Mokṣopāya · Chapter 5.51

paridīrghāsu tanvīṣu kacantīṣv asitāsu ca /
kṣuradhāropamānāsu cittavṛttiṣu tiṣṭha mā //

kālena ca mahākṣetre jāteyaṃ buddhivallarī /
vṛddhiṃ vivekasekena nayaināṃ nayakovida //

yāvan mlāyati no kāyakalikā kalibhasmanā /
bhūtale patitāṃ tāvad enām uddhṛtya dhāraya //

madvākyārthaikatattvajña madvākyārthaikabhāvanāt /
sukham āpnoṣi sarpārir yathābhraravabhāvanāt //

uddālakavad ālūnaviśīrṇaṃ bhūtapañcakam /
kṛtvā kṛtvā dhiyā dhīra dhīrayāntar vicāraya //

kena krameṇa bhagavan muninoddālakena tat /
bhūtapañcakam ālūnaṃ kṛtvāntaḥ pravicāritam //

śṛṇu rāma yathā pūrvaṃ bhūtavṛndavicāraṇāt /
uddālakena samprāptā paramā dṛṣṭir akṣatā //

jagajjīrṇagṛhasyāsya koṇe kasmiṃścid ātate /
bhūmer aniladiṅnāmni bhūbhṛdbhāṇḍabharākule //

gandhamādanaśailendranāmnī kācit kila sthalī /
vidyate kīrṇakusumā karpūradrumadhūsarā //

vicitravarṇavihagā nānāvanavilāsinī /
vanecaravyāptataṭī puṣpakesarahāsinī //

kvacit sthitamahāratnā kvacin nīlāmbudotpalā /
kvacin nīhārakavarī sarasīdarpaṇā kvacit //

tatra kasmiṃścid udite sānau saphalapādape /
āgulphakīrṇakusume snigdhacchāyāmahādrume //

uddālako nāma munir maunī mānī mahāmatiḥ /
aprāptayauvanaḥ pūrvam uvāsoddāmatāpasaḥ //

prathamaṃ tu babhūvāsāv alpaprajñāvicāravān /
aprāptapadaviśrāntir aprabuddhaśubhāśayaḥ //

tataḥ krameṇa tapasā śāstrārthaniyamair yamaiḥ /
viveka ājagāmainaṃ navartur iva bhūtalam //

athedaṃ cintayām āsa saṃsārabhayabhītadhīḥ /
ekānta eva nivasan kadācit klāntamānasaḥ //

kiṃ tat prāpyaṃ pradhānaṃ syād yad viśrāntau na śocyate /
yat prāpya janmanā bhūyas sambandho nopajāyate //

kadāhaṃ tyaktamananaḥ pade paramapāvane /
viśrāntiṃ ciram eṣyāmi meruśṛṅga ivāmbudaḥ //

kadā śamam upeṣyanti mamāntar bhogavāsanāḥ /
ālolakallolaravā ūrmayo 'mbunidhāv iva //

idaṃ kṛtvedam apy anyat kartavyam iti kalpanām /
kadāntar vihasiṣyāmi padaviśrāntayā dhiyā //

kadā vikalpajālaṃ me na lagiṣyati cetasi /
sthitam apy ujjhitāsaṅgaṃ payaḥ padmadale yathā //

kadā bahalakallolāṃ nāvā paramayā dhiyā /
paritīrṇo bhaviṣyāmi tṛṣṇāmattataraṅgiṇīm //

kademāṃ jāgatair bhūtaiḥ kriyamāṇām asanmayīm /
kriyām upahasiṣyāmi bālalīlām ivāphalām //

kadā vikalpaparyastamanodolāvadolanam /
praśamiṣyati me śāntapānaujasa iva bhramaḥ //

kadoditavapurbhāsvān vihasañ jāgatīr gatīḥ /
antas santoṣam eṣyāmi virāḍātmeva pūrṇadhīḥ //

śāntaś samasamācāras somyas sarvārthanisspṛhaḥ /
kadopaśamam eṣyāmi manthonmuktamahābdhivat //

kademām akhilāṃ dṛśyaśriyam āśāśatātmikām /
sarvāṃ suṣuptavat paśyan bhaviṣyāmy antarātataḥ //

sabāhyābhyantaraṃ sarvaṃ śāntakalpanayā dhiyā /
paśyaṃś cinmātram akhilaṃ bhāvayiṣyāmy ahaṃ kadā //

kadopaśāntacittātmā cittām upagataḥ parām /
paramālokam eṣyāmi jātyāndhyavigamād iva //

kadābhyāsopalabdhena citprakāśena cāruṇā /
dūrād ālokayiṣyāmi tanvīṃ kālakalām imām //

īhitānīhitonmukto heyopādeyavarjitaḥ /
kadāntas toṣam eṣyāmi svaprakāśapadasthitaḥ //

kadāśākauśikīkīrṇā jāḍyajīrṇahṛdambujā /
kṣayam eṣyati kṛṣṇeyaṃ kadā me mohayāminī //

kadopaśāntamanano dharaṇīdharakandare /
sameṣyāmi śilāsāmyaṃ nirvikalpasamādhinā //

kadā me cittamātaṅgas svābhimānamahāmadaḥ /
tattvāvabodhahariṇā hato nāśam upaiṣyati //

niraṃśadhyānaviśrāntimūkasya mama mūrdhani /
kadā karṇe kariṣyanti kulāyaṃ vanaputtikāḥ //

kadā niśśaṅkam urasi dhyānādhīnadhiyaḥ khagāḥ /
mama viśrāntim eṣyanti śailasthāṇutalasthiteḥ //

tṛṣṇākarañjajaṭilāṃ janmajarjaragulmakām /
saṃsārāraṇyasaraṇiṃ tyaktvā yāsyāmy ahaṃ kadā //

iti cintāparavaśo vana uddālako dvijaḥ /
punaḥ punas tūpaviśya dhyānābhyāsaṃ cakāra saḥ //

viṣayair nīyamāne tu citte markaṭacañcale /
na sa lebhe samādhānapratiṣṭhāṃ prītidāyinīm //

kadācid bāhyasaṃsparśaparityāgād anantaram /
tasyāgacchac cittakapiḥ prodvegaṃ tattvasaṃsthitau //

kadācid āntarān sparśān parityajya manaḥkapiḥ /
lolatvāt tasya saṃyāto viṣayaṃ viṣalubdhavat //

kadācid āntarārkābhaṃ tejo dṛṣṭvāntare manaḥ /
viṣayonmukhatāṃ yātaṃ tasya tāmarasekṣaṇa //

antar āndhyatamastyāgaṃ kṛtvā viṣayalampaṭam /
tasyoḍḍīya mano yāti kadācit trastapakṣivat //

bāhyān ābhyantarān sparśāṃs tyaktvā nidrāṃ ca tanmanaḥ /
tamas tejaś ca no lebhe kadācic chāśvatīṃ sthitim //

iti paryākulāsv antas so 'luṭhad dhyānavṛttiṣu /
darīṣv anvaham ugrāsu vātabhagna iva drumaḥ //

atiṣṭhal lūnasaṃrūḍhamanā mananasaṅkaṭe /
yathā dolāyitavapus tṛṇaṃ tīrataraṅgake //

atha paryākulamatir vijahārāratir girau /
pratyahaṃ divasādhīśo mahāmerāv ivaikakaḥ //

samagrabhūtaduṣprāpām ekadā prāpa kandarām /
saṃśāntasarvasañcārāṃ munir mokṣadaśām iva //

aparyākulitāṃ vātair aprāptamṛgapakṣiṇīṃ /
adṛṣṭāṃ devagandharvaiḥ paramākāśaśobhanām //

puṣpaprakarasañchannāṃ mṛduśādvalakomalām /
jyotīrasāśmasamprotaiḥ kṛtāṃ marakatair iva //

siddhagītalasacchāyāṃ prakaṭāṃ ratnadīpakaiḥ /
suguptāṃ vanadevīnām antaḥpurakuṭīm iva //

na locanāhitālokāṃ nātyuṣṇāṃ nātiśītalām /
śāradasyoditārkasya hemagaurīṃ prabhām iva //

nālpālokaparimlānāṃ komalāśabdamārutām /
mañjarījaṭilopāntāṃ bālāṃ mālāvatīm iva //

upaśamapadavīm ivāttarūpāṃ kamalajaviśramaṇāya yogyarūpām /
kusumanikarakomalābhirāmāṃ sarasijakoṭarasundarīṃ samantāt //