Mokṣopāya · Chapter 3.118

imāṃ saptapadāṃ jñānabhūmim ākarṇayānagha /
na yayā jñātayā mohapaṅke bhūyo nimajjasi //

vadanti bahubhedena vādino yogabhūmikāḥ /
mama tv abhimatā nūnam imā eva śubhapradāḥ //

avabodhaṃ vidur jñānaṃ tad idaṃ sāptabhūmikam /
muktis taj jñeyam ity uktā bhūmikā saptakāt param //

satyāvabodho mokṣaś caiveti paryāyanāmanī /
satyabodhena jīvo 'yaṃ neha bhūyaḥ prarohati //

jñānabhūmiś śubhecchākhyā prathamā samudāhṛtā /
vicāraṇā dvitīyātra tṛtīyā tanumānasā //

sattvāpattiś caturthī syāt tato 'saṃsaktināmikā /
padārthābhāvanī ṣaṣṭhī saptamī turyagā smṛtā //

āsām ante sthitā muktis tasyāṃ bhūyo na śocate /
etāsāṃ bhūmikānāṃ tvam idaṃ nirvacanaṃ śṛṇu //

sthitaḥ kiṃ mūḍha evāsmi prekṣe 'haṃ śāstrasajjanam /
vairāgyapūrvam iccheti śubhecchety ucyate budhaiḥ //

śāstrasajjanasamparkavairāgyābhyāsapūrvakam /
sadācārapravṛttir yā procyate sā vicāraṇā //

vicāraṇāśubhecchābhyām indriyārtheṣv araktatā /
yatrāśātanutābhāvāt procyate tanumānasā //

bhūmikātritayābhyāsāc citte 'rthavirater vaśāt /
sattvātmani sthite śuddhe sattvāpattir udāhṛtā //

daśācatuṣṭayābhyāsād asaṃsaṅgaphalena vai /
rūḍhasattvacamatkārā proktāsaṃsaktināmikā //

bhūmikāpāñcakābhyāsāt svātmārāmatayā dṛḍham /
ābhyantarāṇāṃ bāhyānāṃ padārthānām abhāvanāt //

paraprayuktena ciraṃ prayatnenārthabodhanāt /
padārthābhāvanānāmnī ṣaṣṭhī sañjāyate gatiḥ //

bhūmiṣaṭkacirābhyāsād bhedasyānupalambhataḥ /
yat svabhāvaikaniṣṭhatvaṃ sā jñeyā turyagā gatiḥ //

eṣā hi jīvanmukteṣu turyāvastheha vidyate /
videhamuktaviṣayaṃ turyātītam ataḥ param //

ye hi nāma mahābhāgās saptamīṃ bhūmikām itāḥ /
ātmārāmā mahātmānas te mahat padam āgatāḥ //

jīvanmuktā na majjanti sukhaduḥkharasasthitau /
prākṛtenāryakāryeṇa kiṃcit kurvanti vā na vā //

pārśvasthā bodhitās santas sarvācāre kramāgatam /
ācāram ācaranty eva suptabuddhavad akṣatāḥ //

ātmārāmatayā tāṃs tās sukhayanti na kāścana /
jagatkriyās susaṃsuptān rūpālokaśriyo yathā //

bhūmikāsaptakaṃ tv etad dhīmatām eva gocaram /
na paśusthāvarādīnāṃ na ca mlecchādicetasām //

prāptā jñānadaśām etāṃ paśumlecchādayo 'pi ye /
sadehā vāpy adehā vā te muktā nātra saṃśayaḥ //

jñaptir hi granthivicchedas tasmin sati vimuktatā /
mṛgatṛṣṇāmbubuddhyādiśāntimātrātmakas tv asau //

ye tu mohād ghanāt tīrṇā na prāptāḥ pāvanaṃ padam /
te sthitā bhūmikāsv āsu svātmalābhaparāyaṇāḥ //

sarvabhūmigatāḥ kecit kecid āntaikabhūmikāḥ /
bhūmitrayagatāḥ kecit kecit pañcamabhūgatāḥ //

bhūmiṣaṭkagatāḥ kecit kecit sārdhaikabhūmikāḥ /
bhūcatuṣṭayagāḥ kecit kecid bhūmidvaye sthitāḥ //

bhūmyaṃśabhājanāḥ kecit kecit sārdhatribhūmikāḥ /
kecit sārdhacaturbhūkās sārdhaṣaḍbhūmikāḥ pare //

vivekino narā loke caranta iti bhūmiṣu /
gṛhāyatanatāpasya daśāveśeṣu saṃsthitāḥ //

te hi dhīrās surājāno daśāsv āsu jayanti te /
tṛṇāyate tu digdantighaṭābhaṭaparājayaḥ //

etāsu bhūmiṣu jayanti hi ye mahānto vandyās ta eva hi jitendriyaśātravās te /
samrāḍ virāḍ api ca yatra tṛṇāyate tat sphāraṃ padaṃ jhagiti te samavāpnuvanti //