Mokṣopāya · Chapter 5.17

videhamuktā ye rāma te girām iha gocare /
naiva tiṣṭhanti tasmāt tvaṃ jīvanmuktān imāñ śṛṇu //

prakṛtāny eva kāryāṇi yayārañjitayācchayā /
kriyante tṛṣṇayemāni tāṃ jīvanmuktatāṃ viduḥ //

yā sthitis tṛṣṇayā jantor bāhyārthe baddhabhāvayā /
taṃ bandham āhur ācāryās saṃsāranigaḍaṃ dṛḍham //

nūnam ujjhitasaṅkalpā hṛdi bāhye vihāriṇī /
vāsanā yoditā seha jīvanmuktaśarīriṇī //

bāhyārthavyasanocchūnā tṛṣṇā baddheti rāghava /
sarvārthavyasanonmuktā tṛṣṇā mukteti kathyate //

pūrvaṃ yasyās tu tṛṣṇāyā vartamāne ca śāśvatī /
nirduḥkhatā niṣkalatā sā muktaiva budhais smṛtā //

idam astu mamety antar yaiṣā rāghava bhāvanā /
tāṃ tṛṣṇāṃ śṛṅkhalāṃ viddhi kalanāṃ ca mahāmate //

tām etāṃ sarvabhāveṣu satsv asatsu ca sarvadā /
santyajya paramodāraṃ padam eti mahāmanāḥ //

bandhāśām atha mokṣāśāṃ sukhaduḥkhadaśām api /
tyaktvā sadasadāśāṃ ca tiṣṭhākṣubdhamahābdhivat //

ajarāmaram ātmānaṃ buddhvā buddhimatāṃ vara /
jarāmaraṇaśaṅkābhir mā manaḥ kaluṣaṃ kṛthāḥ //

padārthajātaṃ nedaṃ te nāyam apy asi rāghava /
kiñcit tadanyad evedam anya evāsi śāśvataḥ //

asadabhyutthite viśve satye vā satataṃ sthite /
tvayi tattām upagate tṛṣṇāyās saṅgamaḥ kutaḥ //

anyaś ca rāma manasi puruṣasya vicāriṇaḥ /
jāyate niścayas sādho sphārākāraś caturvidhaḥ //

āpādamastakam ahaṃ mātāpitṛvinirmitaḥ /
ity eko niścayo rāma bandhāyāsadvilokanāt //

atītas sarvabhāvebhyo vālāgrād apy ahaṃ tanuḥ /
iti dvitīyo mokṣāya niścayo jāyate satām //

jagajjālapadārthātmā sarvadaivāham akṣataḥ /
tṛtīyo niścayaś cetthaṃ mokṣāyaiva raghūdvaha //

ahaṃ jagac cāsad idaṃ śūnyaṃ vyomasamaṃ sadā /
evam eṣa caturtho 'pi niścayo mokṣasiddhaye //

niścayeṣu caturṣv evaṃ bandhāya prathamas smṛtaḥ /
trayo mokṣāya kathitāś śuddhabhāvanayombhitāḥ //

eteṣāṃ prathamaḥ protas tṛṣṇayā bandhayogyayā /
śuddhatṛṣṇās trayas svacchā jīvanmuktā vilāsinaḥ //

sarvam ātmāham eveti niścayo yo mahāmate /
tam ādāya viṣādāya na bhūyo yāti te matiḥ //

tiryag ūrdhvam adhastāc ca vyāpako mahimātmanaḥ /
sarvam ātmeti tenāntar niścayena na badhyase //

śūnyaṃ prakṛtimāye ca brahma vijñānam ity api /
śivaḥ puruṣa īśeti nityam ātmaiva kathyate //

sadā sarvaṃ sad evedaṃ neha dvitvānyate kvacit /
vidyate vidyayā vyāptaṃ jagan netarayāndhayā //

āpātālam anantātmā pūrito 'mbubhir ambudhiḥ /
ābrahmastambaparyantaṃ jagad āpūrṇam ātmanā //

ṛtaṃ sarvam idaṃ nityaṃ nānṛtaṃ vidyate kvacit /
vāry eva sakalo 'mbhodhir na taraṅgādayaḥ pṛthak //

pṛthak kaṭakakeyūranūpurādi na kāñcanāt /
bhinnās tarutṛṇākārakoṭayaś caiva nātmanaḥ //

dvaitādvaitasamudbhedair jagannirmāṇalīlayā /
paramātmamayī śaktir advaitaiva vijṛmbhate //

ātmīye parakīye ca sarvasminn eva sarvadā /
naṣṭe vopacite kārye sukhaduḥkhe gṛhāṇa mā //

bhāvādvaitam upāśritya sattādvaitamayātmakaḥ /
karmādvaitam anādṛtya dvaitādvaitamayo bhava //

bhavabhūmiṣu bhīmāsu bhavabhāvanayānayā /
mā patotpātapūrṇāsu nadīṣv andhaḥ karī yathā //

dvitvaṃ na sambhavati sarvagate mahātmany ātmany athaikyam api ca dvitayoditātma /
advaitam aikyarahitaṃ satatoditaṃ ca sarvaṃ na kiñcid api cāhur atas svarūpam //

naivāham asmi na ca nāma jaganti santi sarvaṃ ca vidyata idaṃ nanu nirvikāram /
vijñānamātram avabhāsata eva śāntaṃ nāsan na saj jagad ahaṃ ca sadeti viddhi //

paramam amṛtam ādyaṃ bhāsanaṃ sarvabhāsām ajam ajaram acintyaṃ niṣkramaṃ nirvikāram /
vigatakaraṇajālam jīvanaṃ jīvaśaktes sakalakalanahīnaṃ kāraṇaṃ kāraṇānām //

satatam uditam īśaṃ vyātate citprakāśe sthitam anubhavabījaṃ svātmabhāvopadeśyam /
svadanam anu cito 'ntar brahma sarvaṃ sadaitat tvam aham api jagac cety astu te niścayo 'ntaḥ //