Mokṣopāyaṭīkā · Chapter 1.24

atraiva durvilāsānāṃ cūḍāmaṇir ivāparaḥ /
karoty astīti lokena daivaṃ kālaś ca kathyate //

kriyāmātrād ṛte yasya svaparispandarūpiṇaḥ /
nānyad ālakṣyate rūpaṃ karmaṇo na samīhitam //

teneyam akhilā bhūtasantatir nityapelavā /
tāpena himamāleva nītā vidhuratām N11: °ritām bhṛśam //

yad idaṃ dṛśyate kiñcij jagadābhogimaṇḍalam /
tat tasya nartanāgāram ihāsāv abhinṛtyati //

tṛtīyaṃ ca kṛtānteti nāma bibhrat sudāruṇam /
kāpālikavapur mattaṃ daivaṃ jagati nṛtyati //

nṛtyato hi kṛtāntasya nitāntam avirāgiṇaḥ /
nityaṃ niyatikāntāyā mune paramakāminaḥ //

śeṣaḥ śaśikalāśubhro gaṅgāvāhaś ca tau tridhā /
upavīte avītābhe ubhe saṃsāravakṣasi //

candrārkamaṇḍale hemakaṭake karamūlayoḥ /
līlāsarasijaṃ haste brāhmam brahmāṇḍakarṇikam Ś4: °rṇikām; N11: °rṇik(ā)am //

tārābinducitaṃ lolapuṣkarāvartapallavam /
ekārṇavapayodhautam N11: °payaudhau° ekam ambaram ambaram //

evaṃrūpasya tasyāgre niyatir nityakāminī /
anastamitasaṃrambham ārambhaiḥ parinṛtyati //

tasyā nartanalolāyā jaganmaṇḍapakoṭare /
aruddhaspandarūpāyā āgamāpāyacañcure //

cārubhūṣaṇam aṅgeṣu devalokāntarāvalī /
āpātālaṃ nabho lambaṃ kavarīmaṇḍalam bṛhat //

narakālī ca mañjīramālā kalakalākulā /
protā duṣkṛtasūtreṇa pātālacaraṇe calā //

kastūrikātilakakaṃ kriyāsakhyopakalpitam /
citritaṃ citraguptena yāme vadanapaṭṭake //

kālīrūpam upasthāya kalpānteṣu kriyākulam /
nṛtyaty eṣā punar devī sphuṭacchailaghanāravam //

paścātpralambavibhrāntakaumārarathabarhibhiḥ /
netratrayabṛhadrandhrabhūribhāṅkārabhīṣaṇaiḥ //

lambalolaśaraccandravitīrṇaharamūrdhajaiḥ /
uccaraccārumandāragaurīkavaricāmaraiḥ //

uttāṇḍavācalākārabhairavādaratumbakaiḥ /
raṇatsahasrarandhrendradehabhikṣākapālakaiḥ //

śuṣkā śarīrakhaṭvāṅgabhaṅgair āpūritāmbaram /
bhāyayaty ātmanātmānam api kṛṣṇair ghanāsitam //

viśvarūpaśiraścakracārupuṣkaramālayā Ś4: °śaraśca° /
tāṇḍaveṣu vivalgantī mahākalpeṣu rājate //

pramattapuṣkarāvartaḍamarūḍḍāmarāravaiḥ /
tasyāḥ kila palāyante kalpānte tumburādayaḥ //

nṛtyato 'nte kṛtāntasya candramaṇḍalahāsinaḥ /
tārakācandrakācāruvyomapiñchāvacūlinaḥ Ś4: °picchāvacūlitaḥ //

ekasmiñ śravaṇe dīrghā himavān asti mudrikā /
apare 'pi mahāmeruḥ kāntā kāñcanakarṇikā //

atraiva kuṇḍale lole candrārkau gaṇḍamaṇḍale /
lokālokācalaśreṇī sarvataḥ kaṭimekhalā //

itaś cetaś ca gacchantī vidyudvalayavarṇikā /
anilāndolitā bhāti N11: °tā(n)bhāti; Ś4: °tātmāti° nīradāṃśukapaṭṭikā //

musulaiḥ paṭṭisaiḥ śūlaiḥ prāsais tomaramudgaraiḥ /
tīkṣṇaiḥ kṣīṇajagadvrātakṛtāntair iva sambhṛtaiḥ //

saṃsārabandhanādīrghe pāśe kālakaracyute /
śeṣabhogamahāsūtre protair mālāsya śobhate //

jīvollasanmakarikāratnatejobhir ujjvalā /
saptābdhikaṅkaṇaśreṇī bhujayor asya bhūṣaṇam //

vyavahāramahāvartā sukhaduḥkhaparamparā /
rajaḥpūrṇā tamaḥśyāmā romālī tasya rājate //

evamprāyāṃ sa kalpānte kṛtāntas tāṇḍavodbhaṭām /
upasaṃhṛtya nṛtyehāṃ sṛṣṭyā saha maheśvaraḥ //

punar hāsyamayīṃ Ś4: °mayī nṛttalīlāṃ sarvasvarūpiṇīm /
tanotīmāṃ jarāduḥkhaśokābhinayabhūṣitām //

bhūyaḥ karoti bhuvanāni vanāntarāṇi lokāntarāṇi janajālakakalpanāṃ ca /
ācāracārukalanāṃ ca calācalāṃ ca paṅkād yathārbhakajano racanām akhinnaḥ //