Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahāyānasūtrālaṃkāra with Vasubandhu's commentary (with commentary) · Chapter 5

5.1

śirasi mahāntaṃ satvabhāraṃ vinidhāya bodhisatvaḥ śithilaṃ parākramamāṇo na śobhate śataguṇaṃ hi sa vīryaṃ kartum arhati śrāvakavīryāt tathā hi svaparavavidhair vividhair atyarthaṃ baddhaḥ kleśakarmajanmasvabhāvaiḥ |
mahāyānasūtrālaṃkāre cittopādādhikāraś caturthaḥ
CHAPITRE V
pañcamo 'dhikāraḥ
pratipattilakṣaṇe ślokaḥ |
mahāśrayārambhaphalodayātmikā jinātmajānāṃ pratipattir iṣyate |
sadā mahādānamahādhivāsanā mahārthasaṃpādanakṛtyakārikā

5.2

tatra mahāśraya cittotpādāśrayatvāt | mahā rambhā svaparārthārambhāt | mahāphalodayā mahābodhiphalatvāt | ata eva yathākramaṃ mahādānā sarvasatvopādānāt | mahādhivāsanā sarvaduḥkhādhivāsanāt | mahārthasaṃpādanakṛtyakārikā vipulasatvārthasaṃpādanāt | svaparārthanirviśeṣatve ślokaḥ |
paratralabdhvātmasamānacittatāṃ svato 'dhi vā śreṣṭhatareṣṭatāṃ pare |
tathātmano 'nyārthaviśiṣṭasaṃjñinaḥ svakārthatā kā katamā parārthatā

5.3

paratrātmasamānacittatāṃ labdhvā 'dhimuktito vā sāṃketikacittotpādalābhe jñānato vā pāramārthikacittotpādalābhe | ātmato vā punaḥ paratra viśiṣṭatarām iṣṭatāṃ labdhvā tenaiva ca kāraṇenātmanaḥ parārthe viśiṣṭasaṃjñino bodhisatvasya ( Msa 20 ) kaḥ svārthaḥ parārtho vā | nirviśeṣaṃ hi tasyobhayamityarthaḥ | parārthaviśeṣaṇe ślokaḥ |
paratra loko na tathātinirdayaḥ pravartate tāpanakarmaṇā ripau |
yathā parārthaṃ bhṛśaduḥkhatāpane kṛpātmakaḥ svātmani saṃpravartate

5.4

yathā svātmanaḥ parārtho viśiṣyate tat sādhayati parārtham ātmano 'tyarthaṃ saṃtāpanāt | parārthaprattipattivibhāge dvau ślokau |
nikṛṣṭamadhyotttamadharmatāsthite sudeśanāvarjanatā 'vatāraṇā |
vinītir arthe paripācanā śubhe tathāvavādasthitibuddhimuktayaḥ

5.5

guṇair viśiṣṭaiḥ samudāgamas tathā kulodayo vyākaraṇābhiṣiktatā |
tathāgatajñānam anuttaraṃ padaṃ parārtha eṣa tryadhiko daśātmakaḥ

5.6

trividhe satvanikāye hīnamadhyaviśiṣṭagotrasthe trayodaśavidho bodhisatvasya parārthaḥ | sudeśanā 'nuśāsanyādeśanāpratihāryābhyāṃ | āvarjanā ṛddhiprātihāryeṇa | avatāraṇā śāsanābhyupagamanāt | vinītir arthe 'vatīrṇānāṃ saṃśayacchedanaṃ | paripācanā kuśale | avavādaś cittasthitiḥ | prajñā vimuktiḥ abhijñādibhir viśeṣakair guṇaiḥ | samudāgamaḥ | tathāgata kule janma | aṣṭamyāṃ bhūbhau vyākaraṇaṃ daśamyām abhiśekaś ca | saha tathāgatajñānene ty eṣa triṣu gotrastheṣu yathāyogaṃ trayodaśavidhaḥ parārtho bodhisatvasya | parārthapratipattisaṃpattau slokaḥ |
janānurūpāviparītadeśanā nirunnatā cāpy amamā vicakṣaṇā |
kṣamā ca dāntā ca sudūragā 'kṣayā jinātmajānāṃ pratipattir uttamā

5.7

yathā 'sau parārthapratipattiḥ saṃpannā bhavati tathā saṃdarśayati | kathaṃ cāsau saṃpannā bhavati | yadi gotrastha janānurūpā 'viparītā ca deśanā bhavati | anunnatā cāvarjanā | amamā cāvatāraṇā | na ṛddhā manyate na cāvatāritān satvān mamāyati | vicakṣaṇā cārthe vinītipratipattir bhavati | kṣamā ca śubhe paripācanāpratipattiḥ | dāntā cāvavādādipratipattiḥ | na hy adāntā 'vavādādiṣu pareṣāṃ samarthaḥ | sudūragā ca kulodayādipratipattiḥ | na hy adūragatayā pratipattyā kulodayādayaḥ pareṣāṃ kartuṃ śakyāḥ | sarvā caiṣā parārthapratipattir bodhisatvānām akṣayā ( Msa 21 ) bhavaty abhyupagatasatvākṣayatvād ato 'pi saṃpannā veditavyā | pratipatti viśeṣaṇe dvau ślokau |
mahābhaye kāmijanaḥ pravartate cale viparyāsasukhe bhavapriyaḥ |
pratisvam ādhipraśame śamapriyaḥ sadā tu sarvādhigame kṛpātmakaḥ

5.8

jano vimūḍhaḥ svasukhārtham udyataḥ sadā tad aprāpya paraiti duḥkhatām |
sadā tu dhīro hi parārtham udyato dvayārtham ādhāya paraiti nirvṛtim

5.9

tatra kāmānāṃ mahābhaya tvaṃ bahukāyikacaitasikaduḥkhadurgatigamanahetutvāt | calaṃ viparyāsasukhaṃ rūparūpyabhavapriyāṇām anityatvāt paramārthaduḥkhatvāc ca saṃskāraduḥkhatayā | ādhayaḥ kleśā veditavyā duḥkhādhānāt | vimūḍho janaḥ sadā svasukhārthaṃ pratipannaḥ sukhaṃ nāpnoti duḥkham evāpnoti | bodhisatvas tu parārthaṃ pratipannaḥ svaparārthaṃ saṃpādya nirvṛtisukhaṃ prāpnoty ayam asyāparaḥ pratipattiviśeṣaḥ |
gocarapariṇāmane ślokaḥ |
yathā yathā hy akṣavicitragocare pravartate cāragato jinātmajaḥ |
tathā tathā yuktasamānatāpadair hitāya satveṣv abhisaṃskaroti tat

5.10

yena yena prakāreṇa cakṣurādīndriyagocare vicitre bodhisatvaḥ pravartate | īryāpathavyāpāracāre vartamānas tena tena prakāreṇa saṃbaddhasādṛśyavacanair hitārthaṃ satveṣu tat sarvam abhisaṃskaroti | yathā gocarapariśuddhisūtre vistareṇa nirdiṣṭaṃ | satveṣv akṣāntipratiṣedhe ślokaḥ |
sadā 'svatantrīkṛtadoṣacetane jane na saṃdoṣam upaiti buddhimān |
akāmakāreṇa hi viprapattayo jane bhavantīti kṛpāvivṛddhitaḥ

5.11

sadā kleśair asvatantrī kṛta cetane jane na saṃdoṣam upaiti bodhisatvaḥ | kiṃ kāraṇaṃ | ( Msa 22 ) akāmakārenaiṣāṃ vipratipattayo bhavantīti viditva karuṇāvṛddhigamanāt | pratipattimāhātmye ślokaḥ |
bhavagati sakalābhibhūyagantrī paramaśamānugatā prapattir eva |
vividhaguṇagaṇair vivardhamānā jagad upaguhya sadā kṛpāśayena

Original text: Mahāyānasūtrālaṃkāra with Vasubandhu's commentary (Bhāṣya) = Msa · Edition: Sylvain Lévi: Mahāyānasūtrālaṃkāra, Exposé de la doctrine du Grand Véhicule, vol. I, Paris 1907. · Data entry Jens Braarvig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc