Mokṣopāya · Chapter 6.58
bhūya eva mahābāho śṛṇu me paramaṃ vacaḥ /
yat te 'haṃ prīyamāṇāya vakṣyāmi hitakāmyayā //
mātrāsparśās tu kaunteya śītoṣṇasukhaduḥkhadāḥ /
āgamāpāyino 'nityās tāṃs titikṣasva bhārata //
te tu naikātmanaś cānye kvāto duḥkhaṃ kva vā sukham /
anādyante 'navayave kutaḥ pūraṇakhaṇḍane //
saṃsthitā sparśamātrākhyā kalāsmin paramātmani /
anante 'sanniveśādau hemnīva kaṭakāditā //
yaṃ hi na vyathayanty ete mātrāsparśā bhramātmakāḥ /
samaduḥkhasukho dhīras so 'mṛtatvāya kalpate //
sarvatvād ātmanas tv ete ābhāsās saṃsthitā iva /
asadrūpās tv asadrūpaṃ kathaṃ soḍhuṃ na śakyate //
manāg api na vidyete sukhaduḥkhe asarvage /
sarvatvād ātmatattvasya sattā katham ivānayoḥ //
nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ /
nāsty eva sukhaduḥkhādi paramātmāsti sarvagaḥ //
sattvāsattvamatī tyaktvaivaitayor jagadātmanoḥ /
tyaktvā nakiñcin madhyaṃ ca śeṣe baddhapado bhava //
na hṛṣyati sukhenātmā duḥkhair glāyati nārjuna /
dṛṣadvac cetanātmāpi śarīrāntargato 'pi san //
jaḍaṃ cittādi duḥkhasya bhājanaṃ dehatāṃ gatam /
na caitasmin kṣate kṣīṇe kiñcid evātmanaḥ kṣatam //
jaḍaṃ dehādi duḥkhāder yad idaṃ bhoktr iti sthitam /
tan māyābhramam evāṅga viddhy abodhavaśotthitam //
na kiñcid eva dehādi na ca duḥkhādi vidyate /
ātmano yat pṛthagbhūtaṃ kiṃ kenāto 'nubhūyate //
yad idaṃ kathayāmy atra tenaiṣā te vinaśyati /
bhrāntir duravabodhotthā samyagbodhena bhārata //
yathā rajjvām ahibhayaṃ bodhān naśyaty abodhajam /
tathā dehādi duḥkhādi bodhān naśyaty abodhajam //
viṣvag viśvam ajaṃ brahma na naśyati na jāyate /
iti satyaṃ paraṃ viddhi bodhaḥ parama eṣa saḥ //
brahmārṇavataraṅgas tvaṃ kiñcid bhūtvā vilīyase /
brahmāvarte sphurasy adya brahmaivāsi nirāmayam //
jagat kālaḥ kriyā deśas tvam ahaṃ sainikā iti /
brahmaṇy evaṃ parispando nātra stas sadasatkramau //
jahi mānaṃ madaṃ śokaṃ bhayam īrṣyāṃ sukhāsukhe /
dvaitam etad asadrūpam ekas sadrūpavān bhava //
puruṣākṣauhiṇīnāṃ tvaṃ kṣayeṇānubhavātmanā /
brahmaṇā bṛṃhitaṃ yuddhaṃ brahma brahmamayaṃ kuru //
asaṃvidan sukhaṃ duḥkhaṃ lābhālābhau jayājayau /
yuddhabrahmaikatāṃ gaccha brahmādistambha bhārata //
lābhālābhasamo bhūtvā bhūtvā nūnaṃ nakiñcana /
jaḍo vāta iva spandī prasṛtaṃ kāryam ācara //
yat karoṣi yad aśnāsi yaj juhoṣi dadāsi yat /
yat kariṣyasi kaunteya tad ātmeti sthiro bhava //
yanmayo yo bhavaty antas sa tad āpnoty asaṃśayam /
brahmasatyam avāptuṃ tvaṃ brahmasatyamayo bhava //
anapekṣya phalaṃ brahma bhūtvā brahmeti bhāvitam /
kriyate kevalaṃ karma brahmajñena yathāgatam //
karmaṇy akarma yaḥ paśyaty akarmaṇi ca karma yaḥ /
sa buddhimān manuṣyeṣu sa coktas sarvakarmakṛt //
mā karmaphalahetur bhūr mā te saṅgo 'stv akarmaṇi /
yogasthaḥ kuru karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā dhanañjaya //
karmāsaktim anāśritya tathā nāśritya mūḍhatām /
naiṣkarmyam apy anāśritya samas tiṣṭha yathāsthitam //
tyaktvā karmaphalāsaṅgaṃ nityatṛpto nirāśrayaḥ /
karmaṇy abhipravṛtto 'pi naiva kiñcit karoti saḥ //
āsaktim āhuḥ kartṛtvam akartur api tad bhavet /
maurkhye sthite hi manasi tasmān maurkhyaṃ parityajet //
paraṃ tajjñatvam āśritya nirāsakter mahātmanaḥ /
sarvakarmaratasyāpi kartṛtodeti na kvacit //
akartṛtvād abhoktṛtvam abhoktṛtvāt samaikatā /
samaikatvād anantatvaṃ tato brahmatvam ātatam //
nānātām alam utsṛjya paramātmaikatāṃ gataḥ /
kurvan kāryam akāryaṃ ca naiva kartā tvam arjuna //
yasya sarve samārambhāḥ kāmasaṅkalpavarjitāḥ /
jñānāgnidagdhakarmāṇaṃ tam āhuḥ paṇḍitaṃ budhāḥ //
samas somyas sthiras svasthaś śāntas sarvārthanisspṛhaḥ /
yas tiṣṭhati sa suvyagro 'py alam avyagratāṃ gataḥ //
nirdvandvo nityasattvastho niryogakṣema ātmavān /
yathāprāptānuvartī ca bhava bhūṣitabhūtalaḥ //
karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran /
indriyārthān vimūḍhātmā mithyācāras sa ucyate //
yas tv indriyāṇi manasā niyamyārabhate 'rjuna /
karmendriyaiḥ karmayogam asaktas sa viśiṣyate //
āpūryamāṇaṃ tv acalapratiṣṭhaṃ samudram āpaḥ praviśanti yadvat /
tadvat kāmā yaṃ praviśanti sarve sa śāntim āpnoti na kāmakāmī //
Original text: Mokṣopāya · Edition: Susanne Krause-Stinner Das erste und zweite Buch: Vairāgyaprakaraṇa; Mumukṣuvyavahāraprakaraṇa Wiesbaden Harrassowitz Walter Slaje Anonymus Casmiriensis: Mokṣopāya. Historisch-kritische Gesamtausgabe 1 Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz. Veröffentlichungen der Indologischen Kommission / Veröffentlichungen der Fächergruppenkommission für Außereuropäische Sprachen und Kulturen. Stu · Data entry Walter Slaje Susanne Krause-Stinner Peter Stephan Anett Krause Jürgen Hanneder Stanislav Jager · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0