Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mokṣopāya · Chapter 5.20

5.20.1

kaḥ pitā kiṃ ca vā mitraṃ kā mātā ke ca bandhavaḥ /
svabuddhyaivāvadhūyante vātyayā janapāṃsavaḥ //

5.20.2

bandhumitrasutasnehadveṣamohadaśāmayaḥ /
svasañjñāmātrakeṇaiva prapañco 'yaṃ vitanyate //

5.20.3

bandhutve bhāvito bandhuḥ paratve bhāvitaḥ paraḥ /
viṣāmṛtadaśevaiṣā sthitir bhāvanibandhanī //

5.20.4

ekatve vartamānasya sarvagasya kilātmanaḥ /
ayaṃ bandhuḥ paraś cāyam ity asatkalanā kutaḥ //

5.20.5

raktamāṃsāsthisaṅghātād dehād evāsthipañjarāt /
ko 'haṃ syām iti cittena svayaṃ putra vicāraya //

5.20.6

dṛṣṭyā tu pāramārthikyā na kaścit tvaṃ na cāpy aham /
mithyājñānam idaṃ puṇyaḥ pāvanaś ceti valgati //

5.20.7

kas te pitā kaś ca suhṛt kā mātā kaś ca vā paraḥ /
khasyānantavilāsasya kim asvaṃ kiṃ svam ucyatām //

5.20.8

asi cet tvaṃ tad anyeṣu yāteṣu bahujanmasu /
ye bandhavo ye vibhavāḥ kiṃ tān api na śocasi //

5.20.9

babhūvus te supuṣpāsu sthalīṣu mṛgayoniṣu /
bahavo bandhavo dhanyās tān kathaṃ nānuśocasi //

5.20.10

babhūvus te sapadmāsu taṭīṣv ambudhiyoṣitām /
haṃsasya bandhavo haṃsās tān kathaṃ nānuśocasi //

5.20.11

babhūvus te lasatpattrāś citrāsu vanarājiṣu /
bahavo bandhavo vṛkṣās tān kathaṃ nānuśocasi //

5.20.12

babhūvus te mahābhreṣu śikhareṣu mahībhṛtām /
bahavo bandhavas siṃhās tān kathaṃ nānuśocasi //

5.20.13

babhūvus te sravantīṣu sarassv ambhojinīṣu ca /
bahavo bandhavo matsyāḥ kiṃ tān api na śocasi //

5.20.14

babhūvitha daśārṇeṣu kapilo vanavānaraḥ /
rājaputras tukhāreṣu puṇḍreṣu vanavāyasaḥ //

5.20.15

hehayeṣu ca mātaṅgas trigarteṣu ca gardabhaḥ /
sālveṣu saramāputraḥ patatrī śavaradrume //

5.20.16

vindhyādrau pippalo bhūtvā ghuṇo bhūtvā mahāvaṭe /
mandare markaṭo bhūtvā viprāj jāto 'si kandare //

5.20.17

kosaleṣu dvijo bhūtvā bhūtvā vaṅgeṣu tittiriḥ /
aśvo bhūtvā tukhāreṣu jātas tvaṃ brāhmaṇād vane //

5.20.18

yaḥ kīṭas tālakandāntar daṃśako ya udumbare /
yaḥ prājiko vindhyavane sa tvaṃ putra mamānujaḥ //

5.20.19

himavatkandarābhūrjatarutvagrandhrakoṭare /
pipīlako yaṣ ṣaṇ māsān so 'yaṃ tvam anujo mama //

5.20.20

suhmasīmāntakugrāmagomaye yaś ca vṛścikaḥ /
sārdhaṃ saṃvatsaraṃ sādho so 'yaṃ tvam anujo mama //

5.20.21

pulindīstanapīṭheṣu nilīnaṃ yena kānane /
ṣaṭpadeneva padmeṣu so 'yaṃ tvam anujo mama //

5.20.22

etāsv anyāsu cānyāsu bahvīṣu janayoniṣu /
jāto 'si jambudvīpe 'smin purā śatasahasraśaḥ //

5.20.23

itthaṃ tavātmanaś caiva prāktanaṃ vāsanākramam /
paśyāmi sūkṣmayā buddhyā samyagdarśanaśuddhayā //

5.20.24

mamāpi bahvyo bahudhā yonayo mohamantharāḥ /
samatītās smarāmy adya tā jñānoditayā dṛśā //

5.20.25

trigarteṣu śuko bhūtvā haṃso bhūtvā sarittaṭe /
pakkaṇe vāyaso bhūtvā jāto 'ham iha kānane //

5.20.26

bhuktvā pulindatāṃ vindhye kṛtvā vaṅgeṣu vṛkṣatām /
uṣṭratvam ativāhyādrau jāto 'ham iha kānane //

5.20.27

yaś cātako himagirau yo rājā puṇḍramaṇḍale /
vyāghro yas sahyakuñjeṣu sa eveha tavāgrajaḥ //

5.20.28

yo gṛdhro daśavarṣāṇi yo mṛgo māsapañcakam /
yas samānāṃ śataṃ siṃhas sa eveha tavāgrajaḥ //

5.20.29

andhragrāmacakoreṇa tukhāranṛpavājinā /
śrīśailācāryaputreṇa mayedaṃ tava kathyate //

5.20.30

sarve vividhasaṃrambhā vividhācāraceṣṭitāḥ /
vilāsā janmanāṃ bhrātas smaryante prāktanā mayā //

5.20.31

evaṃ sthite jagajjātāv āvayoś śataśo gatāḥ /
pitaro mātaraś caiva bhrātaras suhṛdas tathā //

5.20.32

kāṃs tān samanuśocāvo na śocāvaś ca kān api /
bandhūn kiṃ vāpi śocāva īdṛśy eva jagatsthitiḥ //

5.20.33

anantāḥ pitaro yānti yānty anantāś ca mātaraḥ /
iha saṃsāriṇāṃ puṃsāṃ vanapādapaparṇavat //

5.20.34

kiṃ pramāṇam ataḥ putra duḥkhasyātra sukhasya vā /
tasmāt sarvaṃ parityajya tiṣṭhāvas svasthatāṃ gatau //

5.20.35

prapañcabhāvanāṃ tyaktvā manasy aham iti sthitām /
tāṃ gatiṃ gaccha bhadraṃ te yāṃ yānti gatikovidāḥ //

5.20.36

ihājavañjavībhāvaṃ patanotpatanātmakam /
nānuśocanti sudhiyaś cikitsante ca kevalam //

5.20.37

bhāvābhāvavinirmuktaṃ jarāmaraṇavarjitam /
saṃsmarātmānam avyagro mā vimūḍhamanā bhava //

5.20.38

na te duḥkhaṃ na te janma na te mātā na te pitā /
ātmaivāsi na sadbuddhe tvam anyaḥ kaścid eva hi //

5.20.39

asyāṃ saṃsārayātrāyāṃ nānābhinayadāyinaḥ /
ajñā eva naṭās sādho rasabhāvasamanvitāḥ //

5.20.40

madhyasthadṛṣṭayas svasthā yathāprāptārthadarśinaḥ /
tajjñās tu prekṣakā eva sākṣidharme vyavasthitāḥ //

5.20.41

kartāro 'pi na kartāro yathā dīpā niśāgame /
ālokakarmaṇām evaṃ tajjñā lokasthitāv iha //

5.20.42

pratibimbair na dūṣyante svātmabimbagatair api /
yathā darpaṇaratnādyās tathā kāryair mahādhiyaḥ //

5.20.43

sarvaiṣaṇāmayakalaṅkavivarjitena svacchātmabhāvakalitena hṛdabjamadhye /
putrātmanātmani mahāmaṇināmunaiva santyajya sambhramam alaṃ paritoṣam ehi //

Original text: Mokṣopāya · Edition: Susanne Krause-Stinner Das erste und zweite Buch: Vairāgyaprakaraṇa; Mumukṣuvyavahāraprakaraṇa Wiesbaden Harrassowitz Walter Slaje Anonymus Casmiriensis: Mokṣopāya. Historisch-kritische Gesamtausgabe 1 Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz. Veröffentlichungen der Indologischen Kommission / Veröffentlichungen der Fächergruppenkommission für Außereuropäische Sprachen und Kulturen. Stu · Data entry Walter Slaje Susanne Krause-Stinner Peter Stephan Anett Krause Jürgen Hanneder Stanislav Jager · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc