Mokṣopāya · Chapter 4.14

satām apy asatām eva bālayakṣapiśācavat /
dāmavyālakaṭādīnāṃ duḥkhasyāntaḥ kathaṃ bhavet //

dāmavyālakaṭārthaṃ tais tadaiva yamakiṅkaraiḥ /
prārthitena yamenoktam idaṃ śṛṇu raghūdvaha //

yadā viyogam eṣyanti śroṣyanti ca nijāṃ kathām /
dāmādayas tadā muktā bhaviṣyantīty asaṃśayam //

svavṛttāntam imaṃ kutra kadā kathaya te katham /
śroṣyanti bhagavan kena varṇyamānaṃ kathākramam //

kaśmīreṣu mahāpadmasarasītīrapalvale /
bhūyo bhūyo 'nubhūyaite matsyayoniparamparām //

ālānitāśayā lolāḥ kālena layam āgatāḥ /
tatraiva padmasarasi te bhaviṣyanti sārasāḥ //

tatra kalhāramālāsu sarojapaṭalīṣu ca /
śevālavaravallīṣu taraṅgavalanāsu ca //

lalatkumudadolāsu nīlotpalalatāsu ca /
śīkaraughābhralekhāsu śītalāvartavṛttiṣu //

sarassārasasambhogān bhuktvā bhuvanabhūṣaṇāḥ /
vihṛtya suciraṃ kālam alam āgataśuddhayaḥ //

te viyuktā bhaviṣyanti muktaye labdhayuktayaḥ /
rajassattvatamāṃsīva bhedaprāptyā yadṛcchayā //

kaśmīramaṇḍalasyāntar nagaraṃ nagaśobhitam /
nāmnādhiṣṭhānam ity etac chrīmat tatra bhaviṣyati //

pradyumnaśikharaṃ nāma tasya madhye bhaviṣyati /
śṛṅgaṃ laghu sarojasya kośacakram ivodare //

tasmin mūrdhni girer gehaṃ ko 'pi rājā kariṣyati /
abhraṅkaṣamahāsālaṃ śṛṅge śṛṅgam ivāparam //

gṛhasyeśānakoṇādriśirobhittivraṇodare /
tasyāniśam aviśrāntavātoddhūtatṛṇāṅkite //

ālaye dānavo vyālaḥ kalaviṅko bhaviṣyati /
prathamālpaśrutacchāttra ivārtharahitāraṭiḥ //

tasminn eva tadā kāle tatra rājā bhaviṣyati /
śrīyaśaskaradevākhyaś svarge śakra ivāparaḥ //

dānavo dāmanāmāntar maṣakas tasya sadmani /
bhaviṣyati bṛhatstambhapṛṣṭhacchidre mṛdudhvaniḥ //

adhiṣṭhānābhidhe tasminn evogranagare tadā /
ratnāvalīvihārākhyo vihāro 'pi bhaviṣyati //

tasmiṃs tadbhūmipāmātyo narasiṃha iti śrutaḥ /
karāmalakavad dṛṣṭabandhamokṣo bhaviṣyati //

bhaviṣyati gṛhe tasya krīḍanakrakaraḥ khagaḥ /
kaṭo māyāsuro nāma kṛtahiñjīrapañjaraḥ //

sa nṛsiṃho nṛpāmātyaś ślokair viracitām imām /
dāmavyālakaṭādīnāṃ kathayiṣyati saṅkathām //

sa kaṭaḥ krakaraś śrutvā tāṃ kathāṃ saṃsmṛtātmabhūḥ /
śāntamithyāhamaṃśo 'ntaḥ paraṃ nirvāṇam eṣyati //

pradyumnaśikharaprāntavāstavyaḥ kalaviṅkakaḥ /
tathaitya svakathāṃ śrutvā paraṃ nirvāṇam eṣyati //

rājamandiradārvantar vraṇavāstavyatāṃ gataḥ /
maṣako 'pi prasaṅgena śrutvā śāntim upaiṣyati //

pradyumnaśṛṅgāc caṭako maṣako rājamandirāt /
vihārāt krakaraś ceti mokṣam eṣyanti rāghava //

eṣa te kathitas sarvo dāmavyālakaṭakramaḥ /
māyeyam eva saṃsārī śūnyaivātyantabhāsurā //

bhramayaty aparijñātā mṛgatṛṣṇāmbudhīr iva /
saṃśāmyati parijñātā mṛgatṛṣṇāmbudhīr iva //

mahato 'pi padād evaṃ rāmājñānavaśād adhaḥ /
patanti mohitā mūḍhā dāmavyālakaṭā iva //

kva bhrūkṣepaviniṣpiṣṭamerumandarasahyatā /
kva rājagṛhadārvantar vraṇe maṣakarūpatā //

kva capeṭacchaṭāmātrapātitārkendubimbatā /
kva pradyumnagirau gehabhittivraṇavihaṅgatā //

kva puṣpalīlayālolakaratolitamerutā /
kvārṣyaśṛṅge nṛsiṃhasya gṛhe krakarapotatā //

cidākāśo hi mithyaiva rajasā rañjitaprabhaḥ /
svarūpam atyajann eva virūpam iva budhyate //

svayaiva vāsanābhrāntyā satyayevāpy asatyayā /
mṛgatṛṣṇāmbubuddhyeva yāti jantur avāntaram //

taranti te bhavāmbhodhiṃ svapravāhadhiyaiva ye /
śāstreṇāsad idaṃ dṛśyam iti nirvāsanaṃ sthitāḥ //

tārāravavikārīṇi śuṣkatarkamatāni ye /
yānti śvabhrajalāny āśu nāśubhaṃ nāśayanti te //

svānubhūtiprasiddhena mārgeṇāgamagāminā /
na vināśo bhavaty aṅga gacchatāṃ patatām iva //

idaṃ me syād idaṃ me syād iti buddhimatāṃ matiḥ /
svena daurbhāgyadainyena na bhasmāpy upatiṣṭhate //

vetti nityam udārātmā trailokyam api yas tṛṇam /
taṃ tyajanty āpadas sarvā rasateva jarattṛṇam //

parisphurati yasyāntar nityaṃ sattvacamatkṛtiḥ /
brāhmam aṇḍam ivākhaṇḍaṃ lokeśāḥ pālayanti tam //

apy āpadi durantāyāṃ naiva rantavyam akrame /
rāhur apy akrameṇaiva pibann apy amṛtaṃ mṛtaḥ //

sacchāstrasādhusamparkam arkam ugraprakāśadam /
ye śrayanti na te yānti mohāndhyasya punar vaśam //

avaśyā vaśyam āyānti yānti sarvāpadaḥ kṣayam /
avaśyaṃ bhavati śreyaḥ kreyaṃ yasya guṇair yaśaḥ //

yeṣāṃ guṇeṣv asantoṣo 'rāgo yeṣāṃ śrutaṃ prati /
saty avyasanino ye ca te narāḥ paśavo 'pare //

yaśaścandrikayā yeṣāṃ bhāsitaṃ janahṛnnabhaḥ /
teṣāṃ kṣīrasamudrāṇāṃ nūnaṃ mūrtau sthito hariḥ //

bhuktaṃ bhoktavyam akhilaṃ dṛṣṭā draṣṭavyadṛṣṭayaḥ /
kim anyad bhavabhaṅgāya bhūyobhogeṣv alubdhatā //

yathākramaṃ yathāśāstraṃ yathācāraṃ yathāsthiti /
sthīyatāṃ mucyatām antar bhogagārdhyam avāstavam //

saṃstavaḥ kriyatāṃ kīrtyā guṇair gaganagāmibhiḥ /
trāyante mṛtyunopetaṃ na kadācana bhogakāḥ //

gāyanti siddhasundaryo yeṣām indusitaṃ yaśaḥ /
gītibhir gaganābhoge te jīvanti mṛtāḥ pare //

paramaṃ pauruṣaṃ yatnam āsthāyādāya sūdyamam /
yathāśāstram anudvegam ācārāt ko na siddhibhāk //

yathāśāstraṃ viharatā tvarā kāryā na siddhiṣu /
cirakālaparā pakvā siddhiḥ puṣṭatarā bhavet //

vītaśokabhayāyāsam agardham apayantraṇam /
vyavahāro yathāśāstraṃ kriyatāṃ mā vinaśyatām //

jīvo jīrṇāndhakūpeṣu bhaveṣv antardhim āgataḥ /
bhavatāṃ bhūribhaṅgānām adhunoddhriyatām ataḥ //

itaḥ prabhṛti mā bhūyo gamyatām adharād adhaḥ /
idaṃ nirdhāryatāṃ śāstram astram āpannivāraṇe //

raṇe rabhasanirlūnavāraṇe prāṇam ujjhatām /
kim arthamātrayā kāryam āryāś śāstram avekṣyatām //

idaṃ bimbam idaṃ nimbam iti matyā vicāryatām /
svayā parapreraṇayā yāta mā paśavo yathā //

daurbhāgyadāyinī dīnā śubhahīnāvicāraṇā /
ghanadīrghamahānidrā tyajyatāṃ samprabudhyatām //

suptaṃ mā sthīyatāṃ vṛddhamandakacchapavac chanaiḥ /
utthānam aṅgīkriyatāṃ jarāmaraṇaśāntaye //

anarthāyārthasampattir bhogaugho bhavarogadaḥ /
āpade sampadas sarvās sarvatrānādaro jayaḥ //

lokatantrānusāreṇa vicārād vyavahāriṇām /
śāstrācārāviruddhena karmaṇā śarma sidhyati //

svācāracārucaritasya viviktavṛttes saṃsāraduḥkhalavasaukhyadaśāsv agṛdhnoḥ /
āyur yaśāṃsi ca guṇāś ca sahaiva lakṣmyā phullanti mādhavalatā iva satphalāya //