Mokṣopāya · Chapter 4.25

evaṃ jīvāś cito bhāvād bhavabhāvanayā hatāḥ /
brahmaṇo 'kalitākārāl lakṣaśo 'pi ca koṭiśaḥ //

saṅkhyātītāḥ purā jātā jāyante 'dyāpi cābhitaḥ /
utpatiṣyanti caivānye kaṇaughā iva nirjharāt //

svavāsanāvaśāveśād āśāvivaśatāṃ gatāḥ /
daśāsv ativicitrāsu svayaṃ nigaḍitāśayāḥ //

anārataṃ pratidiśaṃ pratideśaṃ jale sthale /
jāyante ca mriyante ca budbudā iva vāriṇi //

kecit prathamajanmānaḥ kecij janmavaśātigāḥ /
kecic cāsaṅkhyajanmānaḥ kecij janmaśatāntarāḥ //

bhaviṣyajjātayaḥ kecit kecid bhūtamahābhavāḥ /
vartamānabhavāḥ kecit kecic cābhavatāṃ gatāḥ //

kecit kalpasahasrāṇi jāyamānāḥ punaḥ punaḥ /
ekām evāśritā yoniṃ kecid yonyantaraṃ śritāḥ //

kecin mahāduḥkhahatāḥ kecid alpavayassthitāḥ /
kecid atyantam uditāḥ kecid arkā ivoditāḥ //

kecit kinnaragandharvavidyādharamahoragāḥ /
kecid arkendravaruṇatryakṣādho'kṣajapadmajāḥ //

kecit kumbhāṇḍavetālayakṣarakṣaḥpiśācakāḥ /
kecid brāhmaṇabhūpālavaiśyaśūdragaṇās smṛtāḥ //

kecic chvapacacaṇḍālakirātakhaśapukkasāḥ /
kecit tṛṇauṣadhīpattraphalamūlapadaṃ gatāḥ //

kecid vanalatāgulmatṛṇopaladaśoṣitāḥ /
kecit kadambajambīrasālatālatamālakāḥ //

kecid vibhavasambhāramattasāmantabhūmipāḥ /
kecic cīrāmbaracchannā munimaunam upāśritāḥ //

kecid bhujagagonāsakrimikīṭapipīlakāḥ /
kecin mṛgendramahiṣamṛgarkṣacamaraiṇakāḥ //

kecit sārasacakrāhvabalākābakakokilāḥ /
kecit kamalakalhārakumudotpalatāṃ gatāḥ //

kecit karabhamātaṅgapataṅgavṛṣagardabhāḥ /
kecid dvirephamaṣakaputtikādaṃśavaṃśajāḥ //

kecid āpadbalākrāntāḥ kecit sampadam āgatāḥ /
kecit sthitās svargapure kecin narakam āsthitāḥ //

ṛkṣacakragatāḥ kecid vṛkṣarandhragatāḥ pare /
vātarūpe sthitāḥ kecit kecid vyomapade sthitāḥ //

sūryāṃśuṣu sthitāḥ kecit kecid indvaṃśuṣu sthitāḥ /
kecit tṛṇalatāgulmarasasvāduṣv avasthitāḥ //

jīvanmuktā bhramantīha kecit kalyāṇabhājanam /
ciramuktās sthitāḥ kecin nūnaṃ pariṇatāḥ pare //

kecic cireṇa kālena bhaviṣyanmuktayaś śaṭhāḥ /
kecid dviṣanti durbhāvāḥ kevalībhāvam ātmanaḥ //

kecij jātā jagaty asmin kecid anyatra saṃsthitāḥ /
kecin neha na cānyatra pare eva pade sthitāḥ //

kecin mahendramalayasahyamandarameravaḥ /
kecit kṣāradadhikṣīraghṛtekṣujalarāśayaḥ //

kecid viśālāḥ kakubhaḥ kecin nadyo mahārayāḥ /
kecit striyaḥ kāntadṛśaḥ kecic chaṇḍhanapuṃsakāḥ //

kecit prabuddhamatayaḥ kecij jaḍatarāśayāḥ /
kecij jñānopadeṣṭāraḥ kecid āttasamādhayaḥ //

jīvās svavāsanāveśavivaśāśayatāṃ gatāḥ /
etāsv etāsv avasthāsu saṃsthitā baddhabhāvanāḥ //

viharanti jagatkośe nipatanty utpatanti ca /
kandukā iva hastena mṛtyunāvirataṃ hatāḥ //

āśāpāśaśatābaddhā vāsanābhāradhāriṇaḥ /
kāyāt kāyam upāyānti vṛkṣād vṛkṣam ivāṇḍajāḥ //

anantānantasaṅkalpakalpanotpātamāyayā /
indrajālaṃ vitanvānā jaganmayam idaṃ mahat //

tāvad bhramanti saṃsāre vārīvāvartarāśayaḥ /
yāvan mūḍhā na paśyanti svam ātmānam aninditam //

dṛṣṭvātmānam asat tyaktvā satyām āsādya saṃvidam /
kālena padam āgatya jāyante neha te punaḥ //

bhuktvā janmasahasrāṇi jñānena tapasātha vā /
parameṣṭhipadaṃ prāpya kecid yānti paraṃ padam //

kecic chakratvam apy uccaiḥ prāpya tucchatayā dhiyaḥ /
punas tiryaktvam āyānti tiryaktvān naratām api //

kecin mahādhiyas santa utpadya brahmaṇaḥ padāt /
tadaiva janmanaikena tatraiva praviśanty alam //

brahmāṇḍeṣv itareṣv anye tenaite jīvarāśayaḥ /
prayānti padmodbhavatām anye ca haratām api //

anye prayānti tiryaktvam anye ca suratām api /
anye 'pi nāgatāṃ rāma yathaiveha tathaiva hi //

yathedaṃ hi jagat sphāraṃ tathānyāni jaganti hi /
vidyante samatītāni bhaviṣyanti ca bhūriśaḥ //

anyenānyena citreṇa krameṇānyena hetunā /
vicitrās sṛṣṭayas teṣām āpatanti patanti ca //

kāścid gandharvatāṃ yānti kāścid gacchanti yakṣatām /
kāścit prayānti suratāṃ kāścid āyānti daityatām //

yenaiva vyavahāreṇa brahmāṇḍe 'smiñ janās sthitāḥ /
tenaivānyeṣu tiṣṭhanti sanniveśāvilakṣaṇāḥ //

svasvabhāvavaśāveśād anyo'nyaparighaṭṭanaiḥ /
sṛṣṭayaḥ parivartante taraṅgiṇyā ivormayaḥ //

āvirbhāvatirobhāvair unmajjananimajjanaiḥ /
sṛṣṭayaḥ parivartante taraṅgiṇyā ivormayaḥ //

niryānty avirataṃ tasmāt parasmāj jīvarāśayaḥ /
anirdeśyāt svasaṃvedyāt tatraivāśu sphuranti ca //

dīpād ivālokadṛśas sūryād iva marīcayaḥ /
kaṇās taptāyasa iva sphuliṅgā iva pāvakāt //

kālād ivartavaś citrā āmodāḥ kusumād iva /
śīkarā iva pātāmbupūrād abdher ivormayaḥ //

utpatyotpatya kālena tyaktvā dehaparamparāḥ /
svaka eva pade yānti vilayaṃ jīvarāśayaḥ //

aviralam iyam ātatā sthitoccair bhavati vinaśyati vardhate mudhaiva /
tribhuvanaracanāvimohamāyā paramapade laharīva vārirāśau //