Mokṣopāya · Chapter 4.28

naṣṭe dhane 'tha dārādau śokasyāvasaro 'tra kaḥ /
indrajāle kṣaṇād dṛṣṭe naṣṭe kā paridevanā //

gandharvanagarasyārdhe bhūṣite dūṣite 'tha vā /
avidyāṃśe sutādau vā kaḥ kramas sukhaduḥkhayoḥ //

prāpte dhane 'tha dārādau harṣasyāvasaro hi kaḥ /
vṛddhāyāṃ mṛgatṛṣṇāyāṃ kim ānando jalārthinaḥ //

dhanadāreṣu vṛddheṣu duḥkhaṃ yuktaṃ na tuṣṭatā /
vṛddhāyāṃ mohamāyāyāṃ kas samāśvāsavān iha //

yair eva jāyate rāgo mūrkhasyādhikatāṃ gataiḥ /
tair eva bhogaiḥ prājñasya virāga upajāyate //

apāradarśino mūḍhā bhogair āyānti tuṣṭatām /
pārāvalokinas tv etair virāgaṃ yānti sādhavaḥ //

ato rāghava tattvajño vyavahāreṣu saṃsṛteḥ /
naṣṭaṃ naṣṭam upekṣasva prāptaṃ prāptam upāhara //

anāgatānāṃ bhogānām avāñchanam akṛtrimam /
āgatānāṃ ca sambhoga iti paṇḍitalakṣaṇam //

saṃsārasambhrame hy asmiṃś channātmany ātatāyini /
tathā vihara sambuddho yathā nāyāsi mūḍhatām //

saṃsārāḍambarasyāsya prapañcaracite krame /
samyak samaṃ na paśyanti ye hatās te kubuddhayaḥ //

yayā kayācid yuktyeha yasya dṛśyagatāratiḥ /
parimajjati tasyācchā na kvacin nirmalā matiḥ //

yasyāsad idam ity āsthā nivṛttā sarvavastuṣu /
kroḍīkaroti sarvajñaṃ nāvidyā tam avāstavī //

ahaṃ jagac caikam idaṃ sarvam eveti yasya dhīḥ /
āsthānāsthe parityajya saṃsthitā sa na majjati //

śuddhaṃ sadasator madhyaṃ padaṃ buddhyāvalambya ca /
sabāhyābhyantaraṃ viśvaṃ mā gṛhāṇa vimuñca mā //

atyantavitatas svacchas sarvavān sarvavarjitaḥ /
vyomavat tiṣṭha nīrāgaṃ rāma kāryakaro 'pi san //

yasya necchā na cānicchā jñasya karmaṇi tiṣṭhataḥ /
na tasya lipyate prajñā padmapattram ivāmbubhiḥ //

darśanasparśanādīni mā karotu karotu vā /
tavendriyagaṇo gauṇas tvam aniccho bhavātmavān //

mamedam ity asadbhūte indriyārthe bhavanmanaḥ /
mā nimajjatv amagnaṃ san mā karotu karotu vā //

yadi te nendriyārthaśrīs svadate hṛdi rāghava /
tad asi jñātavijñānas samuttīrṇo bhavārṇavāt //

asvāditendriyārthasya satanor atanor api /
anicchato 'pi sampannā muktir arthavaśāt tava //

uccaiḥpadāya parayā prajñayā vāsanāgaṇāt /
puṣpād gandham ivodāraṃ ceto rāma pṛthak kuru //

saṃsārāmbunidhāv asmin vāsanāmbupariplute /
ye prajñānāvam ārūḍhās te tīrṇā bruḍitāḥ pare //

kṣuradhārāgraśitayā dhiyā paramadhīrayā /
pravicāryātmanas tattvaṃ tat tvaṃ svaṃ padam āviśa //

yathā tattvavidaḥ prājñā jñānabṛṃhitacetasaḥ /
viharanti tathā rāma vihartavyaṃ na mūḍhavat //

jīvanmuktā mahātmāno nityatṛptā mahāśayāḥ /
ācārair anugantavyā na bhogakṛpaṇāś śaṭhāḥ //

na tyajanti na vāñchanti vyavahāraṃ jagadgatam /
sarvam evānuvartante parāvaravido janāḥ //

prabhāvasyābhimānasya guṇānāṃ yaśasaś śriyaḥ /
na kvacit kṛpaṇā loke mahāntas tattvadarśinaḥ //

suśūnye 'pi na khidyante devodyāne nasaṅginaḥ /
niyatiṃ ca na muñcanti mahānto bhāskarā iva //

vigatecchā yathāprāptavyavahārānuvartinaḥ /
vicaranty asamunnaddhās svasthā deharathasthitāḥ //

tvam api prāptavān rāma vivekam imam āgatam /
prajñābalena cānena jāne svastho 'si sundara //

spaṣṭāṃ dṛṣṭim avaṣṭabhya nirmāno gatamatsaraḥ /
viharāsmin bhuvaḥ pīṭhe parāṃ siddhim avāpsyasi //

svasthas sarvehitatyāgī dūrālokitavāñchanaḥ /
parāṃ śītalatām antar ādāya viharānagha //

itthaṃ girā vimalayā vimalāśayasya rāmo munes sa parimṛṣṭa ivābabhāse /
jñānāmṛtena madhureṇa virājatāntaḥ pūrṇaś śaśāṅka iva śītalatāṃ jagāma //