Mokṣopāya · Chapter 6.124

sargātmabhir vibhus spandakrīḍitair bālavan nijām /
sattāṃ mohayatīvāntas sāvadhāno bhavātra bhoḥ //

saṅkalpyātmā svayaṃ dvaitaṃ ciraṃ śocati yoniṣu /
svayam advaitasaṅkalpāt kālenāyāti nirvṛtim //

svayam asya tathā śaktir udety ābadhyate yathā /
svayam asya tathā śaktir udety āmucyate yathā //

na labhyate pravacanair na dhiyā na tapaśśrutaiḥ /
yadodayecchām āyāti tad ātmātmānam īkṣate //

aho nu citrā māyeyaṃ bata viṣvag vimohinī /
sarvāṅgaprotam apy ātmā yad ātmānaṃ na paśyati //

dṛṣṭvā sarvagam ātmānam anantam avanīśvara /
nivartate śarīrāsthā tato duẖkhair na lipyate //

candrārkavahnitaptāyoratnādīnāṃ yathārciṣaḥ /
yathā pattrādi vṛkṣāṇāṃ nirjharāṇāṃ yathā kaṇāḥ //

tathedaṃ brahmaṇi sphāre jagad buddhyādi kalpitam /
duẖkhapradam atajjñānāṃ tad evātad iva sthitam //

yathā vāhavaśād vāri dāmādiracanāṃ vahet /
prakṛtir yāti nānātvaṃ tathā spandavaśād iyam //

yathā saritpayaẖkośe vāhas spandī na lakṣyate /
tathājasraṃ viracayan sargam ātmā na lakṣyate //

yathā svacchasya somyasya mahato 'vahato 'niśam /
vāriṇo 'py aṃśubhinnasya kośaspando na lakṣyate //

tathā sarvagatasyāpi dāmni vyomny atha vāśmani /
anāvṛtasyānantasya satas sattā na lakṣyate //

somyasyāvahato vāreẖ kośaspando yathātmagaḥ /
na san nāsan na ca pṛthak sattā cidvapuṣas tathā //

svasaṅkalpātmikāṃ yatra sarvaśaktitayā svayam /
cittatām eti tatraitat tat prasphurad iva sthitam //

svasaṅkalpātmikāṃ yatra sarvaśaktitayā svayam /
jahāti cittatāṃ tatra sat saṃśāntam iva sthitam //

evaṃ cet tan mahābhāga dṛṣadādir mahākṛtiḥ /
pārthivo 'yaṃ bṛhadbhāgaẖ kim uttho 'tha kimātmakaḥ //

śaktayas sakalā eva cinmātre brahmaṇi sthitāḥ /
vaṭabīje vaṭalatāpattrapuṣpaphalādivat //

jaḍājaḍābhidhe śaktī sarvaśaktes sta ātmanaḥ /
śaktīnām uttame hemni kāṭhinyadravate yathā //

rūpālokamanaskāraviṣayatvam upāgatā /
jāḍyanāmnī tayor ekā yāsau bhūmyādirūpiṇī //

naiṣā prajāyate nāpi kadācit pravilīyate /
svāṅgabhūtā sato nityam ākāśakośavat sthitā //

brahmaṇo 'vyatirikteyam iti yas sarparajjuvat /
asadabhyudito mohas sa bodhena vilīyate //

naiṣā bhāvavikārākhyām eti śuddhacidātmani /
eṣā kila kaṇormyambu payasīva citi sthitā //

yat sato 'sattvam asatas sattvaṃ vā vikṛtir hi sā /
atyantānyasvarūpatvān nāsti tat paramātmani //

asattayā sato rājann asataś caiva sattayā /
vinaṣṭākṛtir asyeti vikārādy abhidhīyate //

yat tv aṅkure phalāditvaṃ kṣīrādau vā ghṛtāditā /
sattāvabhāsamātraṃ tat sphuraty ambv iva vīcibhiḥ //

yad yathā dṛśyate yatra tat tathā tatra vidyate /
deśakālavibhāgātma tathā saṃvedanātmakaṃ //

deśakālāntaragato 'py eka eva yathā giriḥ /
bījaṃ phalāntam apy evam ekam atrānyatāsti no //

vaṭatā vaṭadhānāyāṃ yādṛkkālodayā yathā /
tathā jaḍājaḍeyaṃ śrīs saṃsthitā cinmayātmani //

ākārarāśirūpeṇa bhūribhāvavikāriṇā /
ābhāsa eva sphurati svapneneva mano nṛpa //

śailādyākāratā sthūlā yathāsya paramātmanaḥ /
sphuraty asatyā satyā vā tathā vada punar mama //

iti sarvaṃ samaṃ śāntaṃ cidvyoma tatam avyayam /
aparyantam anābhāsam āsīd asti bhaviṣyati //

yan nordhvaṃ nāpy adho nāśā na tamo na prakāśanam /
netarat kiñcid api ca sarvam eva sadaiva ca //

cinmātraikātmanā tena parameṇeśvareṇa naḥ /
ādyantamadhyamuktena saṅkalpaś cetitas svayam //

sthitas saṅkalparūpātmā manomūrtir ajas tataḥ /
tena saṅkalpitaṃ vyoma manasedaṃ bṛhadvapuḥ //

manovyomnor ghanatayā sampannaḫ pavanas sphuran /
manovyomānilāśleṣāt prakāśaṃ buddhavāṃs tataḥ //

tejo'ṃśabhāvasaṅkalparūpaṃ paścāt payas sthitam /
sa catuṣṭayapiṇḍo 'tha manaso 'ṇḍatayekṣitaḥ //

aṇḍaṃ tat pādmajaṃ bhūtvā sampanne paśya rodasī /
tatra tv avayavābhāsaṃ mervādīdaṃ mahat sthitam //

jagattayeti brahmaiva paripūrṇaṃ vilokyate /
spandair bhāvavikārādyais savikāram iva sthitam //

ekaivānekarūpeva deśakālāntare yathā /
sarit tathaiva vallītve sthitā svasthaiva bījatā //

pālīvatāni tiṣṭhanti yathā kumbhasya koṭare /
tathāpārasya cidvyomno jaganty antas sthitāni hi //

cidbrahmakoṭaragatā imās sargaparamparāḥ /
sphuranti pariṇāminyo jalakośe yathormayaḥ //

yathā patantyā tamasi dṛṣṭyā kim api dṛśyate /
tathā jagad ahaṃ ceti citāsat pratibhāsate //

yathā dṛṣṭyā tamasy andhe cakrakādy api dṛśyate /
tathādisarge 'yam aham ity asatyaṃ citohyate //

cidghanasya mahāśakter yad eva pratibhāsanam /
tat prakṛtyādināmeha na san nāsann atac ca tat //

bṛṃhitā bharitākārā sattaikā pāramātmikī /
ābhāsaiḫ prasphuraty evam abdhir ūrmyādibhir yathā //

cidākāśamayaṃ sarvaṃ jagad ity eva bhāvayan /
yas tiṣṭhaty upaśāntecchaṃ sa brahmakavacas sukhī //

ahamarthavimuktena bhāvenābhāvarūpiṇā /
sarvaṃ śūnyaṃ nirālambaṃ cicchāntam iti bhāvayet //

idaṃ ramyam idaṃ neti bījaṃ te duẖkhasantateḥ /
tasmin sāmyāgninā dagdhe duẖkhasyāvasaraẖ kutaḥ //

rājan bhāvanamātreṇa ramyāramyavibhāgitā /
pauruṣātiśayenāntas svenaivāśu vilīyate //

abhāvanena bhāvānāṃ kartitvā karmakānanam /
paraṃ sametya rājendra viśokatara āssva bhoḥ //

bharitabhuvanābhogo bhūtvā vibhāgabahiṣkṛto galitakalanollāsollāsī vikāsavilāsavān /
navanavam ajo vṛddho 'tyantaṃ cirāya nirāmayas samasamasitasvacchābhogo bhavābhayacidvapuḥ //