Mokṣopāyaṭīkā · Chapter 1.32

pāvanasyāsya vacasaḥ proktasya raghuketunā /
nirṇayaṃ śrotum ucitaṃ vakṣyamāṇam maharṣibhiḥ //

nāradavyāsapulahapramukhā munipuṅgavāḥ /
āgacchatāśv avighnena sarva eva maharṣayaḥ //

patāmaḥ paritaḥ puṇyām etāṃ dāśarathīṃ sabhām /
nīrandhrakanakāmbhojām padminīm iva ṣaṭpadāḥ //

ity uktvā sā samastaiva vyomāvāsanivāsinī /
tām papāta sabhāṃ tatra divyā muniparamparā //

agrasthitamarutpṛṣṭharaṇadvīṇamunīśvarā /
payaḥpīnaghanaśyāmavyāsamecakitāmbarā //

bhṛgvaṅgiraḥpulastyādimunināyakamaṇḍitā Ś4: bhṛṅgv° /
cyavanoddālakośīraśaralomādipālitā //

parasparaparāmarśād N11, Ś4: °rṣād duḥsaṃsthānamṛgājinā /
lolākṣamālāvalayā sukamaṇḍaludhāriṇī //

tārāvalir ivānyonyakṛtaśobhātiśāyinī /
kausumī vṛṣṭir anyeva dvitīyevārkamaṇḍalī //

tārājāla ivāmbhodo vyāso hy atra vyarājata N11, Ś4: virā° /
tāraugha iva śītāṃśur nārado 'tra vyarājata //

deveṣv iva svarādhīśaḥ pulastyo 'tra vyarājata /
āditya iva devānām aṅgirāś ca vyarājata //

athāsyāṃ siddhasenāyām patantyāṃ nabhaso rasāt /
uttasthau munisampūrṇā tadā dāśarathī sabhā //

miśrībhūtā virejus N11: (vya)*vi*° te nabhaścaramahīcarāḥ /
parasparavṛtāṅgābhā bhāsayanto diśo daśa //

veṇughaṇṭāvṛtakarā Ś4: °ākṛta° līlākamaladhāriṇaḥ /
dūrvāṅkurākrāntaśikhāḥ sacuḍāmaṇimūrdhajāḥ //

jaṭākaṭaprakapilā maulimālitamastakāḥ /
prakoṣṭhagākṣavalayā māṇikyavalayānvitāḥ Ś4: °valānv° //

cīravalkalasaṃvītāḥ srakkauśeyāvaluṇṭhitāḥ /
vilolamekhalāpāśāś calanmuktākalāpinaḥ //

vasiṣṭhaviśvāmitrau tān pūjayām āsatuḥ kṣaṇāt /
arghyaiḥ pādyair vacobhiś ca nabhaścaramahāgaṇān //

sarvācāreṇa siddhaugham pūjayām āsa bhūpatiḥ /
siddhaugho N11: siddho° bhūpatiṃ caiva kuśalapraśnavārtayā //

tais taiḥ praṇayasaṃrambhair anyo'nyam prāptasatkriyāḥ /
upāviśan viṣṭareṣu nabhaścaramahīcarāḥ //

vacobhiḥ puṣpavarṣeṇa sādhuvādena cābhitaḥ /
rāmaṃ tam pūjayām āsuḥ puraḥ praṇatam āsthitam //

āsāṃ cakre ca tatrāsau rājalakṣmyā N11: rājya° virājitaḥ /
viśvāmitro vasiṣṭhaś ca vāmadevaś ca mantriṇaḥ //

nārado devaputraś ca vyāsaś ca munipuṅgavaḥ /
marīcir atha durvāsā munir āṅgirasas tathā //

kratuḥ pulastyaḥ pulahaḥ śaralomā munīśvaraḥ /
vātsyāyano bharadvājo vālmīkir munipuṅgavaḥ //

uddālaka ṛcīkaś ca śaryātiś cyavanas tathā /
ūṣmapāś ca ghṛtārciś ca śāluḍir vāluḍis tathā //

ete cānye ca bahavo vedavedāṅgapāragāḥ /
jñātajñeyā mahātmānaḥ saṃsthitās tatra nāyakāḥ //

vasiṣṭhaviśvāmitrābhyāṃ saha te nāradādayaḥ /
idam ūcur anūcānā rāmam ānamitānanam //

aho vata kumāreṇa kalyāṇaguṇaśālinī /
vāg uktā paramodāravirāgarasagarbhiṇī //

pariniṣṭhitavākyārthasubodham ucitaṃ sphuṭam /
udāram priyacaryārham avihvalam aviplutam //

abhivyaktapadaṃ caiva niṣṭhaṃ spaṣṭaṃ ca tuṣṭimat /
karoti rāghavaproktaṃ vacaḥ kasya na vismayam //

śatād ekatamasyaiva Ś4: °syeva sarvodāracamatkṛteḥ /
īpsitārthārpaṇaikāntadakṣā bhavati bhāratī //

kumāra tvāṃ vinā kasya vivekaphalaśālinī Ś4: vikeka° /
evaṃ vikāsam āyāti prajñā vanalatā yathā //

prajñādīpaśikhā yasya rāmasyeva hṛdi sthitā /
prajvalaty alam ālokakāriṇī sa pumān smṛtaḥ //

raktamāṃsāsthiyantrāṇi bahūny atitatāni ca /
padārthān apakarṣanti nāsti teṣu sacetanam //

janmamṛtyujarāduḥkham anuyānti punaḥ punaḥ /
vimṛśanti na saṃsārapaśavaḥ parimohitāḥ //

kathañcit kvacid evaiko dṛśyate vimalāśayaḥ /
pūrvāparavicārārho yathāyam arisūdanaḥ //

anuttamacamatkāraphalāḥ subhagamūrtayaḥ /
bhavyā hi viralā loke sahakāradrumā iva //

samyagdṛṣṭir jagajjātau svavivekacamatkṛtiḥ /
asmin bhavyamatāv antar iyam anyeva N11, Ś4: anyaiva dṛśyate //

sulabhāḥ subhagā lokāḥ phalapallavaśālinaḥ /
jāyante taravo deśe na tu candanapādapāḥ //

vṛkṣāḥ prativane santi satyaṃ suphalapallavāḥ /
na tv apūrvacamatkāro lavaṅgaḥ sulabhaḥ sadā //

jyotsneva śītā śaśinaḥ sutaror iva mañjarī /
puṣpād āmodalekheva N11: āmeda° dṛṣṭā rāmāc N11: °māś camatkṛtiḥ //

asmād uddāmadaurātmyadaivanirmāṇanirmiteḥ /
dvijendrā dagdhasaṃsārāt sāro hy atyantadurlabhaḥ //

yatante sārasamprāptau ye yaśonidhayo dhiyā /
dhanyā dhuri satāṃ gaṇyās tā eva N11: °ṇyā--va puruṣottamāḥ //

na rāmeṇa samo 'stīha triṣu lokeṣu kaścana /
vivekavān udārātmā mahātmā N11: Hier Textabbruch aufgrund Verlust des letzten Blattes. ceti no matiḥ //

sakalalokacamatkṛtikāriṇo 'py abhimataṃ yadi rāghavacetasaḥ /
phalati no tad ime vayam eva hi sphuṭataram munayo hatabuddhayaḥ //