Māṇḍūkyopaniṣad with Māṇḍūkyamūlamantrabhāṣya, Māṇḍūkyopaniṣatkārikā, and Āgamaśāstrabhāṣya (with commentary) · Verses 1.14-1.28

MandUpKC_1.18
vikalpo vinivarteta yadi kenacit kalpitaḥ syāt /
yathāyaṃ prapañco māyārajjusarpavat tathāyaṃ śiṣyādi bhedavikalpo 'pi prāk pratibodhādevopadeśanimitto 'topadeśādayaṃ vādaḥ śiṣyaḥ śāstā śāstram iti /
upadeśakārye tu jñāne nirvṛtte jñāte paramārthatatve dvaitaṃ na vidyate //18//
_______________________________________________________________________
START MandUp 8
abhidheyapradhāna oṃkāraś catuṣpādātmeti vyākhyāto yaḥ
so 'yam ātmādhyakṣaram oṃkāraḥ |
adhimātraṃ pādā mātrā mātrāśca pādā akāra ukāro makāra iti

__________
MandUpC_8
so 'yam ātmādhyakṣaramakṣaram adhikṛtyābhidhānaprādhānyena varṇyamāno 'dhyakṣaram /
kiṃ punas tadakṣaram ity āha oṃkāraḥ /
so 'yam oṃkāraḥ pādaśaḥ pravibhajyamāno 'dhimātraṃ mātrām adhikṛtya vartata ity adhimātram /
katham? ātmano ye pādāsta oṃkārasya mātrāḥ /
kās tāḥ? akārokāro makāra iti //8//
_______________________________________________________________________
START MandUp 9
tatra viśeṣaniyamaḥ kriyate
jāgaritasthāno vaiśvānaraḥ akāraḥ prathamā mātrāpterādimattvād vā |
āpnoti ha vai sarvān kāmān ādiś ca bhavati ya evaṃ veda

__________
MandUpC_9
jāgaritasthāno vaiśvānaro yaḥ sa oṃkārasyākāraḥ prathamā mātrā /
kena sāmānyenety āha āpterāptirvyāptikāreṇa sarvā vāg vyāptā /
"akāro vai sarvā vāk"(ai.ā.2 / 3 / 6) iti śruteḥ /
tathā vaiśvānareṇa jagat"tasya ha vaitasyātmano vaiśvānarasya mūrdhaiva sutejāḥ"(chā.u.5 / 18 / 2) ityādi śruteḥ /
abhidhānābhidheyayarekatvaṃ cāvocāma /
ādirasya vidyata ityādi madyathaivādimadakārākhyamakṣaraṃ tathaiva vaiśvānaras tasmād vā sāmānyād akāratvaṃ vaiśvānarasya /
tad ekatvavidaḥ phalam āha āpnoti ha vai sarvān kāmānādiḥ prathamaś ca bhavati mahatāṃ ya evaṃ veda yadoktam ekatvaṃ vedety arthaḥ //9//
_______________________________________________________________________
START MandUp 10
svapnasthānas taijasa ukāro dvitīyā mātrotkarṣād ubhayatvād vā |
utkarṣati ha vai jñānasaṃtatiṃ |
samānaś ca bhavati |
nāsyābrahmavit kule bhavati ya evaṃ veda

__________
MandUpC_10
svapnasthānas taijaso yaḥ sa oṃkārasyokāro dvitīyā mātrā /
kena sāmānyety āhotkarṣāt /
akārād utkṛṣṭa iva hy ukāras tathā taijaso viśvād ubhayatvād akāramakārayor madhyasyokāras tathā viśvaprājñayor madhye taijaso 'tobhayabhāktvasāmānyāt /
vidvatphalamucyate utkarṣati ha vai jñānasaṃtatim /
vijñānasaṃtatiṃ vardhayatīty arthaḥ /
samānas tulyaś ca mitrapakṣasyaiva śatrupakṣāṇām apy apradveṣyo bhavati /
abrahmavidasya kule na bhavati ya evaṃ veda //10//
_______________________________________________________________________
START MandUp 11
suṣuptasthānaḥ prājño makāraḥ tṛtīyā mātrā miter apīter vā |
minoti ha vā idaṃ sarvam apītiś ca bhavati ya evaṃ veda

MandUpKC_1.23
akāro nayate viśvaṃ prāpayati /
akārālambanam oṃkāraṃ vidvān vaiśvānaro bhavatīty arthaḥ /
tathākāras taijasam /
makāraś cāpi punaḥ prājñam /
ca śabdān nayata ity anuvartate /
kṣīṇe tu makāre bījabhāvakṣayādamātra oṃkāre gatir na vidyate kvacid ity arthaḥ //23//
_______________________________________________________________________
START MandUp 12
amātraś caturtho 'vyavahāryaḥ prapañcopaśamaḥ śivo 'dvaitaḥ |
evam oṃkāra ātmaiva |
saṃviśaty ātmanātmānaṃ ya evaṃ veda