Mokṣopāya · Chapter 6.196

sañjātakṛtrimakṣīṇasaṃsṛtipratyayaḫ pumān /
asaṅkalpo na saṅkalpaṃ vetti tenāsad eva saḥ //

śvāsān mlānir ivādarśe kuto 'py aham iti sthitā /
vid dhi sākāraṇā dṛṣṭā naśyaty āśu na labhyate //

yasya kṣīṇāvaraṇatā śāntasandehatoditā /
paramāmṛtapūrṇātmā sattayaiva sa rājate //

sarvasandehaduẖkhāntamihikāmātariśvanā /
bhāti bhāsvaddhiyā deśas tena pūrṇenduneva kham //

visaṃsṛtir asandeho labdhajyotir nirāvṛtiḥ /
śaradākāśaviśado jñenaiva jñāyate budhaḥ //

nissaṅkalpo nirādhāraś śāntas sparśāt pavitratām /
antaśśītala ādhatte brahmalokād ivānilaḥ //

asadrūpopalambhānām iyaṃ vastusvabhāvatā /
yat sargavedanaṃ svapnavandhyāputropalambhavat //

avidyamānam evedaṃ jagad yad anubhūyate /
asadrūpopalambhasya saiṣā vastusvabhāvatā //

asatyeṣv eva saṃsāreṣv āstām arthaḫ kuto bhavet /
svargāpavargayoś śabdāv eva vandhyāsutopamau //

jagad brahmatayā satyam anirmitam abhāvitam /
aniṣṭhitaṃ cānyathā tu nāhaṃ nāvagataṃ ca tat //

ātmasvabhāvaviśrānter iyaṃ vastusvabhāvatā /
yad ahantādisargādidṛśyādyanupalambhatā //

kṣaṇād yojanalakṣāntaṃ prāpte deśāntaraṃ tv itaḥ /
cetane tasya yad rūpaṃ mārgamadhye nirañjanam //

aspandavātasadṛśaṃ khakośābhācchacinmayam /
acetyaṃ śāntam uditaṃ latāvikasanopamam //

sarvasya vastujātasya tat svabhāvaṃ vidur budhāḥ /
sarvopalambho galati tatrasthasya vivekinaḥ //

suṣupte svapnadhīr nāsti svapne nāsti suṣuptadhīḥ /
sarganirvāṇayor bhrāntī suṣuptasvapnayor iva //

bhrāntir vastusvabhāvo 'sau na svapno na suṣuptatā /
na sargo na ca nirvāṇaṃ satyaṃ śāntam aśeṣataḥ //

bhrāntis tv asanmātramayī prekṣitā cen na labhyate /
śuktirupyam ivāsatyaṃ kila samprāpyate katham //

yan na labdhaṃ ca tan nāsti tena bhrānter na sambhavaḥ /
svabhāvād upalambho 'nyo nāsti kaścana kasyacit //

svabhāva eva sarvasmai svadate kila sarvadā /
anānaiva hi nāneva kiṃ vādais sa vibhāvyatām //

asvabhāve mahad duẖkhaṃ svabhāve kevalaṃ śamaḥ /
iti buddhyā vicāryāntar yad iṣṭaṃ tad vidhīyatām //

sūkṣme bīje 'sty agas sthūlo dṛṣṭam ity upapadyate /
śive 'mūrte jagan mūrtam astīty uttamasaṅkathā //

rūpālokamanaskārabuddhyahantādayaḫ pare /
svarūpabhūtās salile dravatvam iva khātmakāḥ //

mūrto yathā svasadṛśaiẖ karoty avayavaiẖ kriyāḥ /
ātmabhūtais tathā bhūtaiś cidākāśam akartṛ sat //

ātmasthād aham ityādir asmadāder asaṃsṛteḥ /
śabdo 'rthabhāvamukto 'yaṃ paṭahād iva jāyate //

yad bhrāntaṃ prekṣayā nāsti tan nāsty eva nirantaram /
jagadrūpam arūpātma brahma brahmaṇi saṃsthitam //

yeṣām asti jagatsvapnas te svapnapuruṣā mithaḥ /
na santy ātmani mithyāṅgā nāsmāsv ambarapuṣpavat //

mayi brahmaikarūpaṃ te śāntam ākāśakośavat /
vāyau spandair ivābhinnair vyavahāraś ca tair mayi //

ahaṃ tu sanmayas teṣāṃ svapnas svapnavatām iva /
te tu nūnam asanto me suṣupte svapnakā iva //

tais tu yo vyavahāro me tad brahma brahmaṇi sthitam /
te yat paśyanti paśyantu tat tair alam alaṃ mama //

aham ātmani naivāsmi brahmasatteyam ātatā /
tvadarthaṃ samudetīva tathārūpaiva vāg iyam //

aniruddhasya ruddhasya śuddhasaṃvinmayātmanaḥ /
na bhogecchā na mokṣecchā hṛdi sphurati tadvidaḥ //

svabhāvamātrāyatte 'smin bandhamokṣakrame nṛṇām /
kadarthanety aho mohād goṣpade 'py udadhibhramaḥ //

abhāvasādhane mokṣe bhāvopaśamarūpiṇi /
na dhanāny upakurvanti na mitrāṇi na ca kriyāḥ //

tailabindur bhavaty uccaiś cakram appatito yathā /
tathāśu cetyasaṅkalpe sthitā bhavati cij jagat //

jāgrati svapnavṛttāntasthitir yādṛgrasā smṛtau /
tādṛgrasāhantvajagajjālasaṃsthā vivekinaḥ //

tenaivābhyāsayogena yāti tat tanutāṃ tathā /
yathā nāhaṃ na saṃsāraś śāntam evāvaśiṣyate //

yadā yadā svabhāvārkas sthitim eti tadā tadā /
bhogāndhakāro galati na sann apy anubhūyate //

so 'yam ahantārahitas sphurati sṛtau bhavati bhāsate ca tathā /
buddhyādikaraṇanikaro yasmād dīpād ivālokaḥ //