Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mokṣopāyaṭīkā · Chapter 3.15

3.15.1

jagad ākāśam evedaṃ yathā hi vyomni mauktikam /
vimale bhāti khātmaiva jagac cidgagane tathā //

3.15.2

anutkīrṇaiva bhātīva trijagatsālabhañjikā /
citstambhe na ca sotkīrṇā na cotkartātra vidyate //

3.15.3

samudre 'ntar jalāspandāḥ svabhāvād acyutā api /
vidi vedyā °⟨ś⟩[d]yā bhavantīva pare dṛśyavidas tathā //

3.15.4

jalāntargatasūryābhājālakāracanāny j⟨ā⟩[a]lā° api /
jagadbhānaṃ prati sthūlāny aṇuṃ prati yathācalāḥ //

3.15.5

jagadbhānam abhānābhaṃ brahmaṇo 'vyatirekataḥ /
jalasūryāṃśujālaṃ tu vyatirekānubhūtidam //

3.15.6

anubhūtāny apīmāni jagati vyomarūpiṇi /
pṛthvyādīni na santy eva svapnasaṅkalpayor iva //

3.15.7

piṇḍagrāhaḥ sad ity asmin vijñānākāśarūpiṇi /
marunadyāṃ jalam iva na sambhavati kutracit //

3.15.8

jagaty apiṇḍagrāhe 'smin saṅkalpanagaropame /
marau sarid ivābhāti dṛśyatā bhrāntirūpiṇī //

3.15.9

svapnādriṇeva jagatā tulādeśau na kaucana /
pūritau kalanonmuktā dṛśyaśrīr vyoma kevalam //

3.15.10

varjayitvājñavijñātajagacchabdārthabhāvanām /
jagadbrahmakhaśabdānām jaga(ccha)dbra° arthe nāsty eva bhinnatā //

3.15.11

idaṃ tv acetyacinmātrabhānor bhānaṃ nabhaḥ prati /
tathā sūkṣmaṃ yathā meghaṃ prati saṅkalpavāridaḥ //

3.15.12

yathā svapnapuraṃ svacchaṃ jāgratpuravaraṃ prati /
tathā jagad idaṃ svacchaṃ saṅkalpitajagat prati //

3.15.13

tasmād acetyacidrūpaṃ ac(i)etya° jagad vyomaiva kevalam /
śūnyau vyomajagacchabdau paryāyau viddhi cinmayau //

3.15.14

tasmān na kiñcid utpannaṃ jagadādīha dṛśyakam /
anākhyam anabhivyaktaṃ yathāsthitam avasthitam //

3.15.15

jagad eva mahākāśaṃ cidākāśam abhittimat /
tad deśasyāṇumātrasya tulāyāś cāprapūrakam //

3.15.16

ākāśarūpam evācchaṃ piṇḍagrahavivarjitam /
vyomni vyomamayaṃ citraṃ saṅkalpapuravat sthitam //

3.15.17

atredaṃ maṇḍapākhyānaṃ śṛṇu śravaṇabhūṣaṇam /
niḥsandeho °deh⟨a⟩[o] yathaiṣo 'rthaś °thai⟨-⟩[ṣo ']rthaś citte viśrāntim eṣyati //

3.15.18

sadbodhavṛddhaye brahman samāsena vadāśu me /
maṇḍapākhyānam akhilaṃ yena bodho vivardhate //

3.15.19

abhūd asmin mahīpīṭhe kulapadmo vikāsavān /
padmo nāma nṛpaḥ śrīmān bahuputro 'tikośavān °k⟨e⟩[o]śa° //

3.15.20

maryādāpālane 'mbhodhir dviṣattimirabhāskaraḥ /
kāntākumudinīcandro doṣatṛṣṇāhutāśanaḥ //

3.15.21

merur vibudhavṛndānāṃ yaśaścandrodbhavārṇavaḥ /
saraḥ sadguṇahaṃsānāṃ kalākamalabhāskaraḥ //

3.15.22

śātravāmbhodapavano mattamātaṅgakesarī /
samastavidyādayitaḥ sarvāścaryaguṇākaraḥ //

3.15.23

śūrārisāgarakṣobhavilasanmandarācalaḥ /
vilāsapuṣpaughamadhuḥ saubhāgyakusumāyudhaḥ //

3.15.24

līlālatālāsyamarut sāhasotsavakeśavaḥ /
saujanyakairavaśaśī durlīlālatikānalaḥ //

3.15.25

tasyāsīt subhagā bhāryā līlā nāma vilāsinī /
sarvasaubhāgyavalitā kamalevoditāvanau //

3.15.26

sarvasampattivalitā līlāmadhurabhāṣiṇī /
sānandamandacalitā dvitīyendūdayasmitā //

3.15.27

alakālimanohārivadanāmbhojaśālinī al⟨i⟩[a]kā° /
śītāṅgī karṇikāgaurī jaṅgameva sarojinī //

3.15.28

latāvilāsakundaughahāsinī rasaśālinī /
prabālahastā puṣpāḍhyā madhuśrīr iva dehinī //

3.15.29

avadātā tanuḥ puṇyā janatāhlādadāyinī /
gaṅgeva gāṃ gatā devanadī haṃsavilāsinī //

3.15.30

tasya bhūtalapuṣpeṣoḥ sakalāhlādadāyinaḥ /
paricaryāṃ ciraṃ kartum °rtu⟨ṃ⟩m anyā ratir ivoditā //

3.15.31

udvigne prodvignā muditā mudite samākulākulite /
pratibimbasamā kāntā saṅkruddhe kevalaṃ bhītā //

Original text: Mokṣopāyaṭīkā · Edition: Walter Slaje 1. (Vairāgya-)Prakaraṇa. Bhāskarakaṇṭhas Mokṣopāya-Ṭīkā Graz EWS-Fachverlag Materialien für eine kritische Ausgabe des Mokṣopāya 3 Walter Slaje 2. Prakaraṇa (Mumukṣuvyavahāra). Bhāskarakaṇṭhas Mokṣopāya-Ṭīkā Graz Leykam Materialien für eine kritische Ausgabe des Mokṣopāya 1 Walter Slaje 3. (Utpatti-)Prakaraṇa. Bhāskarakaṇṭhas Mokṣopāya-Ṭīkā Graz EWS-Fachverlag Materialien für eine kri · Data entry Walter Slaje · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc