Matsya Purana · Chapter 21

kathaṃ sattvarutajño 'bhūd brahmadatto dharātale
taccābhavatkasya kule cakravākacatuṣṭayam //

kathaṃ sattvarutajño 'bhūd brahmadatto dharātale
taccābhavatkasya kule cakravākacatuṣṭayam //

tasminneva pure jātās te ca cakrāhvayāstadā
vṛddhadvijasya dāyādā viprā jātismarāḥ purā //

dhṛtimāṃstattvadarśī ca vidyācaṇḍas tapotsukaḥ
nāmataḥ karmataścaite sudaridrasya te sutāḥ //

tapase buddhirabhavat tadā teṣāṃ dvijanmanām
yāsyāmaḥ paramāṃ siddhim ity ūcus te dvijottamāḥ //

tatastadvacanaṃ śrutvā sudaridro mahātapāḥ
uvāca dīnayā vācā kimetaditi putrakāḥ //

adharma eṣa iti vaḥ pitā tān abhyavārayat
vṛddhaṃ pitaramutsṛjya daridraṃ vanavāsinaḥ //

ko nu dharmo 'tra bhavitā mattyāgādgatireva vā
ūcuste kalpitā vṛttis tava tāta vadasva tat //

vittametatpuro rājñaḥ sa te dāsyati puṣkalam
dhanaṃ grāmasahasrāṇi prabhāte paṭhatastava //

ye vipramukhyāḥ kurujāṅgaleṣu dāśāstathā dāśapure mṛgāśca
kālañjare sapta ca cakravākā ye mānase te vayamatra siddhāḥ //

ityuktvā pitaraṃ jagmus te vanaṃ tapase punaḥ
vṛddho 'pi rājabhavanaṃ jagāmātmārthasiddhaye //

anagho nāma vaibhrājaḥ pāñcālādhipatiḥ purā
putrārthī devadeveśaṃ hariṃ nārāyaṇaṃ prabhum //

ārādhayāmāsa vibhuṃ tīvravrataparāyaṇaḥ
tataḥ kālena mahatā tuṣṭastasya janārdanaḥ //

varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te hṛdayenepsitaṃ nṛpa
evamuktastu devena vavre sa varamuttamam //

putraṃ me dehi deveśa mahābalaparākramam
pāragaṃ sarvaśāstrāṇāṃ dhārmikaṃ yogināṃ param //

sarvasattvarutajñaṃ me dehi yoginamātmajam
evamastviti viśvātmā tamāha parameśvaraḥ //

paśyatāṃ sarvadevānāṃ tatraivāntaradhīyata
tataḥ sa tasya putro 'bhūd brahmadattaḥ pratāpavān //

sarvasattvānukampī ca sarvasattvabalādhikaḥ
sarvasattvarutajñaśca sarvasattveśvareśvaraḥ //

ahasattena yogātmā sa pipīlikarāgataḥ
yatra tatkīṭamithunaṃ ramamāṇamavasthitam //

tataḥ sā saṃnatirdṛṣṭvā taṃ hasantaṃ suvismitā
kimapyāśaṅkya manasā tamapṛcchannareśvaram //

akasmādatihāsaste kimarthamabhavannṛpa
hāsyahetuṃ na jānāmi yadakāle kṛtaṃ tvayā //

avadadrājaputro 'pi sa pipīlikabhāṣitam
rāgavāgbhiḥ samutpannam etaddhāsyaṃ varānane //

na cānyatkāraṇaṃ kiṃcid dhāsyahetau śucismite
na sāmanyat tadā devī prāhālīkamidaṃ vacaḥ //

ahamevādya hasitā na jīviṣye tvayādhunā
kathaṃ pipīlikālāpaṃ martyo vetti vinā surān //

tasmāttvayāham eveha hasitā kimataḥ param
tato niruttaro rājā jijñāsustatpuro hareḥ //

āsthāya niyamaṃ tasthau saptarātramakalmaṣaḥ
svapne prāha hṛṣīkeśaḥ prabhāte paryaṭanpuram //

vṛddhadvijo yastadvākyāt sarvaṃ jñāsyasyaśeṣataḥ
ityuktvāntardadhe viṣṇuḥ prabhāte 'tha nṛpaḥ purāt //

nirgacchanmantrisahitaḥ sabhāryo vṛddhamagrataḥ
gadantaṃ vipram āyāntaṃ taṃ vṛddhaṃ saṃdadarśa ha //

ye vipramukhyāḥ kurujāṅgaleṣu dāśāstathā dāśapure mṛgāśca
kālañjare sapta ca cakravākā ye mānase te vayamatra siddhāḥ //

ityākarṇya vacastābhyāṃ sa papāta śucā tataḥ
jātismaratvamagamat tau ca mantrivarāv ubhau //

kāmaśāstrapraṇetā ca bābhravyastu subālakaḥ
pāñcāla iti lokeṣu viśrutaḥ sarvaśāstravit //

kaṇḍarīko 'pi dharmātmā vedaśāstrapravartakaḥ
bhūtvā jātismarau śokāt patitāv agratastadā //

hā vayaṃ yogavibhraṣṭāḥ kāmataḥ karmabandhanāḥ
evaṃ vilapya bahuśas trayaste yogapāragāḥ //

vismayācchrāddhamāhātmyam abhinandya punaḥ punaḥ
tatastasmai dhanaṃ dattvā prabhūtagrāmasaṃyutam //

visṛjya brāhmaṇaṃ taṃ ca vṛddhaṃ dhanamudānvitam
ātmīyaṃ nṛpatiḥ putraṃ nṛpalakṣaṇasaṃyutam //

viṣvaksenābhidhānaṃ tu rājā rājye 'bhyaṣecayat
mānase militāḥ sarve tataste yogināṃ varāḥ //

brahmadattādayastasmin pitṛsaktā vimatsarāḥ
saṃnatiścābhavadbhraṣṭā mayaitatkila kāritam //

rājyatyāgaphalaṃ sarvaṃ yadetad abhilaṣyate
tatheti prāha rājā tu punastāmabhinandayan //

tvatprasādādidaṃ sarvaṃ mayaitatprāpyate phalam
tataste yogamāsthāya sarva eva vanaukasaḥ //

brahmarandhreṇa paramaṃ padamāpustapobalāt
evamāyurdhanaṃ vidyāṃ svargaṃ mokṣaṃ sukhāni ca //

prayacchanti sutānrājyaṃ nṛṇāṃ prītāḥ pitāmahāḥ
ya idaṃ pitṛmāhātmyaṃ brahmadattasya ca dvijāḥ //

dvijebhyaḥ śrāvayedyo vā śṛṇotyatha paṭhettu vā
kalpakoṭiśataṃ sāgraṃ brahmaloke mahīyate //