Mokṣopāya · Chapter 6.192

deśād deśāntaraṃ dūraṃ prāptāyās saṃvidaẖ kṣaṇāt /
yad rūpam amalaṃ madhye tad rūpaṃ paramātmanaḥ //

gacchañ śṛṇvan spṛśañ jighrann unmiṣan nimiṣan hasan /
nūnaṃ nirāmayatvāya nityam etanmayo bhava //

tata eva nirābhāsāt satyān nirvāsanaiṣaṇāt /
yathāsthitaṃ yathācāraṃ mā calāmaraśailavat //

etad rūpam avidyāyāḫ prekṣitā yan na labhyate /
prekṣitā labhyate cet sā tad vidyaiva parā bhavet //

avidyāsambhavāc cetyacittve 'sambhavataẖ kvacit /
cetyate katham evātaś śāntir eva baloditā //

satyaṃ brahma jagac caikaṃ sthitam ekam anekavat /
sarvaṃ cāsarvavad bhāti śuddhaṃ cāśuddhavat tatam //

aśūnyaṃ śūnyam iva ca śūnyaṃ cāśūnyavat sphuṭam /
sphāram asphāram iva tad asphāraṃ sphārasannibham //

avikāraṃ vikārīva samaṃ śāntam aśāntavat /
sad evāsad ivādṛśyaṃ tad evātad ivoditam //

avibhāgaṃ vibhāgīva nirjāḍyaṃ jaḍavad gatam /
acetyaṃ cetyabhāvīva niraṃśaṃ sāṃśaśobhanam //

anahaṃ sāham iva tad anāśam api nāśavat /
akalaṅkaṃ kalaṅkīva nirvedyaṃ vedyavāhi tat //

āloki dhvāntaghanavan navavac ca purātanam /
paramāṇor api tanu garbhīkṛtajagadgaṇam //

sarvātmakam api vyaktaṃ dṛṣṭaṃ kṛcchreṇa bhūyasā /
ajālam api jālāḍhyaṃ dāśeśavad anekadhā //

nirmāyam api māyāṃśumaṇḍalāmalabhāskaram /
brahma viddhi vidāṃ nātham apām iva mahodadhim //

jagadratnamahākośaṃ tulāyāṃ tūlakāl laghu /
māyāmarīciśaśinam api nekṣaṇagocaram //

anantam api niṣpāraṃ na ca kvacid api sthitam /
ākāśe vanavinyāsanaganirmāṇatatparam //

aṇīyasām aṇīyas tat sthaviṣṭhaṃ ca sthavīyasām /
garīyasāṃ gariṣṭhaṃ ca śreṣṭhaṃ ca śreyasām api //

akartṛkarmakaraṇam akāraṇam akārakam /
antaśśūnyatayaivaitac cirāya paripūritam //

jagatsamudgakam api nityaṃ śūnyam araṇyavat /
anantaśailakaṭhinam apy ākāśalavān mṛdu //

pratyekaṃ pratyahaṃ prāyaḫ purāṇaṃ pelavaṃ navam /
ālokam andhakārābhaṃ tamas tv ālokam ātatam //

pratyakṣam api durlakṣyaṃ parokṣam api cāgragam /
cidrūpam eva ca jaḍaṃ jaḍam eva cidātmakam //

aham evānahambhāvam anahaṃ cāham eva ca /
anyad eva tad evāham aham evānyad eva tat //

asya pūrṇārṇavasyāntar ime tribhuvanormayaḥ /
sphuranta iva tiṣṭhanti svabhāvadravatātmakāḥ //

bibharti sargam aṅgasthaṃ tuṣāram iva śuklatām /
bhāti sargas tv anenaiva tuṣāreṇeva śuklatā //

adeśakālāvayavo 'py eṣa devo divāniśam /
asaj jagat tanotīva yathā vāri taraṅgakam //

etasmin vikasanty etā vipulākāśakānane /
jagajjaraḍhamañjaryaḫ prasaratpattrapañcakāḥ //

eṣa svapratibimbasya svayamālokanecchayā /
atyantanirmalākāras svayaṃ makuratāṃ gataḥ //

vyomavṛkṣaphalasyāsya svecchāccharddhaya ujjvalāḥ /
sargopalambhasusvādvyaś camatkurvanti saṃvidi //

antastvena bahiṣṭvena nānānānātayātmani /
eṣa so 'ntar bahir bhāti bhāvābhāvavibhāvayā //

etadrūpā padārthaśrīr etasminn etadicchayā /
camatkaroty etadarthaṃ jihveva svāsyakoṭare //

asyāmbhaso dravatvaṃ yat tad idaṃ jagad ucyate /
saṃvitsvādūpalambhāṅgaṃ bhuvanāvartavṛttimat //

śāmyaty atra padārthaśrīs sarvā yāmeva bhāsvati /
etasmād eva codeti svāloka iva tejasaḥ //

idam eṣa jagat sarvaṃ śuklatvaṃ tuhinaṃ yathā /
ata etāḫ pravartante vida indor ivāṃśavaḥ //

etasmād aṅgato raṅgāj jagac citram idaṃ sthitam /
viddhy abhāvavikārādi śāntam etanmayaṃ tatam //

asmād varataror etās svārūḍhād gaganāṅgane /
dṛśyaśākhāḫ pravartante jagajjālagulucchakāḥ //

vyayodayavatī nūnam atra dṛśyataraṅgiṇī /
nānātānantakusumā vahaty avicalācale //

asmin vyomātmake raṅge bhuvanābhinayabhramaiḥ /
nṛtyaty aviratārambhaṃ cārair niyatinartakī //

jagatkrīḍo mahākalpakalponmeṣanimeṣaṇaḥ /
vidānenādyate bhūyo janyate kālabālakaḥ //

udyatsv api jagatsv eṣa śāntam evāvatiṣṭhate /
aniccha eva makuraḫ pratibimbagateṣv iva //

bhūtānāṃ vartamānānāṃ sargāṇāṃ sa bhaviṣyatām /
eṣo 'kāraṇakaṃ bījam agānām iva kānanam //

asyonmeṣo jagallakṣmīr nimeṣaḫ pralayāgamaḥ /
anunmeṣanimeṣo 'sāv ātmany evāvatiṣṭhate //

udyanty amūni subahūni mahāmahāṃsi sargāgamapralayajanmadaśājaganti /
sarvāṇi tāny ayam apārakharūpa eva praspandanāni marud eva yathāssva śāntam //