Mokṣopāya · Chapter 6.195

cit paśyati jagan mithyā svavedanavibodhitā /
vyomni māyāñjanāsiktā dṛg ivācalanartanam //

brahmasargaś cittasargo dvāv etau sadṛśau matau /
paramārthasvarūpatvād akṣubdhatvāt sadaiva ca //

jñānarūpatayābāhyaṃ bāhyaṃ cānubhavāt tathā /
satyarūpam atas satyāṃ viddhi bāhyārtharūpatām //

bāhyārthavādavijñānavādayor aikyam eva naḥ /
vedanaikātmarūpatvāt sarvadā sadasatsthiteḥ //

akṣubdhā khānilālokajalabhūśāntiśālinī /
tatā śūnyā mahārambhā brahmasattaiva sarvataḥ //

tasmin sarvaṃ tatas sarvaṃ tat sarvaṃ sarvataś ca tat /
tac ca sarvamayaṃ nityaṃ tasmai sarvātmane namaḥ //

cinmayatvād yadā cetyam eti draṣṭṛcitaikatām /
tadā dṛśyāṅgayaivaitac cetyate nānyayā citā //

yadā cinmātram eveyaṃ draṣṭṛdarśanadṛśyadṛk /
tadānubhavanaṃ tatra sarvasya phalitaṃ sthitam //

draṣṭṛdṛśye na yady ekam abhaviṣyac cidātmake /
tad dṛśyāsvādam ajñāsyan na draṣṭekṣor ivopalaḥ //

cinmayatvāc citau cetyaṃ jalam apsv iva majjati /
tenānubhūtir bhavati nānyathā kāṣṭhayor iva //

sajātīyaikatābhāvād yathā kāṣṭhaṃ na cetati /
dāru tadvad api draṣṭā dṛśyaṃ nājñāsyad ājaḍam //

yādṛksattāni kāṣṭhāni tādṛgrūpaṃ svacetanam /
jānanti netarat tasmād dṛśyaciddṛśyacetanam //

mahācidātmataivāsti jalāniladharāśmanām /
naiteṣu spandabuddhyādi prāṇajīvādyabhāvataḥ //

prāṇabuddhyādayas sattāṃ bhāvanāvaśato gatāḥ /
bhāvanā ciccamatkāras sa yatheccham udeti ca //

jagattayā śāntatayā brahmasattāvatiṣṭhate /
puṃstayāgatayevātmā retovaṭakaṇīkayoḥ //

sarvāṅgāṇumayaṃ vīryaṃ yo yasmād aṅgato 'ṇukaḥ /
sa sa tat tad bhavaty aṅgaṃ vīryaṃ ca svātmani sthitam //

brahma sarvaparāṇvātma yo yasmād arthato 'ṇukaḥ /
sa sa tat tad bhaved vastu brahma brahmaiva tiṣṭhati //

dravyam eva yathā dravyaṃ tiryag ūrdhvam adhas tathā /
sarvam eva tathā brahma yena tena yathā tathā //

hematvam eva nānyatvaṃ hemno rūpaśate yathā /
śāntatvam eva śāntasya sargāhantvagaṇe tathā //

pārśvasthasvapnameghorjā yathā tava na kāścana /
sargapralayasaṃrambhās tathā khātmāna eva me //

paṅkatākalpitā vyomno yā putrakapatākinī /
sā yathā śāntatāmātraṃ kham evedaṃ tathā jagat //

saṅkalpabhrama evāntaḫ puṣṭībhūya jagat sthitam /
jalāvanitalaklinnabījaṃ kalpa iva drumaḥ //

anahantātmano jñasya sata eva tv ivāsataḥ /
jarattṛṇalavāyante nanu rāmāṇimādayaḥ //

trailokye tan na paśyāmi sadevāsuramānuṣe /
ekaromāṃśaviśvasya yal lobhāya mahātmanaḥ //

yathātathāsthitasyāpi yatra tatra gatasya ca /
dvaitasaṅkalpasandehā na santy adhigatātmanaḥ //

viśvam eva nabho yasya śūnyaṃ sarvaṃ mahātmanaḥ /
kutaẖ kasya kathaṃ tasya bhavatv icchā nirātmanaḥ //

śāntāśeṣaviśeṣasya nireṣaṇaviśeṣiṇaḥ /
sattām asattāsadṛśīṃ ka ākalayituṃ kṣamaḥ //

mārair na kiñcin mriyate jīvaiẖ kiñcin na jīvati /
śuddhasaṃvinmayasyāsya samalokasya khasya ca //

mithyā lokasya kacato bhrāntī maraṇajanmanī /
asaty api bhrāntibhāji mṛgatṛṣṇānadītaṭe //

samyakparīkṣitaṃ yāvan na bhrāntir na parīkṣakaḥ /
na nāma janmamaraṇe kevalaṃ śāntam avyayam //

dṛśyād yo viratiṃ yāta ātmārāmaś śamaṃ gataḥ /
sa sann evāsadābhāsaḫ paritīrṇabhavārṇavaḥ //

dīpanirvāṇanirvāṇam astaṅgatamanomatim /
ātmany eva śamaṃ yātaṃ santam evāmalaṃ viduḥ //

ābuddhyādi jagad dṛśyaṃ yasmai na svadate svataḥ /
ākāśasyeva śāntasya tam āhur muktam uttamāḥ //

aham asty avicāreṇa vicāreṇāham asti no /
abhāvād ahamarthasya kva jagat kva ca saṃsṛtiḥ //

saṃvitsaṃvedanād eva buddhyādyākāravat sthitam /
rūpālokamanorūpaṃ jagad vetti vidambaram //

sarvārthaśāntamanasas satas sarvātmanas tava /
sarvathā sarvadā sārvaṃ sarvam ācaraṇaṃ śivam //

yat karoṣi yad aśnāsi yaj juhoṣi dadāsi yat /
yac ca paśyasi haṃsy eṣi tat sarvaṃ śivam avyayam //

yad aham yat tvam āśā yad yat kriyākālakhādayaḥ /
yal lokālokagirayas tac cidvyoma śivaṃ tatam //

yad rūpalokamananaṃ yat kālatritayaṃ jagat /
yaj jarāmaraṇārtyādi tan mahācinnabhaś śivam //

nirvivitso nirābhāso niriccho nirmanā muniḥ /
bhūtvā nirātmā nirvāṇas tiṣṭha santiṣṭhase yathā //

gatecchāmananaṃ śāntam anantasstham abhāvanam /
vyavahāro 'stu te mā vā spandāspandair yathānilaḥ //

nirvāsanā niṣkalanā śāntā puruṣatāstu te /
śāstreṇa yantravāhena vāhyā dārumayī yathā //

bhūtāloko 'stu māntas te sa cāsnehasya bāhyagaḥ /
anirdeśyaparālokaś citradīpavad āsyatām //

nirvāsanasya virasasya nireṣaṇasya śāstrād ṛte ka iva vittvavinodahetuḥ /
śāstrārthasañcalanam apy alam asya tasya saṃvedaneṣv anabhisandhim ataẖ kharūpam //