Language

ENहिગુ
Scripture Library

Matsya Purana · Chapter 50

50.1

ajamīḍhasya nīlinyāṃ nīlaḥ samabhavannṛpaḥ
nīlasya tapasogreṇa suśāntirudapadyata //

50.2

purujānuḥ suśāntestu pṛthustu purujānutaḥ
bhadrāśvaḥ pṛthudāyādo bhadrāśvatanayāñchṛṇu //

50.3

mudgalaśca jayaścaiva rājā bṛhadiṣustathā
javīnaraśca vikrāntaḥ kapilaścaiva pañcamaḥ //

50.4

pañcānāṃ caiva pañcālān etāñjanapadānviduḥ
pañcālarakṣiṇo hy ete deśānāmiti naḥ śrutam //

50.5

mudgalasyāpi maudgalyāḥ kṣatropetā dvijātayaḥ
ete hy aṅgirasaḥ pakṣaṃ saṃśritāḥ kāṇvamudgalāḥ //

50.6

mudgalasya suto jajñe brahmiṣṭhaḥ sumahāyaśāḥ
indrasenaḥ sutastasya vindhyāśvastasya cātmajaḥ //

50.7

vindhyāśvānmithunaṃ jajñe menakāyāmiti śrutiḥ
divodāsaśca rājarṣir ahalyā ca yaśasvinī //

50.8

śaradvatastu dāyādam ahalyā samprasūyata
śatānandamṛṣiśreṣṭhaṃ tasyāpi sumahātapāḥ //

50.9

sutaḥ satyadhṛtirnāma dhanurvedasya pāragaḥ
āsītsatyadhṛteḥ śukram amoghaṃ dhārmikasya tu //

50.10

skannaṃ retaḥ satyadhṛter dṛṣṭvā cāpsarasaṃ jale
mithunaṃ tatra saṃbhṛtaṃ tasminsarasi saṃbhṛtam //

50.11

tataḥ sarasi tasmiṃstu kramamāṇaṃ mahīpatiḥ
dṛṣṭvā jagrāha kṛpayā śaṃtanurmṛgayāṃ gataḥ //

50.12

ete śaradvataḥ putrā ākhyātā gautamā varāḥ
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi divodāsasya vai prajāḥ //

50.13

divodāsasya dāyādo dharmiṣṭho mitrayurnṛpaḥ
maitrāyaṇāvaraḥ so 'tha maitreyastu tataḥ smṛtaḥ //

50.14

ete vaṃśyā yateḥ pakṣāḥ kṣatropetāstu bhārgavāḥ
rājā caidyavaro nāma maitreyasya sutaḥ smṛtaḥ //

50.15

atha caidyavarādvidvān sudāsastasya cātmajaḥ
ajamīḍhaḥ punarjātaḥ kṣīṇe vaṃśe tu somakaḥ //

50.16

somakasya suto jantur hate tasmiñchataṃ babhau
putrāṇāmajamīḍhasya somakasya mahātmanaḥ //

50.17

mahiṣī tv ajamīḍhasya dhūminī putravardhinī
putrābhāve tapastepe śataṃ varṣāṇi duścaram //

50.18

hutvāgniṃ vidhivatsamyak pavitrīkṛtabhojanā
agnihotrakrameṇaiva sā suṣvāpa mahāvratā //

50.19

tasyāṃ vai dhūmavarṇāyām ajamīḍhaḥ samīyivān
ṛkṣaṃ sā janayāmāsa dhūmavarṇaṃ śatāgrajam //

50.20

ṛkṣātsaṃvaraṇo jajñe kuruḥ saṃvaraṇāt tataḥ
yaḥ prayāgamatikramya kurukṣetramakalpayat //

50.21

kṛṣyatastu mahārājo varṣāṇi subahūnyatha
kṛṣyamāṇastataḥ śakro bhayāttasmai varaṃ dadau //

50.22

puṇyaṃ ca ramaṇīyaṃ ca kurukṣetraṃ tu tatsmṛtam
tasyānvavāyaḥ sumahān yasya nāmnā tu kauravāḥ //

50.23

kurostu dayitāḥ putrāḥ sudhanvā jahnureva ca
parīkṣicca mahātejāḥ prajanaścārimardanaḥ //

50.24

sudhanvanastu dāyādaḥ putro matimatāṃ varaḥ
cyavanastasya putrastu rājā dharmārthatattvavit //

50.25

cyavanasya kṛmiḥ putra ṛkṣājjajñe mahātapāḥ
kṛmeḥ putro mahāvīryaḥ khyātastvindrasamo vibhuḥ //

50.26

caidyoparicaro vīro vasurnāmāntarikṣagaḥ
caidyoparicarājjajñe girikā sapta vai sutān //

50.27

mahāratho magadharāḍ viśruto yo bṛhadrathaḥ
pratyaśravāḥ kuśaścaiva caturtho harivāhanaḥ //

50.28

pañcamaśca yajuścaiva matsyaḥ kālī ca saptamī
bṛhadrathasya dāyādaḥ kuśāgro nāma viśrutaḥ //

50.29

kuśāgrasyātmajaścaiva vṛṣabho nāma vīryavān
vṛṣabhasya tu dāyādaḥ puṇyavānnāma pārthivaḥ //

50.30

puṇyaḥ puṇyavataścaiva rājā satyadhṛtistataḥ
dāyādastasya dhanuṣas tasmātsarvaśca jajñivān //

50.31

sarvasya sambhavaḥ putras tasmādrājā bṛhadrathaḥ
dve tasya śakale jāte jarayā saṃdhitaś ca saḥ //

50.32

jarayā saṃdhito yasmāj jarāsaṃdhastataḥ smṛtaḥ
jetā sarvasya kṣatrasya jarāsaṃdho mahābalaḥ //

50.33

jarāsaṃdhasya putrastu sahadevaḥ pratāpavān
sahadevātmajaḥ śrīmān somavit sa mahātapāḥ //

50.34

śrutaśravāstu somāder māgadhāḥ parikīrtitāḥ
jahnustvajanayatputraṃ surathaṃ nāma bhūmipam //

50.35

surathasya tu dāyādo vīro rājā vidūrathaḥ
vidūrathasutaścāpi sārvabhauma iti smṛtaḥ //

50.36

sārvabhaumājjayatseno rucirastasya cātmajaḥ
rucirāttu tato bhaumas tvaritāyustato 'bhavat //

50.37

akrodhanas tv āyusutas tasmāddevātithiḥ smṛtaḥ
devātithestu dāyādo dakṣa eva babhūva ha //

50.38

bhīmasenastato dakṣād dilīpas tasya cātmajaḥ
dilīpasya pratīpastu tasya putrās trayaḥ smṛtāḥ //

50.39

devāpiḥ śaṃtanuścaiva vāhlīkaścaiva te trayaḥ
vāhlīkasya tu dāyādāḥ sapta vāhlīśvarā nṛpāḥ
devāpistu hy apadhyātaḥ prajābhirabhavanmuniḥ //

50.40

prajābhistu kimarthaṃ vai hy apadhyāto janeśvaraḥ
ko doṣo rājaputrasya prajābhiḥ samudāhṛtaḥ //

50.41

kilāsīdrājaputrastu kuṣṭhī taṃ nābhyapūjayan
kāryaṃ caiva tu devānāṃ kṣatraṃ prati dvijottamāḥ
bhaviṣyaṃ kīrtayiṣyāmi śaṃtanostu nibodhata //

50.42

śaṃtanustvabhavadrājā vidvānsa vai mahābhiṣak
idaṃ codāharantyatra ślokaṃ prati mahābhiṣak //

50.43

yaṃ yaṃ karābhyāṃ spṛśati jīrṇaṃ rogiṇameva ca
punaryuvā ca bhavati tasmāttaṃ śaṃtanuṃ viduḥ //

50.44

tattasya śaṃtanutvaṃ hi prajābhiriha kīrtyate
tato 'vṛṇuta bhāryārthaṃ śaṃtanurjāhnavīṃ nṛpa //

50.45

tasyāṃ devavrataṃ nāma kumāraṃ janayadvibhuḥ
kālī vicitravīryaṃ tu dāśeyī janayatsutam //

50.46

śaṃtanordayitaṃ putraṃ śāntātmānamakalmaṣam
kṛṣṇadvaipāyano nāma kṣetre vaicitraviryake //

50.47

dhṛtarāṣṭraṃ ca pāṇḍuṃ ca viduraṃ cāpyajījanat
dhṛtarāṣṭrastu gāndhāryāṃ putrānajanayacchatam //

50.48

teṣāṃ duryodhanaḥ śreṣṭhaḥ sarvakṣatrasya vai prabhuḥ
mādrī kuntī tathā caiva pāṇḍorbhārye babhūvatuḥ //

50.49

devadattāḥ sutāḥ pañca pāṇḍorarthe 'bhijajñire
dharmādyudhiṣṭhiro jajñe mārutācca vṛkodaraḥ //

50.50

indrāddhanaṃjayaścaiva indratulyaparākramaḥ
nakulaṃ sahadevaṃ ca mādryaśvibhyāmajījanat //

50.51

pañcaite pāṇḍavebhyastu draupadyāṃ jajñire sutāḥ
draupadyajanayacchreṣṭhaṃ prativindhyaṃ yudhiṣṭhirāt //

50.52

śrutasenaṃ bhīmasenāc chrutakīrtiṃ dhanaṃjayāt
caturthaṃ śrutakarmāṇaṃ sahadevād ajāyata //

50.53

nakulācca śatānīkaṃ draupadeyāḥ prakīrtitāḥ
tebhyo 'pare pāṇḍaveyāḥ ṣaḍevānye mahārathāḥ //

50.54

haiḍambo bhīmasenāttu putro jajñe ghaṭotkacaḥ
kāśī baladharādbhīmāj jajñe vai sarvagaṃ sutam //

50.55

suhotraṃ tanayaṃ mādrī sahadevādasūyata
kareṇumatyāṃ caidyāyāṃ niramitrastu nākuliḥ //

50.56

subhadrāyāṃ rathī pārthād abhimanyurajāyata
yaudheyaṃ devakī caiva putraṃ jajñe yudhiṣṭhirāt //

50.57

abhimanyoḥ parīkṣittu putraḥ parapurajayaḥ
janamejayaḥ parīkṣitaḥ putraḥ paramadhārmikaḥ //

50.58

brahmāṇaṃ kalpayāmāsa sa vai vājasaneyakam
sa vaiśampāyanenaiva śaptaḥ kila maharṣiṇā //

50.59

na sthāsyatīha durbuddhe tavaitadvacanaṃ bhuvi
yāvatsthāsyasi tvaṃ loke tāvadeva prapatsyati //

50.60

kṣatrasya vijayaṃ jñātvā tataḥprabhṛti sarvaśaḥ
abhigamya sthitāścaiva nṛpaṃ ca janamejayam //

50.61

tataḥprabhṛti śāpena kṣatriyasya tu yājinaḥ
utsannā yājino yajñe tataḥprabhṛti sarvaśaḥ //

50.62

kṣatrasya yājinaḥ kecic chāpāttasya mahātmanaḥ
paurṇamāsena haviṣā iṣṭvā tasminprajāpatim
sa vaiśampāyanenaiva praviśanvāritastataḥ //

50.63

parīkṣitaḥ suto 'sau vai pauravo janamejayaḥ
dvir aśvamedhamāhṛtya mahāvājasaneyakaḥ //

50.64

pravartayitvā taṃ sarvam ṛṣiṃ vājasaneyakam
vivāde brāhmaṇaiḥ sārdham abhiśapto vanaṃ yayau //

50.65

janamejayācchatānīkas tasmājjajñe sa vīryavān
janamejayaḥ śatānīkaṃ putraṃ rājye 'bhiṣiktavān //

50.66

athāśvamedhena tataḥ śatānīkasya vīryavān
jajñe 'dhisomakṛṣṇākhyaḥ sāmprataṃ yo mahāyaśāḥ //

50.67

tasmiñchāsati rāṣṭraṃ tu yuṣmābhiridamāhṛtam
durāpaṃ dīrghasattraṃ vai trīṇi varṣāṇi puṣkare
varṣadvayaṃ kurukṣetre dṛṣadvatyāṃ dvijottamāḥ //

50.68

bhaviṣyaṃ śrotumicchāmaḥ prajānāṃ lomaharṣaṇe
purā kila yadetadvai vyatītaṃ kīrtitaṃ tvayā //

50.69

yeṣu vai sthāsyate kṣatram utpatsyante nṛpāśca ye
teṣām āyuṣpramāṇaṃ ca nāmataścaiva tānnṛpān //

50.70

kṛtayugapramāṇaṃ ca tretādvāparayostathā
kaliyugapramāṇaṃ ca yugadoṣaṃ yugakṣayam //

50.71

sukhaduḥkhapramāṇaṃ ca prajādoṣaṃ yugasya tu
etatsarvaṃ prasaṃkhyāya pṛcchatāṃ brūhi naḥ prabho //

50.72

yathā me kīrtitaṃ pūrvaṃ vyāsenākliṣṭakarmaṇā
bhāvyaṃ kaliyugaṃ caiva tathā manvantarāṇi ca //

50.73

anāgatāni sarvāṇi bruvato me nibodhata
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi bhaviṣyā ye nṛpāstathā //

50.74

aiḍekṣvākvanvaye caiva paurave cānvaye tathā
yeṣu saṃsthāsyate tacca aiḍekṣvākukulaṃ śubham
tānsarvānkīrtayiṣyāmi bhaviṣye kathitānnṛpān //

50.75

tebhyo 'pare 'pi ye tv anye hy utpatsyante nṛpāḥ punaḥ
kṣatrāḥ pāraśavāḥ śūdrās tathānye ye bahiścarāḥ //

50.76

andhāḥ śakāḥ pulindāśca cūlikā yavanāstathā
kaivartābhīraśabarā ye cānye mlecchasambhavāḥ
paryāyataḥ pravakṣyāmi nāmataścaiva tānnṛpān //

50.77

adhisomakṛṣṇaś caiteṣāṃ prathamaṃ vartate nṛpaḥ
tasyānvavāye vakṣyāmi bhaviṣye kathitānnṛpān //

50.78

adhisomakṛṣṇaputrastu vivakṣurbhavitā nṛpaḥ
gaṅgayā tu hṛte tasmin nagare nāgasāhvaye //

50.79

tyaktvā vivakṣurnagaraṃ kauśāmbyāṃ tu nivatsyati
bhaviṣyāṣṭau sutāstasya mahābalaparākramāḥ //

50.80

bhūrirjyeṣṭhaḥ sutastasya tasya citrarathaḥ smṛtaḥ
śucidravaścitrarathād vṛṣṇimāṃśca śucidravāt //

50.81

vṛṣṇimataḥ suṣeṇaśca bhaviṣyati śucirnṛpaḥ
tasmātsuṣeṇādbhavitā sunītho nāma pārthivaḥ //

50.82

nṛpātsunīthādbhavitā nṛcakṣuḥ sumahāyaśāḥ
nṛcakṣuṣastu dāyādo bhavitā vai sukhīvalaḥ //

50.83

sukhīvalasutaścāpi bhāvī rājā pariṣṇavaḥ
pariṣṇavasutaścāpi bhavitā sutapā nṛpaḥ //

50.84

medhāvī tasya dāyādo bhaviṣyati na saṃśayaḥ
medhāvinaḥ sutaścāpi bhaviṣyati puraṃjayaḥ //

50.85

urvo bhāvyaḥ sutastasya tigmātmā tasya cātmajaḥ
tigmādbṛhadratho bhāvyo vasudāmā bṛhadrathāt //

50.86

vasudāmnaḥ śatānīko bhaviṣyodayanastataḥ
bhaviṣyate codayanād vīge rājā vahīnaraḥ //

50.87

vahīnarātmajaścaiva daṇḍapāṇirbhaviṣyati
daṇḍapāṇerniramitro niramitrāttu kṣemakaḥ //

50.88

atrānuvaṃśaśloko 'yaṃ gīto vipraiḥ purātanaiḥ
brahmakṣatrasya yo yonir vaṃśo devarṣisatkṛtaḥ
kṣemakaṃ prāpya rājānaṃ saṃsthāsyati kalau yuge //

50.89

ityeṣa pauravo vaṃśo yathāvadiha kīrtitaḥ
dhīmataḥ pāṇḍuputrasya cārjunasya mahātmanaḥ //

Original text: Matsyapurāṇa, 1-176 · Edition: Calcutta: Caukhamba Vidyabhavan, 1954. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc