Mokṣopāyaṭīkā · Chapter 1.29

evam abhyutthitānarthasārthasaṅkaṭakoṭaram /
jagad ālokya nirmagnam manomananakardame //

mano me bhramatīvedaṃ sambhramaś copajāyate /
gātrāṇi parikampante pattrāṇīva jarattaroḥ //

anāptottamasantoṣacaryotsaṅgākulā matiḥ /
śūnyāspadā N11: °spandā bibhetīha bālevālpabaleśvarā //

vikalpebhyo luṭhanty etāś cāntaḥkaraṇavṛttayaḥ /
śvabhrebhya iva sāraṅgyas Ś4: °ragyas tucchālambaviḍambitāḥ N11; Ś4: °ālambha° //

avivekāspadabhraṣṭāḥ kaṣṭe rūḍhā na satpade /
andhakūpam ivāpannā varākāś cakṣurādayaḥ //

nāvasthitim upāyāti na ca yāti yathepsitam /
cintā jīveśvarāyattā kāntevāpriyasadmani //

jarjarīkṛtya vastūni tyajantī bibhratī tathā /
mārgaśīrṣāntavallīva dhṛtir vidhuratāṃ gatā //

apahastitasarvārtham anavasthitir āsthitā /
gṛhītvotsṛjya cātmānam avasthitir avasthitā //

calitācalitenāntar avaṣṭambhena me matiḥ /
daridrācchinavṛkṣasya mūleneva viḍambyate //

cetaś cañcalam ābhogi bhuvanāntarvihāri ca /
sambhramaṃ na jahātīdaṃ svavimānam ivāmaraḥ //

ato 'tuccham anāyāsam anupādhi gatabhramam /
kiṃ tat sthitipadaṃ sādhu yatra śaṅkā na vidyate //

sarvārambhasamārambhāḥ sujanā janakādayaḥ /
vyavahāraparā eva katham uttamatāṃ gatāḥ //

lagnenāpi kilāṅgeṣu bahunā N11: °tā bahumānada /
kathaṃ saṃsārapaṅkena pumān iha na lipyate //

kāṃ dṛṣṭiṃ samupāśritya bhavanto vītakalmaṣāḥ /
mahānto vicarantīha jīvanmuktā mahāśayāḥ //

lobhayanto bhayāyaiva viṣayābhogabhoginaḥ /
bhaṅgurākāravibhavāḥ katham āyānti bhavyatām //

mohamātaṅgamṛditā kalaṅkakalitāntarā /
param prasādam āyāti śemuṣīsarasī katham //

saṃsāra eva nivasañ jano vyavaharann api /
na bandhaṃ katham āyāti padmapattre payo yathā //

ātmavat tṛṇavad vedaṃ sakalaṃ janayañ jagat /
katham uttamatām N11: utuma° eti manomanmatham aspṛśan //

kam mahāpuruṣam pāram upayātam bhavodadheḥ /
ācāreṇānusṛtyāyaṃ N11: °ānṛsṛ°; Ś4: °ānṛsatyā° jano yāti na duṣkṛtam //

kiṃ tad yad ucitaṃ śreyaḥ kiṃ tat syād ucitam phalam /
vartitavyaṃ ca saṃsāre kathaṃ nāmāsamañjase //

tat tvaṃ kathaya me kiñcid yenāsya jagataḥ prabho /
vedmi pūrvāparāṃ dhātuś ceṣṭitasyāsamasthitim //

hṛdayākāśaśaśinaś cetaso malamārjanam /
yathā me jāyatām brahmaṃs tathā nirvighnam ācara //

kim iha syād upādeyaṃ kiṃ vā heyam athetarat /
kathaṃ viśrāntim āyātu cetaś capalam adrivat //

kena pāvanamantreṇa duḥsaṃsṛtiviṣūcikā /
śāmyatīyam anāyāsam āyāsaśatakāriṇī //

kathaṃ śītalatām antar ānandatarumañjarīm /
pūrṇacandra ivākṣīṇāṃ rākām āsādayāmy aham //

prāpyāntaḥpūrṇatām antar na śocāmi yathā punaḥ /
santo bhavantas tattvajñās tathaivopadiśantu mām //

anuttamānandapadapradhāna- viśrāntiriktaṃ hi mano mahātman /
kadarthayantīha bhṛśaṃ vikalpāḥ śvāno vane deham ivālpajīvam //