Mokṣopāya · Chapter 6.217

tato 'ham abhito bhrāntas tādṛśaḫ pravicārayan /
bahukālam asaṃruddhasaṃvidākāśatāṃ gataḥ //

śabdaṃ paścāt tam aśrauṣam ahaṃ vīṇāsvanopamam /
kramāt sphuṭapadaṃ jātaṃ tata āryātvam āgatam //

śabdadeśapataddṛṣṭir dṛṣṭavān vanitām aham /
pārśve kanakaniṣṣyandaprabhayā bhāsitāmbarām //

ālolamālyavasanām alakākulalocanām /
loladhammillavalanām anyāṃ śriyam ivāgatām //

kāntakāñcanagaurāṅgīm aṅgasthanavayauvanām /
vanadevīm ivāmodisarvāvayavasundarīm //

sā pūrṇacandravadanā puṣpaprakarahāsinī /
yauvanoddāmavadanā pakṣmalekṣaṇaśālinī //

ākāśakośasadanā śaśāṅkakarasundarī /
muktākalāparacanā kāntā madanusāriṇī //

svareṇa madhureṇemām āryām āryavilāsinī /
papāṭhākaṭhinaṃ vāmā matpārśve mṛduhāsinī //

asaduditariktacetanasaṃsṛtimṛgasariti muhyamānānām /
avalambanataṭaviṭapinam abhinaumi bhavantam eva mune //

ity ākarṇyāham ālokya tāṃ cāruvacanasvanām /
lalaneyaṃ kim anayety anādṛtyaiva tāṃ gataḥ //

tato jagadvṛndamayīṃ māyāṃ samprekṣya vismitaḥ /
anādṛtyaiva tāṃ vyomni vihartum aham udyataḥ //

tatas tāṃ tatkṛtāṃ cintām alam utsṛjya khe sthitām /
jaganmāyāṃ kalayituṃ vyomātmāhaṃ pravṛttavān //

yāvat tāni tathogrāṇi jaganti sakalāni kham /
śūnyam eva yathā svapne saṅkalpakathane tathā //

na paśyanti na śṛṇvanti kadācit kānicit kvacit /
tāni kalpamahākalpajātān ekatra tān mithaḥ //

pramattapuṣkarāvartān unmattotpātamārutān /
sphuṭitādrīndraḍākkāraghaṭṭitabrahmamaṇḍapān //

jvalatkalpāgnivisphoṭasphuṭadaiḍabiḍāspadān /
pratapaddvādaśākārakaṭumārtāṇḍamaṇḍalān //

luṭhatsurapuravrātavitatākrandaghargharān /
raṇanmervādikaṭakaśreṇīnigaraṇodbhaṭān //

kalpāgnijvalanollāsapaṭatpaṭapaṭāravān /
ātmabhraṃśabṛhatkṣobhakṣubdhāmbaramahārṇavān //

devāsuranarāgāraghargharākrandakarkaśān /
saptārṇavamahāpūrapūritārkendumandirān //

na vicetanti kalpāntān sarvāṇy eva parasparam /
ekamandirasaṃsuptās svapne raṇarayān iva //

tatra rudrasahasrāṇi brahmakoṭiśatāni ca /
dṛṣṭāni viṣṇulakṣāṇi kalpavṛndāny alaṃ mayā //

tatra kvacid anāditye nirahorātrabhūtale /
akalpayugavarṣānte jagadvyūhaiẖ kṣayodayaḥ //

citi sarvaṃ citas sarvaṃ cit sarvaṃ sarvataś ca cit /
cit sarvaikātmikety etad dṛṣṭaṃ tatra mayākhilam //

tvaṃ kā cid iti ced vakṣi tan na kiñcid ivāṅga cit /
sā hi śūnyatamā vyomno na ca nāma nakiñcana //

tad ākāśam idaṃ bhāti jagad ity abhiśabditam /
tenaiva śabdanabhasā sarvaṃ hi paramaṃ nabhaḥ //

dṛśyadṛṣṭir iyaṃ bhrāntir ākāśatarumañjarī /
cidvyomāṅgakam eveti tatrāham anubhūtavān //

buddhyākāśaikarūpeṇa vyāpinā bodharūpiṇā /
tatrānante nasaṅkalpam anubhūtam idaṃ mayā //

brahmavyoma jagajjālaṃ brahmavyoma diśo daśa /
brahmavyoma kalākāladeśadravyakriyādikam //

tatrāham iva saṃsāraśate sārdhe munīśvarāḥ /
dṛṣṭā vasiṣṭhanāmāno brahmaputrā maduttamāḥ //

brahmadvāsaptates tretās sarvā eva sarāghavāḥ /
tatra dṛṣṭaṃ kṛtaśataṃ dvāparāṇāṃ śataṃ tathā //

bhedodayena ced dṛṣṭās tās tās sargadaśās tathā /
bodhena cet tad atyaccham ekaṃ brahmanabhas tatam //

bhedabrahmaṇi nāmāsti jagad brahmaṇy atha tv idam /
brahmaivājam anādyantaṃ tat sarvaṃ tvanmadādikam //

pāṣāṇamaunapratimaṃ nakiñcid abhiśabditam /
yat tat kiñcid ivoddyotarūpaṃ brahma jagat smṛtam //

vibhāty acetyacidvyomni svasattaiva jagattayā /
nirākāre nirākārā svapnānubhavasannibhā //

ananyad ātmano brahma sarvaṃ bhāmātrarūpakam /
prakāśanam ivālokaẖ karoti na karoti ca //

teṣu rāmānubhūyante jagallakṣeṣu tatra vai /
uṣṇāni candravṛndāni sūryāś śītalamūrtayaḥ //

prajās tamasi paśyanti paśyanty eva na tejasi /
ulūkasya samācārās tasyaiva sadṛśasvanāḥ //

itaś śubhena naśyanti yānti pāpais tathā divam /
viṣāśanena jīvanti mriyante 'mṛtabhojanaiḥ //

yad yathā budhyate bodho yathodety atha vā svataḥ /
tathāśu sphuṭatām eti sad vāsad vā sad eva tat //

viṭapākāramūlaughadarśanād vajraśobhibhiḥ /
ghūrṇate puṣpapattrāḍhyaiḫ pādapair vyomni kānanam //

sikatāḫ pīḍitās satyas sravanti snehajaṃ rasam /
śilāphalahakebhyaś ca jāyante kamalāny alam //

dāruṇy aśmani bhittau ca cañcalās sālabhañjikāḥ /
gṛhāṅganābhis sahitā gāyanti kathayanti ca //

meghān paridadhaty uccair bhūtāny uccaiḫpaṭān iva /
prativarṣaṃ vijātīyāny utpadyante phalāny age //

sanniveśe na niyatair aṅgānāṃ vividhāṅgakaiḥ /
śirobhis sarvabhūtani parikrāmanti bhūmigaiḥ //

śāstravedavihīnāni nirdharmāṇy eva kānicit /
yatkiñcanaikakārīṇi tiryagvat trijaganty adhaḥ //

kāmasaṃvittihīnāni nisstrījātīni kānicit /
bhūtais saṃśuṣkahṛdayair vyāptāny aśmamayair iva //

pavanāśanabhūtāni samaratnāśmakāni ca /
ajñātārthāny alubdhāni nirgardhāni ca kānicit //

kvacit pratyekam ātmānaṃ paśyaty āpnoti netarat /
bahubhūtakam apy asti jagad ity ekabhūtakam //

nakhakeśādike yadvat tadvad anyatra saṃsthitiḥ /
ātmavat sarvabhūtānām ekabhūtātmabhāvanā //

anantāpāraparyantaṃ śūnyam eva bahu kvacit /
yan na nas saṃvid āpnoti tasyānte 'pi jagat punaḥ //

atyantābuddhabuddhīni mokṣaśabdārthadṛṣṭiṣu /
dāruyantramayāśeṣabhūtaughāny eva kānicit //

ṛkṣacakravihīnāni niṣkālakalanāni ca /
mūkasaṅketasārāṇi bhūtajālāni kānicit //

kānicid varjitāny eva netraśabdārthasaṃvidā /
vyarthadīptārkatejāṃsi bhūtānīty ekacintayā //

ghrāṇasaṃvidvihīnāni vyarthāmodāni kānicit /
mūkāni śabdavaiyarthyāc chrutihīnāni kānicit //

vākyasaṃvidvihīnatvāt pramūkāny eva kānicit /
sparśasaṃvidvihīnatvād aśmāṅgāny eva kānicit //

saṃvinmātramayāny eva dṛṣṭāny api ca kānicit /
vyavahārīṇy athāgrāhyāṇy eva nityaṃ piśācavat //

bhūmayāny ekaniṣṭhāni niṣpiṇḍāny eva kānicit /
jaganti vyomarūpāṇi tāvat tatra kacanti khe //

kānicid vāripūrṇāni vahnipūrṇāni kānicit /
jaganti vyomarūpāṇi tāvat tatra kacanti khe //

dharāpīṭhaikapūrṇeṣu tiṣṭhanty anyeṣu dehinaḥ /
bhekā iva śilākośe kīṭā iva dharodare //

jalaikaparipūrṇeṣu nirabdhyurvīvanādriṣu /
bhramanty anyeṣu bhūtāni nityam evogramīnavat //

anyeṣv agnyekapūrṇeṣu jalādirahitāny api /
bhūtāny agnimayāny eva sphuranty alam alātavat //

anyeṣv anilapūrṇeṣu bhūtāny astetarāṇy api /
vātamātramayāṅgāni sphuranty arjunavātavat //

anyeṣu vyomamātrātmadeheṣu vyomarūpiṇaḥ /
prāṇinas santi sargeṣv adarśanavyavahāriṇaḥ //

pātālapātiṣu tathāmbaram utpatatsu tiṣṭhatsu vibhramapareṣv atha diṅmukheṣu /
nānājagatsu kim ivāsti mayā na dṛṣṭaṃ yan nāma cijjaladhicañcalabudbudeṣu //