Mokṣopāya · Chapter 6.56

yo jīvasyoditas svapno nānākalanakomalaḥ /
tam imaṃ viddhi saṃsāraṃ na satyaṃ nāpy asanmayam //

na puṃsa iva jīvasya svapnas sambhavati kvacit /
tenaite jāgatā bhāvā jāgratsvapnaikatātra hi //

jīvasvapnam idaṃ dīrghaṃ kṣipraṃ ca pratibhāsate /
asatyam apy avastutvād viddhi vedyavidāṃ vara //

svapnāt svapnāntaram iva gacchanto jīvajīvakāḥ /
asatyam eva paśyanti ghanasatyatayā ciram //

ajaḍā jaḍatāṃ yātā jāḍye cājāḍyatoditā /
asatye satyatā jātā jīvānubhavamohataḥ //

sthāṇor apy antar akhilaṃ paśyantas trijagadbhramam /
bhramanti svapnasambhrāntā iha jīvāhirāśayaḥ //

sarvagatvād anantasya svasya jīvasya vai citeḥ /
yad bhāvayanti cetanti tad evāśv eti satyatām //

puṇḍarīkākṣagaditām asaṃsaṅgagatiṃ śubhām /
yām āliṅgya mahābāho jīvanmukto mahāmuniḥ //

pāṇḍoḥ putro 'rjuno nāma sukhaṃ jīvitam ātmanaḥ /
kṣapayiṣyati nirduḥkhaṃ tathā kṣapaya jīvitam //

bhaviṣyati kadā brahmann arjunaḥ pāṇḍunandanaḥ /
kīdṛśīṃ ca haris tasya kathayiṣyaty asaktatām //

asti sanmātram ātmeti parikalpitanāmakam /
sthitam ātmany anādyante nabhasīva mahānabhaḥ //

dṛśyate vimale tasminn ayaṃ saṃsāravibhramaḥ /
kaṭakādi yathā hemni taraṅgādi yathāmbhasi //

caturdaśavidhā bhūtajātayaḥ prasphuranty alam /
tasmin saṃsārajāle 'smiñ jāle śakunayo yathā //

tatra te yamacandrārkaśakrādyās saṃsṛtikramāḥ /
bhūtapañcakasaṃsthānā lokapālatvam āgatāḥ //

idaṃ puṇyam upādeyaṃ heyaṃ pāpam idaṃ tv iti /
tais svasaṅkalpaghaṭitā vedena sthāpitā sthitiḥ //

evaṃ prauḍhiṃ prayātāyāṃ vahantyāṃ ca ciraṃ ciram /
acchinnāyāṃ vināśinyāṃ nadyām iva jagatsthitau //

vaivasvato yamo nāma lokapālaḥ pratāpavān /
maraṇāṅkitasattākaprajāsaṃyamane sthitaḥ //

tasyādya yāvad anagha pravāhāpatite nije /
karmaṇy acalasaṅkāśaṃ sthiraṃ cittam avasthitam //

bhagavān sa yamaḥ kiñcid vrataṃ praticaturyugam /
tathāpi kurute bhūtadalanotthāghaśaṅkayā //

kadācid aṣṭau varṣāṇi daśa dvādaśa vāpi ca /
kadācit pañca saptāpi kadācit ṣoḍaśāpi vā //

udāsīnavad āsīne tasmin niyamam āsthite /
na hinasti jagajjāle mṛtyur bhūtāni kānicit //

tena nīrandhrabhūtaughaṃ nissañcāraṃ mahītalam /
bhavati prāvṛṣi svedī kuñjako maṣakair iva //

atha tāni vicitrāṇi bhūtāni bahuyuktibhiḥ /
kṣapayanti surā rāma bhuvo bhāranivṛttaye //

evaṃ yamasahasrāṇi vyavahāraśatāni ca /
samatītāny anantāni bhūtāni ca jaganti ca //

vaivasvato 'dya tu yamo ya eva pitṛnāyakaḥ /
anena tv adhunā sādho parikṣīṇeṣu keṣucit //

yugeṣv aghavighātāya varṣāṇi dvādaśātmanā /
vratacaryeha kartavyā dūrāstakrūrakarmaṇā //

teneyam urvī nīrandhrā bhūtair martair amṛtyubhiḥ /
dīnā praghanagulmeva bhārabhūtair bhaviṣyati //

bhūr bhāraparibhūtāṅgī hariṃ śaraṇam eṣyati /
kāntā dasyuparābhūtā dīnā patim iva priyam //

harir dehadvayenātha mahīm avatariṣyati /
devāṃśair akhilais sārdhaṃ naranāyakatāṃ gataiḥ //

vasudevasutas tv eko vāsudeva iti śrutaḥ /
deho bhaviṣyati harer dvitīyaḥ pāṇḍavo 'rjunaḥ //

yudhiṣṭhira iti khyāto dharmaputro bhaviṣyati /
ambhodhimekhalābhūpaḥ pāṇḍoḥ putras sa dharmavit //

duryodhana iti khyātas tasya bhrātā pitṛvyajaḥ /
bhaviṣyati dṛḍhadvandvo bhīmo babhrur aher iva //

anyo'nyaṃ harator urvīṃ tayos saṅgrāmalālasāḥ /
aṣṭādaśākṣauhiṇyo hi ghaṭiṣyanty atra bhīṣaṇāḥ //

tatkṣayeṇa vibhāratvaṃ bhuvo viṣṇuḥ kariṣyati /
rāghavārjunadehena bṛhadgāṇḍīvadhanvanā //

viṣṇor arjunanāmāsau prākṛtaṃ bhāvam āsthitaḥ /
harṣāmarṣānvito deho naradharmā bhaviṣyati //

senādvayagatān dṛṣṭvā svajanān maraṇonmukhān /
viṣādam eṣyaty udyogaṃ yuddhāya na kariṣyati //

tam arjunābhidhaṃ dehaṃ prāptakāryaikasiddhaye /
harir buddhena dehena bodhayiṣyati rāghava //

tvaṃ mānuṣeṇopahatāntarātmā viṣādamohābhibhavād visañjñaḥ /
naṣṭas svam utsṛjya paraṃ prakāśaṃ tadātmatattvaṃ nanu rājasiṃha //

anantam avyaktam anādimadhyam ātmānam ālokaya saṃvidātman /
saṃvidvapus sphāram alagnadoṣam ajo 'si nityo 'si nirāmayo 'si //

na jāyate mriyate vā kadācin nāyaṃ bhūtvā bhavitā vā na bhūyaḥ /
ajo nityaś śāśvato 'yaṃ purāṇo na hanyate hanyamāne śarīre //