Mokṣopāya · Chapter 5.16

atigambhīram etat tu bhagavan vacanaṃ tava /
yad ahaṅkāratṛṣṇe tvaṃ mā gṛhāṇeti vakṣi mām //

yady ahaṅkārasantyāgaṃ karomi tad imaṃ prabho /
tyajāmi dehanāmānaṃ sanniveśam aśeṣataḥ //

jānustambhena mahatā dhāryate sutarur yathā /
ahaṅkāreṇa deho 'yaṃ tathaiva kila dhāryate //

ahaṅkārakṣaye dehaḥ kilāvaśyaṃ vinaśyati /
mūle krakacasaṃlūne sumahān iva pādapaḥ //

tat kathaṃ santyajāmy enaṃ jīvāmi ca kathaṃ mune /
ekam arthaṃ viniścitya vada me vadatāṃ vara //

sarvatra vāsanātyāgo rāma rājīvalocana /
dvividhaḥ kathyate tajjñair dhyeyo neyaś ca nāmataḥ //

aham eṣāṃ padārthānām ete ca mama jīvitam /
nāham ebhir vinā kaścin na mayaite vinā kila //

ity antar niścayaṃ tyaktvā vicārya manasā saha /
nāhaṃ padārthasya na me padārtha iti bhāvite //

antaśśītalayā buddhyā kurvantyā līlayā kriyāḥ /
yo nūnaṃ vāsanātyāgo dhyeyo nāma sa kīrtitaḥ //

sarvaṃ sarvikayā buddhyā yaṃ kṛtvā vāsanākṣayam /
jahāti nirmanā dehaṃ sa neyo vāsanākṣayaḥ //

ahaṅkāramayīṃ tyaktvā vāsanāṃ līlayaiva yaḥ /
tiṣṭhati dhyeyasantyāgī sa jīvanmukta ucyate //

nirmūlakalanāṃ kṛtvā vāsanāṃ yaḥ kṣayaṃ gataḥ /
neyatyāgamayaṃ viddhi muktaṃ taṃ raghunandana //

dhyeyaṃ taṃ vāsanātyāgaṃ kṛtvā tiṣṭhanti līlayā /
jīvanmuktā mahātmānas sujanā janakā iva //

neyaṃ tu vāsanātyāgaṃ kṛtvopaśamam āgatāḥ /
videhamuktās tiṣṭhanti brahmaṇy eva parāpare //

dvāv etau rāghava tyāgau samau muktapadasthitau /
dvāv eva brahmatāṃ yātau dvāv eva vigatajvarau //

muktāv uttamaviśvāse kevalaṃ vimale 'nagha /
ekas sthitas sphuraddehaś śāntadehas sthito 'paraḥ //

ekas sadeho nirmuktas tiṣṭhaty apagatajvaraḥ /
tyaktadeho vimukto 'nyo vartate 'neyavāsanaḥ //

āpatatsu yathākālaṃ sukhaduḥkheṣv anāratam /
na hṛṣyati glāyati vā yas sa mukta ihocyate //

īpsitānīpsite na sto yasyāntar vastudṛṣṭiṣu /
suṣuptavad yaś calati sa mukta iti kathyate //

heyopādeyakalane mamety aham iheti ca /
yasyāntas samparikṣīṇe sa jīvanmukta ucyate //

harṣāmarṣabhayakrodhakāmakārpaṇyadṛṣṭibhiḥ /
na parāmṛśyate yo 'ntas sa jīvanmukta ucyate //

suṣuptavat praśamitabhāvavṛttinā sthitaṃ sadā jāgrati yena cetasā /
kalānvito vidhur iva yas sadā mudā niṣevyate mukta itīha sa smṛtaḥ //

ity uktavaty atha munau divaso jagāma sāyantanāya vidhaye 'stam ino jagāma /
snātuṃ sabhā kṛtanamaskaraṇā jagāma śyāmākṣaye ravikaraiś ca sahājagāma //