Mokṣopāya · Chapter 6.148

bhagavan bhūmikāmadhyamaraṇoktiprasaṅgataḥ /
etad uktaṃ tvayā sāram idānīṃ tad udāhara //

paralokagato yogī śubhasaṅkalpasaṃsṛtau /
bhogān surapure bhuktvā bhūyo bhavati kīdṛśaḥ //

tatas sukṛtasambhāre duṣkṛte ca purākṛte /
bhogakṣaye parikṣīṇe jāyante yogino bhuvi //

śucīnāṃ śrīmatāṃ gehe gupte guṇavatāṃ satām /
asatāṃ naiva paśyanti paiśunyābhimukhaṃ mukham //

tatra prāgvāsanābhyastaṃ yogabhūmikramaṃ budhāḥ /
spṛṣṭvā paripatanty uccair uttaraṃ bhūmikākramam //

tatrodvegamadaglānimohamātsaryavibhramaiḥ /
dūrojjhitāḫ pratiṣṭhante samaṃ somyā ivendavaḥ //

asaṃsaktadhiyo dhīrā dhanyā dhavalabuddhayaḥ /
bhavanti bhavabhārasthās tṛtīyāṃ bhūmikām itāḥ //

jāgratsvapnasuṣuptāṃśaturyaturyātigābhidhā /
saptaprakārā brahmātmasatteyaṃ pāramātmikī //

bhūmikātritayaṃ hy etad rāma jāgrad iti sthitam /
tac ca brāhmam avasthānam anyāsambhavasambhṛtam //

bhūmikātritaye yogī sarvaṃ jāgrad idaṃ sphuṭam /
paripaśyati saṃsāraṃ pṛthakkāryaśatākulam //

ghaṭāditā ghaṭāṃśādau paṭāṃśādau paṭāditā /
vaṭāṃśādau vaṭāditvam avasthātrayasaṃsthitau //

yathāvad bhedabuddhyedaṃ jagaj jāgrati dṛśyate /
udeti yogayuktānām atra kevalam āryatā //

aparāmṛṣṭatattvasya yat padārthaikabhāvanam /
amlānaṃ tad bhavej jāgrad asad astu sad astu vā //

kartavyam ācaran kāryam akartavyam anācaran /
tiṣṭhati prakṛtācāro yas sa ārya iti smṛtaḥ //

yathācāraṃ yathāśāstraṃ yathācittaṃ yathāsthitam /
vyavahāram upādatte yas sa ārya iti smṛtaḥ //

prāptaṃ karmendriyair yāti nāprāptam abhivāñchati /
harṣāmarṣamadonmukto yas sa ārya iti smṛtaḥ //

prathamāyām aṅkuritaṃ bhūmau vikasitaṃ tataḥ /
phalībhūtaṃ tṛtīyāyām āryatvaṃ yogino bhavet //

āryatāyāṃ mṛto yogī śubhasaṅkalpasambhṛtān /
bhogān bhuktvā kalpitāṃś ca yogavāñ jāyate punaḥ //

ādehaṃ bhāvitaṃ yat syāt tad dehānte 'nubhūyate /
tan muhūrte yugāvasthā kiṃ jīvenānubhūyate //

yad idaṃ dṛśyate kiñcij jagat sthāvarajaṅgamam /
kālatrayavibhāgastham ādyantaparivarjitam //

tad brahmatilatailatvaṃ viddhi brahmavidāṃ vara /
yathā tile sthitaṃ tailaṃ tathedaṃ brahmaṇi sthitam //

maraṇaṃ jīvitaṃ ceṣṭā jāḍyacittve sukhāsukhe /
itīdaṃ brahmaṇi brahma tile tailam iva sthitam //

māyā jīvo manaś cittam īhānīhā gatir jagat /
itīdaṃ brahmaṇi bṛhat tile tailam iva sthitam //

tilo 'ntassaṃsthitaṃ tailaṃ yathānubhavati svayam /
tathānubhavati brahma svasminn evāntare jagat //

cetaty antas tilas tailaṃ kvacit pūrvaṃ kvacit param /
kvacid alpaṃ kvacid bhūri mlānaṃ śuddhaṃ kvacid yathā //

cetaty antas tathā brahma kvacij jāḍyaṃ kvacic citim /
kvacic cittādi śailādi kvacid ākāśatāṃ kvacit //

kvacic chūnyaṃ kvacit spandaṃ kvacit kālaṃ kvacid diśam /
kvacic chabdaṃ kvacic chāntaṃ kvacit tanu kvacid ghanam //

tamas tejaś śubhaṃ pāpam ahaṃ tvaṃ tāni tatra tat /
deśaṃ tattvam atattvaṃ prāg adya sattvam asad balam //

evam ekam anānaiva nānevāste paraṃ padam /
daṇḍacakralatākārais taraṅgair ambv ivāmbhasi //

evaṃ sarvātmani tate kvacit kiñcit prakāśate /
advitīyam anādyante dravatvam iva vāriṇi //

tanmṛtiprasare rāma muhūrtaṃ jaḍatābhrame /
cirācirapratyayini praśnas te nopapadyate //

pratibhātmani vistāre yad yathā pratibhāsate /
sa eva tat tathā tena kim ivātra vikalpyate //

kiṃ dravaspandane vārimarutor iva no yathā /
tayos tadātmakatayā yuktaḫ praśno bhavādṛśām //

brahmātmani tathā sarge sargatāpratyaye kṛte /
kiṃ bhūẖ kiṃ khaṃ kim āśeti praśnas te rāma nocitaḥ //

etasmāc ca padāc chuddhāl luṭhitānāṃ bhavārṇave /
bhūtānāṃ sucirābhyastā vāsanaivātra kāraṇaṃ //

yad yathā saṃvidābhyastaṃ śaityauṣṇyādi nijodayam /
asad eva dvicandrābhaṃ tat svabhāvaṃ vidur budhāḥ //

svabhāvasya svabhāvaṃ svam abuddhvaiva bhramākulāḥ /
avikalpyas svabhāvo na iti niścayinas sthitāḥ //

asambhavāt pare tattve svatvabhāvadṛśoḫ pṛthak /
svabhāvo brahmaṇīty uktir amūlā na virājate //

evam eva pravartante iti bhāvā bhavā iva /
evam eva nivartante ity avṛttiyutā iva //

na jāyate na mriyate kvacit kiñcit kadācana /
sarvaṃ śāntam anirdeśyaṃ śailotkīrṇam ivākṣayam //

ghanavāsanayocchūne mohe ghanatarātmani /
muhūrta eva kalpatvaṃ duẖkhitvād anumīyate //

yathā brahmaṇi brahmatvaṃ tathaivaitās tadātmikāḥ /
nāmaśabdārtharahitās saṃsthitās svānubhūtayaḥ //

vāsanā dīrghaduẖkhāya prekṣitā sā na vidyate /
nāham ity eva saṃvittyā svayatnena vilīyate //

ahantānubhavo duẖkham anahantodayas sukham /
dṛṣaddhṛdayatābhāvād alam etad udeti te //

paramaṃ maunam āśritya yathāsthitam avasthitaḥ /
akhaṇḍam etad āpnoti naro nirvighnam uttamam //

brahmābhidhānāsti śilātivistṛtā tasyāṃ trilokīcirasālabhañjikā /
sthitā bhavābhāvarayādikātmikā cittānvitācittakakāṣṭhamauninī //