Markandeya Purana · Chapter 17

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe pitāputrasaṃvāde anasūyāvaraprāptirnāma ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ
saptadaśo 'dhyāyaḥ
putra uvāca
tataḥ kāle bahutithe dvitīyo brahmaṇaḥ sutaḥ /
svabhāryāṃ bhagavānatriranasūyāmapaśyata

ṛtusnātāṃ sucārvaṅgīṃ lobhanīyottamākṛtim /
sakāmo manasā bheje sa munistāmaninditām

tasyābhidhyāyatastāntu vikāro yo 'nvajāyata /
tamevovāha pavanastiraścordhvañca vegavān

brahmarūpañca śuklābhaṃ patamānaṃ samantataḥ /
somarūpaṃ rajopetaṃ diśastaṃ jagṛhurdaśa

sa somo mānaso jajñe tasyāmatreḥ prajāpateḥ /
putraḥ samastasattvānāmāyurādhāra eva ca

tuṣṭena viṣṇunā jajñe dattātreyo mahātmanā /
svaśarīrāt samutpādya sattvodrikto dvijāttamaḥ

dattātreya iti khyātaḥ so 'nasūyāstanaṃ papau /
viṣṇurevāvatīrṇo 'sau dvitīyo 'treḥ suto 'bhavat

saptāhāt pracyuto māturudarāt kupito yataḥ /
haihayendramupāvṛttamaparādhyantamuddhatam

dṛṣṭvātrau kupitaḥ sadyo dagdhukāmaḥ sa haihayam /
garbhavāsamahāyāsa-duḥ khāmarṣasamanvitaḥ

durvāsāstamasodrikto rudrāṃśaḥ samajāyata /
iti putratrayaṃ tasyā jajñe brahmeśavaiṣṇavam

somo brahmabhavadviṣṇurdattātreyo vyajāyata /
durvāsāḥ śaṅkaro jajñe varadānāddivaukasām

somaḥ svaraśmibhaiḥ śītairvorudhauṣadhimānavān /
āpyāyayan sadā svarge vartate sa prajāpatiḥ

dattātreyaḥ prajāṃ pāti duṣṭadaityanibarhaṇāt /
śiṣṭānugrahakṛcceti jñeyaścāṃśaḥ sa vaiṣṇavaḥ

nirdahatyavamantāraṃ durvāsā bhagavānajaḥ /
raudraṃ samāśritya vapurdṛṅmanovāgbhiruddhataḥ

somatvaṃ bhagavānatraiḥ punaścakre prajāpatiḥ /
dattātreyo 'pi viṣayān yogāstho bubhuje hariḥ

durvāsāḥ pitaraṃ hitvā mātarañcottama vratam /
unmattākhyaṃ samāśritya paribabhrāma medinīm

muniputravṛto yogī dattātreyo 'pyasaṅgitām /
abhīpsyamānaḥ sarasi nimamajja ciraṃ prabhuḥ

tathāpi taṃ mahātmānamatīva priyadarśanam /
tatyajurna kumārāste sarasastīramāśritāḥ

divye varṣaśate pūrṇe yadā te na tyajanti tam /
tatprītyā sarasastīraṃ sarve munikumārakāḥ

tato divyāmbaradharāṃ cārupīnanitambinīm /
nārīmādāya kalyāṇīmuttitāra jalānmuniḥ

strīsannikarṣādyadyete parityakṣyanti māmiti /
muniputrāstato 'saṅgī sthāsyāmīti vicintayan

tathāpi taṃ munisutā na tyajanti yadā munim /
tataḥ saha tayā nāryā madyapānamathāpibat

surāpānarataṃ te na sabhāryaṃ tatyajustataḥ /
gītavādyādivanitā-bhogasaṃsargadūṣitam

manyamānā mahātmānaṃ pītāsava-savikriyam /
nāvāpa doṣaṃ yogīśo vāruṇīṃ sa pibannapi

antāvasāyiveśmāntarmātariśvā vasanniva /
surāṃ piban sapatnīkastapastepe sa yogavit /
yogīśvāraścintyamāno yogibhirmuktikāṅkṣibhiḥ