Matsya Purana · Chapter 166

bhūtvā nārāyaṇo yogī sattvamūrtirvibhāvasuḥ
gabhastibhiḥ pradīptābhiḥ saṃśoṣayati sāgarān //

tataḥ pītvārṇavān sarvān nadīḥ kūpāṃśca sarvaśaḥ
parvatānāṃ ca salilaṃ sarvamādāya raśmibhiḥ //

bhittvā gabhastibhiścaiva mahīṃ gatvā rasātalāt
pātālajalamādāya pibate rasamuttamam //

mūtrāsṛkkledam anyacca yadasti prāṇiṣu dhruvam
tatsarvamaravindākṣa ādatte puruṣottamaḥ //

vāyuśca balavānbhūtvā vidhunvāno 'khilaṃ jagat
prāṇāpānasamānādyān vāyūn ākarṣate hariḥ //

tato devagaṇāḥ sarve bhūtānyeva ca yāni tu
gandho ghrāṇaṃ śarīraṃ ca pṛthivīṃ saṃśritā guṇāḥ //

jihvā rasaśca snehaśca saṃśritāḥ salile guṇāḥ
rūpaṃ cakṣurvipākaśca jyotirevāśritā guṇāḥ //

sparśaḥ prāṇaśca ceṣṭā ca pavane saṃśritā guṇāḥ
śabdaḥ śrotraṃ ca khānyeva gagane saṃśritā guṇāḥ //

lokamāyā bhagavatā muhūrtena vināśitā
mano buddhiśca sarveṣāṃ kṣetrajñaśceti yaḥ śrutaḥ //

taṃ vareṇyaṃ parameṣṭhī hṛṣīkeśamupāśritaḥ
tato bhagavatastasya raśmibhiḥ parivāritaḥ //

vāyunākramyamāṇāsu drumaśākhāsu cāśritaḥ
teṣāṃ saṃgharṣaṇodbhūtaḥ pāvakaḥ śatadhā jvalan //

adahacca tadā sarvaṃ vṛtaḥ saṃvartako 'nalaḥ
saparvatadrumāngulmāṃl latāvallīstṛṇāni ca //

vimānāni ca divyāni purāṇi vividhāni ca
yāni cāśrayaṇīyāni tāni sarvāṇi so 'dahat //

bhasmīkṛtya tataḥ sarvāṃl lokāṃllokagururhariḥ
bhūyo nirvāpayāmāsa yugāntena ca karmaṇā //

sahasravṛṣṭiḥ śatadhā bhūtvā kṛṣṇo mahābalaḥ
divyatoyena haviṣā tarpayāmāsa medinīm //

tataḥ kṣīranikāyena svādunā paramāmbhasā
śivena puṇyena mahī nirvāṇamagamatparam //

tena rodhena saṃchannā payasāṃ varṣato dharā
ekārṇavajalībhūtā sarvasattvavivarjitā //

mahāsattvānyapi vibhuṃ praviṣṭānyamitaujasam
naṣṭārkapavanākāśe sūkṣme jagati saṃvṛte //

saṃśoṣamātmanā kṛtvā samudrānapi dehinaḥ
dagdhvā saṃplāvya ca tathā svapityekaḥ sanātanaḥ //

paurāṇaṃ rūpamāsthāya svapityamitavikramaḥ
ekārṇavajalavyāpī yogī yogamupāśritaḥ //

anekāni sahasrāṇi yugānyekārṇavāmbhasi
na cainaṃ kaścidavyaktaṃ vyaktaṃ veditumarhati //

kaścaiva puruṣo nāma kiṃyogaḥ kaśca yogavān
asau kiyantaṃ kālaṃ ca ekārṇavavidhiṃ prabhuḥ //

kariṣyatīti bhagavān iti kaścin na budhyate //

na draṣṭā naiva gamitā na jñātā naiva pārśvagaḥ
tasya na jñāyate kiṃcit tamṛte devasattamam //

nabhaḥ kṣitiṃ pavanam apaḥ prakāśakaṃ prajāpatiṃ bhuvanadharaṃ sureśvaram
pitāmahaṃ śrutinilayaṃ mahāmuniṃ praśāmya bhūyaḥ śayanaṃ hyarocayat //