Mokṣopāya · Chapter 6.147

kalanāmātrakāryatvād ime mervādayo 'drayaḥ /
mṛdavo laghavas sākṣāt kauśeyanikarād api //

nisspandapavanākāraśarīrā bhūtajātayaḥ /
brahmādyā api vidyante piśācapaṭalādivat //

ahorātrātmanī tucche prakāśatamasī tate /
jantoḫ pavanadehasya cchāyāvihasane iva //

anviṣyamāṇam aprāpyaṃ jagat sphurati khe pare /
keśapiñchalavabhrāntir ivānirmalacakṣuṣaḥ //

surāsurās sphurantīme chinnavṛkṣapiśācavat /
paripaśyanti saṃsāraṃ dagdhadehakajīvavat //

niśśvasanti ca bhastrāvad vivartante khadhūmavat /
cinvanty ardhaprasuptābhaṃ paśyanty udbhrāntam ābilam //

jaḍās sphuranti janatā nadīrayataraṅgavat /
budhyante 'nyātmakāś cānyat kokilāẖ kākatām iva //

udyanti sthāvarā bhūmau rayarekhā ivāmbhasi /
bhāvāḫ pariṇamanty antar jalānīva rayāj jale //

anubhūtaya ātmasthā ikṣor madhuratā iva /
kṣobhyante vikriyante ca pavanasparśapīḍanaiḥ //

kalanaikātmikā laghvī sakulādrīndramaṇḍalā /
tulām āropitā bhūmir na bhavaty ardharaktikā //

bhaviṣyadbhūtakośasthaṃ dyauḫ pātālatalaṃ gatā /
agneś citrakṛtasyeva śaityam evānubhūyate //

adhūmātma nirādhāram avātādisamīritam /
kham ūrdhvam ambu yāty abhrair bāndhavair iva śikṣitam //

samudrā divi tiṣṭhanti tārakā uditā bhuvaḥ /
nṛtyanti sabhujāś śailāś saikataṃ tailam ujjhati //

yathā saṅkalpyate yad yat tat tathā na tad anyathā /
saṅkalpakalanākalpaṃ kiṃ sat kiṃ vāpy asad bhavet //

na sthiraṃ nāsthiraṃ kiñcin na jaḍaṃ na ca cetanam /
nāhaṃ na tvaṃ na san nāsan na sthūlaṃ nāṇutātatam //

sarvaṃ ca sarvathā sarvaṃ sarvadā sārvasārvikam /
kalpanāviśvarūpātma na tad asti na yad vapuḥ //

bālenairāvaṇo baddho dagdhāś candratviṣādrayaḥ /
saritpravāhalaguḍair yudhyante citramānavāḥ //

suphālakṛṣṭe vitate vyomni vyuptās suśālayaḥ /
pakvāś ca saṅgṛhītāś ca bhāṇḍeṣu ca niyojitāḥ //

hariṇā hāri gāyanti nṛtyanti vanarājayaḥ /
padmā dṛṣadi jāyante prasūtāẖ kalabhaṃ śilāḥ //

uḍḍīyante purāṇy uccair bhikṣanti bhuvi bhānavaḥ /
sānavo nagarāyante gāyanti mṛdu madgavaḥ //

ityādikāpi saṅkalpakalā satyeva rājate /
anyā satyāpy asatyeva na saṃvittir virājate //

eṣā ca saṅkalpakalā tīvrasaṅkalpakalpitā /
pūrvasaṅkalpasantyāgāt satyarūpānumīyate //

atas satyam asatyaṃ vā neha kiñcana vidyate /
yad yathā bhāvyate yatra tat tathā tatra dṛśyate //

iti nāstīdam akhilam asti vā brahmasattayā /
ākāśātma nirākāśaṃ suptamānavahṛtsamam //

itīyaṃ hṛdayenaiva trijagatpustaputrikā /
na janyate janyate vā dhāryate vā na dhāryate //

yādṛśena yadā yatra saṃsthānenābhirocate /
tādṛśena tadā tatra svecchayotpādyate na vā //

ity asmin pelavākāre saṅkalpāyattarūpiṇi /
svāyatte sadasadbhāvabhrame keva kadarthanā //

svayatnamātrasaṃsiddhir eṣa so 'ṅga śiśor api /
sargo 'pavargalābho vā manye sidhyati helayā //

etad buddhvā buddhimattvān nirāmayamanomayaḥ /
bhāvābhāvobhayāttas tvam amanomaya eva vā //

iti bhrāntimayaṃ viśvaṃ buddhvā viṣvag asāravat /
viśvaśabdārthasantyāge niṣṭhāyāṃ tiṣṭha sāravat //

neha satyaṃ na vāsatyaṃ nāvastutvaṃ na vastutā /
kenāpīdaṃ kvacit kiñcit kim apīva kvacit sthitam //

kā nāma sāsti kalanā kalayāpavargo vācāṃ yayaiti viṣayaṃ viśadāvabhāsaḥ /
śāstreṇa kevalam asau parivarṇyate 'ntas sambodham eti tu kayāpi nijaikayuktyā //