Mokṣopāya · Chapter 3.61

ahaṃ jagad iti bhrāntiḥ parasmāt kāraṇaṃ vinā /
yathodeti tathā brahman bhūyaḥ kāthaya sādhu me //

samastās samam evāntas saṃvido vindate yataḥ /
sarvathā sarvadā sarvaṃ sarvātmaikam ajas tataḥ //

sarvādiśabdārthakalā brahmaivaitāḥ pṛthaṅ na tu /
sarvārthaśabdādikalārūpam āsāṃ na vidyate //

kaṭakatvaṃ pṛthag ghemnas taraṅgatvaṃ pṛthag jalāt /
yathā na sambhavaty evaṃ na jagat pṛthag īśvarāt //

īśa eva jagadrūpaṃ jagadrūpaṃ tu neśvaraḥ /
hemaiva kaṭakāditvaṃ kaṭakatvaṃ tu hema no //

yathāvayavino rūpam anekāvayavātmakam /
tathānavayavāyās tu cittvaṃ sarvātmakaṃ citaḥ //

yat tulyakālam akhilaṃ tanmātrāvedanaṃ pare /
antassthaṃ tad idaṃ bhāti jagad ity aham ity api //

lekhaughānāṃ yathā bhedī sanniveśaś śilodare /
tathānanyaj jagad ahaṃ cety antaś cidghane ghanam //

sthitās taraṅgās salile yathāntarataraṅgite /
sṛṣṭiśabdārtharahitās tathāntas sṛṣṭayaḥ pare //

nāsargaṃ tiṣṭhati paraṃ sargas tiṣṭhati nāparaḥ /
avayavāvayavivat sattānavayavaitayoḥ //

cidrūpeṇa khasaṃvittyā khatanmātraṃ vibhāvyate /
svam eva rūpaṃ hṛdayaṃ vātena spandanaṃ yathā //

tatkālam eṣa śabdāṇuś ciccamatkārarūpadhṛt /
cetyate śaminaivāntas saṅkalpa iva cetasā //

tadaivānilatāṃ vetti nijasattātmikāṃ svayam /
antargataspandarasāṃ pavanas spandatām iva //

tadaivābhāsatām eti nijasattātmikāṃ svayam /
kośasthitālokalavāṃ tejaḥ prakaṭatām iva //

tadaivāptāṃ cetayate nijasattātmikām ajaḥ /
hṛtsaṃstharasatanmātrāṃ salilaṃ dravatām iva //

tadaivāvanitāṃ vetti svacittaikātmikām ajaḥ /
antassthagandhatanmātrām urvī sthairyakalām iva //

tulyakālanimeṣāṃśalakṣabhāgaṃ pratītayaḥ /
nityaṃ citaḥ prakacanaṃ tat sargaughaparamparāḥ //

evaṃ sakṛt svabhāvāntar dṛśyamadhyam anāmayam /
udayāstamayonmuktaṃ brahma tiṣṭhaty aniṣṭhitam //

buddhaṃ sad apasargaṃ tat sasargam api tat samam /
abuddhaṃ sargarūpātma visargam api tat sadā //

cidbrahma yad yathā yena vindate svatvam ātmani /
tat tat tathānubhavati sarvaṃ tat sarvaśaktimat //

tat satyaṃ vidvilāsatvān nityānubhavarūpataḥ /
tad asatyaṃ manaṣṣaṣṭhaṃ sarvākhyātigataṃ yataḥ //

yathā tat saraṇaṃ vāyau tathā sargas sthitaḥ pare /
asatkalpe tv asatkalpas satye 'satya ivāpi ca //

anyarūpā yathānanyā tejasy ālokatodare /
tathā brahmaṇi viśvaśrīs satyāsatyātmikātmani //

anutkīrṇā yathā paṅke putrikā vātha dāruṇi /
varṇā yathā maṣīkalke tathā sargās sthitāḥ pare //

ananyānyeva kacati brahmatattvamarusthale /
asatyānityasatteyaṃ trijaganmṛgatṛṣṇikā //

brahmaṇā cinmayenātmāsargātmaiva vibhāvyate /
na bhāvyate cānanyatvād bījenāntar iva drumaḥ //

yathā kṣīrasya mādhuryaṃ tīkṣṇatvaṃ maricasya ca /
dravatvaṃ payasaś caiva spando 'ntaḥ pavanasya ca //

sthito 'nanyo 'py athānyas san na sthitaś ca tathātmani /
sargo 'nargalacidrūpaḥ paramātmātmarūpadhṛt //

kacanaṃ brahmaratnasya jagad ity eva yat sthitam /
tad akāraṇakaṃ tasmāt tena na vyatiricyate //

vāsanācittajīvādivedanaṃ vedanoditam /
nodety avedanād eva yan nānātmaiva pauruṣam //

nāstam eti na codeti kvacit kiñcit kadācana /
sarvaṃ śāntam ajaṃ brahma cidghanaṃ suśilāghaṇam //

parāṇuṃ prati sargaughāś cittvād bhānti sahasraśaḥ /
teṣv anye 'ṇāv aṇāv antaḥ kaivātra gaṇanā katham //

yathā jalāntar ūrmyādyā guptāguptās svaśaktayaḥ /
jāgratsvapnasuṣuptādyās tathā jīve 'ntar āsthitāḥ //

jātā ced aratir bhogān prati manāg api /
tadāsau tāvataivoccaiḥ padaṃ prāpta iti śrutiḥ //

yato yato viyujyate tatas tato vimucyate /
ato 'ham ity asaṃvidaḥ ka eti janmasaṃvidam //

citaṃ parāparām ajām arūpikām anāmikām /
carācarādharāmayīṃ vidanti ye jayanti te //

pare cid asty aprakaṭādvitīyā svāvartalekheva jaladrave 'ntaḥ /
sā hanta yena trijaganti dhatte na santi nāsanti parātmakāni //

ahammayī padmajabhāvanā cit saṅkalpabhedāt pratanoti viśvam /
antar mudhaivānubhavaty anantaṃ nimeṣakoṭyaṃśavidhau yugāntam //