Mokṣopāyaṭīkā · Chapter 2.15

saṃtoṣo 'pi paraṃ śreyaḥ saṃtoṣaḥ sukham ucyate /
saṃtuṣṭaḥ param abhyeti viśrāmam arisūdana //

saṃtoṣaiśvaryasukhināṃ ciraviśrāntacetasām /
sāmrājyam api sādhūnāṃ jarattṛṇalavāyate //

saṃtoṣaśālinī buddhī rāma saṃsāravṛttiṣu /
viṣamāsv apy anudvignā na kadācana dūyate //

saṃtoṣāmṛtapānena ye parāṃ tṛptim āgatāḥ /
bhogaśrīr atulā teṣām eṣā prativiṣāyate //

na tathā tarpayanty etāḥ pīyūṣarasavīcayaḥ /
yathā hi madhurāsvādaḥ saṃtoṣo doṣanāśanaḥ //

aprāptavāñchām utsṛjya saṃprāpte samatāṃ gataḥ /
adṛṣṭakhedākhedo 'ntaḥ sa saṃtuṣṭa ihocyate //

ātmanātmani saṃtoṣaṃ yāvad yāti na mānasam /
udbhavanty āpadas tāval latā iva manovanāt //

saṃtoṣaśītalaṃ cetaḥ śuddhavijñānadṛṣṭibhiḥ /
bhṛśaṃ vikāsam āyāti sūryāṃśubhir ivāmbujam //

āśāvaivaśyavivaśe āśāv⟨e⟩[ai]v⟨e⟩[a]śya° citte saṃtoṣavarjite /
mlāne vaktram ivādarśe na jñānaṃ pratibimbati //

ajñānaghanayāminyā saṃkocaṃ na narāmbujam /
yāty asāv udito yasya nityaṃ saṃtoṣabhāskaraḥ //

akiṃcano 'py asau jantuḥ sāmrājyasukham aśnute /
ādhivyādhivinirmuktaṃ saṃtuṣṭaṃ yasya mānasam //

nābhivāñchaty asaṃprāptaṃ prāptaṃ bhuṅkte yathākramam /
yaḥ sasomyaḥ sadācāraḥ saṃtuṣṭa iti kathyate //

saṃtoṣaparitṛptasya mahataḥ pūrṇacetasaḥ /
kṣīrābdher iva śuddhasya mukhe lakṣmīr virājate //

pūrṇatām alam āśritya svātmany evātmanā svayam /
pauruṣeṇa prayatnena tṛṣṇāṃ sarvatra varjayet //

saṃtoṣāmṛtapūrṇasya svāntaḥ śītalatā svayam /
sthairyam āyāty ariktasya śītāṃśor iva śāśvatam //

saṃtoṣapuṣṭamanasaṃ bhṛtyā iva maharddhayaḥ /
rājānam upatiṣṭhante kiṃkaratvam upāgatāḥ //

ātmanaivātmani svacche saṃtuṣṭe puruṣe sthite /
praśāmyanty ādhayaḥ sarve prāvṛṣīvāśu pāṃsavaḥ //

nityaṃ śītalayā nāma kalaṅkaparihīnayā /
puruṣaḥ śuddhayā vṛttyā bhāti pūrṇatayenduvat //

samatayā matayā guṇaśālināṃ puruṣarāḍ iha yaḥ samalaṃkṛtaḥ /
tam amalaṃ praṇamanti nabhaścarā api mahāmunayo raghunandana //