyaṃ svasaṅkalpaḥ suprathām āgatas tathā /
yathātipāramārthyena dṛḍhenetthaṃ vibhāvyate //
pratyekam uditaṃ cittaṃ svasvabhāvodarasthitam /
idam N17: ⟨dra⟩[i]daṃ itthaṃsamārambhaṃ jagat paśyad vinaśyati //
pratibhāsavaśād asti nāsti vastvavalokanāt /
dīrghaḥ svapno jagajjālam ālānaṃ cittadantinaḥ //
cittasattaiva hi jagaj jagatsattaiva cittakam /
ekābhāve dvayor nāśas tac ca satyavicāraṇāt //
śuddhasya pratibhāso hi satyo bhavati cetasaḥ /
niṣkalaṅke hi lagati paṭe kuṅkumarañjanā //
anyenānāhṛtasyānyo guṇo ḥvaśyaṃ vivardhate /
anākrāntasya saṅkalpaiḥ pratibhodeti cetasaḥ //
suvarṇo na sthitiṃ yāti malavaty aṃśuke yathā /
ekā dṛṣṭiḥ sthitiṃ yāti na mlāne cittake tathā //
pramārjanād iva maṇes N17: maṇe[s] tāmrasyeva ca yuktitaḥ /
ciram ekadṛḍhābhyāsāc chuddhir bhavati cetasaḥ //
pratibhāsātmani jagaty ete kālakriyākramāḥ /
sodayāstamayā jātāḥ kathaṃ śukrasya cetasaḥ //
yādṛg jagad N17: j(īv)*ag*ad idaṃ dṛṣṭaṃ śukreṇa pitṛmātṛtaḥ /
tādṛk tasya sthitaṃ citte mayūrāṇḍe mayūravat //
svabhāvakośāt svaditaṃ tad anena kramoditam /
bījenāṅkurapattrādilatāpuṣpaphalaṃ yathā //
jīvo yadvāsanāsāras tad evāntaḥ prapaśyati /
svapna evātra dṛṣṭānto dīrghasvapnas tv idaṃ jagat //
pratyekam udito rāma nanu saṃsāraṣaṇḍakaḥ /
rātrau sainyanarasvapnajālavat N17: °na*ra*sva° svātmani sphuṭaḥ //
eṣa N17: eṣ(ā)a saṃsṛtiṣaṇḍaugho mithaḥ sammilati svayam /
no vāpi yadi tan me tvaṃ yathāvad vaktum arhasi //
malinaṃ hi mano ḥvīryaṃ na mithaḥ śleṣam arhati /
ayo ḥyasīvāsantapte śuddhe tapte tu līyate //
cittatattvāni śuddhāni sammilanti parasparam /
ekarūpāṇi toyāni yānty aikyaṃ nābilāni hi //
śuddhir hi cittasya vivāsanatvam abhūtasaṃvedanarūpam ekam /
tasyāḥ suṣuptātmapadāt prabudhya tanmātrayuktyā parasaṅgam eti //
Original text: Mokṣopāyaṭīkā · Edition: Walter Slaje 1. (Vairāgya-)Prakaraṇa. Bhāskarakaṇṭhas Mokṣopāya-Ṭīkā Graz EWS-Fachverlag Materialien für eine kritische Ausgabe des Mokṣopāya 3 Walter Slaje 2. Prakaraṇa (Mumukṣuvyavahāra). Bhāskarakaṇṭhas Mokṣopāya-Ṭīkā Graz Leykam Materialien für eine kritische Ausgabe des Mokṣopāya 1 Walter Slaje 3. (Utpatti-)Prakaraṇa. Bhāskarakaṇṭhas Mokṣopāya-Ṭīkā Graz EWS-Fachverlag Materialien für eine kri · Data entry Walter Slaje · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0