Mahāyānasūtrālaṃkāra (another edition) · Chapter 17
mahāyānasūtrālaṃkāre pāramitādhikāraḥ [ṣoḍaśaḥ] samāptaḥ
saptadaśo 'dhikāraḥ
buddhapūjāvibhāge sapta ślokāḥ /
saṃmukhaṃ vimukhaṃ pūjā buddhānāṃ cīvarādibhiḥ /
gāḍhaprasannacittasya saṃbhāradvayapūraye
abandhyabuddhajanmatve praṇidhānavataḥ sataḥ /
trayasyānupalambhastu niṣpannā buddhapūjā
satvānāmaprameyānāṃ paripākāya cāparā /
upadheścittataścānyā adhimukternidhānataḥ
anukampākṣamābhyāṃ ca samudācārato 'parā /
vastvābhogāvabodhācca vimukteśca tathātvataḥ
āśrayādvastutaḥ pūjā nimittātpariṇāmanāt /
hetuto jñānataḥ kṣetrānniśrayācca pradarśitā
hetutaḥ phalataścaiva ātmanā ca parairapi /
lābhasatkārataścaiva pratipatterdvidhā ca sā
parīttā mahatī pūjā samānāmānikā ca sā /
prayogādgatitaścaiva praṇidhānācca sā matā
buddheṣu pūjā paramā svacittāt dharmādhimuktyāśayato vibhutvāt /
akalpanopāyaparigraheṇa sarvaikakāryatvaniveśataśca
āśrayādvastutaḥ sevā nimittātpariṇāmanāt /
hetuto jñānataḥ kṣetrānniśrayācca pradarśitā
mitraṃ śrayeddāntaśamopaśāntaṃ guṇādhikaṃ sodyamamāgamāḍhyaṃ /
prabuddhatatvaṃ vacasābhyupetaṃ kṛpātmakaṃ khedavivarjitaṃ ca
satkāralābhaiḥ paricaryayā ca seveta mitraṃ pratipattitaśca /
dharme tathājñāśaya eva dhīmān mitraṃ pragacchetsamaye nataśca
satkāralābheṣu gataspṛho 'sau prapattaye taṃ pariṇāmayecca /
yathānuśiṣṭapratipattitaśca saṃrādhayeccittamato 'sya dhīraḥ
yānatraye kauśalametya buddhyā svasyaiva yānasya yateta siddhau /
iti mānatrayakauśalāt jñānaṃ /
satvānameyānparipācanāya kṣetrasya śuddhasya ca sādhanāya
dharmeṣu dāyādaguṇena yukto naivāmiṣeṇa pravesatsa mitram /
hetoḥ phalāddharmamukhānuyānātseveta mitraṃ bahitaśca dhīmān
śrutaśravāccetasi yogataśca samānanirmānamano 'nuyogāt /
gatiprayogapraṇidhānataśca kalyāṇamitraṃ hi bhajet dhīmān
sanmitrasevā paramā svacittād dharmādhimuktyāśayato vibhutvaiḥ /
akalpanopāyaparigraheṇa sarvaikakāryatvaniveśataśca
brāhmā vipakṣahīnā jñānena gatāśca nirvikalpena /
trividhālambanavṛttāḥ satvānāṃ pācakā dhīre
saukhyārthini duḥkhārte sukhite kliṣṭe ca te pravartante /
taddeśite ca dharme tattathatāyāṃ ca dhīrāṇām
tasyāśca tathatārthatvāt kṣāntilābhādviśuddhitaḥ /
karmadvayādanālambā maitrī kleśakṣayādapi
te niścalāśca calāśca kṛpaṇairāsvāditā na ca jñeyāḥ /
acaleṣu bodhisattvāḥ pratiṣṭhitāḥ saktivigateṣu
asamāhitasvabhāvā mṛdumadhyā hīnabhūmikā ye 'pi /
hīnāśayāḥ samānā hīnāste hyanyathā tvadhikāḥ
brāhmyairvihṛtavihāraḥ kāmiṣu saṃjāyate yadā dhīmān /
saṃbhārānpūrayate satvāṃśca vipācayati tena
sarvatra cāvirahito brāhmyai rahitaśca tadvipakṣeṇa /
tatpratyayairapi bhṛśairna yāti vikṛtiṃ pramatto 'pi
vyāpādavihiṃsābhyāmarativyāpādakāmarāgaiśca /
yukto hi bodhisattvo bahuvidhamādīnavaṃ spṛśati
kleśairhantyātmānaṃ satvānupahanti śīlamupahanti /
savilekhalābhahīno rakṣāhīnastathā śāstrā[tā]
sādhikaraṇo 'śayasvī paratra saṃjāyate 'kṣaṇeṣu sa ca /
prāptāprāptavihīno manasi mahad duḥkhamāpnoti
ete sarve doṣā maitryādiṣu susthitasya na bhavanti /
akliṣṭaḥ saṃsāraṃ satvārthaṃ no ca saṃtyajati
na tathaikaputrakeṣvapi guṇavatsvapi bhavati sarvasatvānāṃ /
maitryādicetaneyaṃ satveṣu yathā jinasutānāṃ
pradīptān śatruvaśagān duḥkhākrāntāṃstamovṛtān /
durgamārgasamārūḍhānmahābandhanasaṃyutān
mahāśanaviṣākrāntalolānmārgapranaṣṭakān /
utpathaprasthitān satvāndurbalān karuṇāyate
heṭhāpahaṃ hyuttamabodhibījaṃ sukhāvahaṃ tāya[pa]kamiṣṭahetuṃ /
svabhāvadaṃ dharmamupāśritasya bodhirna dūre jinātmajasya
vijñāya saṃsāragataṃ samagraṃ duḥkhātmakaṃ caiva nirātmakaṃ ca /
nodvegamāyāti na cāpi doṣaiḥ prabādhyate kāruṇiko 'grabuddhiḥ
duḥkhātmakaṃ lokamavekṣamāṇo duḥkhāyate vetti ca tadyathāvat /
tasyābhyupāyaṃ parivarjane ca na khedamāyatyapi vā kṛpāluḥ
kṛpā prakṛtyā pratisaṃkhyayā ca pūrvaṃ tadabhyāsavidhānayogāt /
vipakṣahīnā ca viśuddhilābhāt caturvidheyaṃ karūṇātmakānāṃ
na sā kṛpā yā na samā sadā vā nādhyāśayādvā pratipattito vā /
vairāgyato nānupalambhato vā na bodhisattvo hyakṛpastathā yaḥ
karuṇā kṣāntiścintā praṇidhānaṃ janmasatvaparipākaḥ /
karuṇātarureṣa mahānmūlādiḥ puṣpapatra[paścimāgra] (paścimānta)phalaḥ
mūlaṃ karuṇā na bhaved duṣkaracaryāsahiṣṇutā na bhavet /
duḥkhākṣamaśca dhīmān satvārthaṃ cintayennaiva
cintāvihīnabuddhiḥ praṇidhānaṃ śuklajanmasu na kuryāt /
śubhajanmānanugacchansatvānparipācayennaiva
karuṇāseko maitrī tadduḥkhe saukhyato vipulapuṣṭiḥ /
śākhāvṛddhirviśadā yonimanaskārato jñeyā
parṇatyāgādānaṃ praṇidhīnāṃ saṃtateranucchedāt /
dvividhapratyayasiddheḥ puṣpamabandhyaṃ phalaṃ cāsmāt
kaḥ kurvīta na karuṇāṃ satveṣu mahākṛpāguṇakareṣu /
duḥkhe 'pi saukhyamatulaṃ bhavati yadeṣāṃ kṛpājanitaṃ
aviṣṭānāṃ kṛpayā na tiṣṭhati manaḥ śame kṛpālūnāṃ /
kuta eva lokasaukhye svajīvite vā bhavetsnehaḥ
sneho na vidyate 'sau yo 'niravadyo na laukiko yaśca /
dhīmatsu kṛpāsneho niravadyo lokasamatītaḥ
duḥkhājñānamahaughe mahāndhakāre ca niśritaṃ lokaṃ /
uddhartuṃ ya upāyaḥ kathamiva na syātsa niravadyaḥ
sneho na so 'styarihatāṃ loke pratyekabodhibuddhānāṃ /
prāgeva tadanyeṣāṃ kathamiva lokottaro na syāt
duḥkhābhāve duḥkhaṃ yatkṛpayā bhavati bodhisattvānāṃ /
saṃtrāsayati tadādau spṛṣṭaṃ tvabhinandayati gāḍhaṃ
kimataḥ paramāścaryaṃ yad duḥkhaṃ saukhyamabhibhavati sarva /
kṛpayā janitaṃ laukyaṃ yena vimukto api kṛtārthaḥ
kṛpayā sahitaṃ dānaṃ yaddānasukhaṃ karoti dhīrāṇāṃ /
traidhātukamupabhogairna tatsukhaṃ tatkalāṃ spṛśati
duḥkhamayaṃ saṃsāraṃ yatkṛpayā na tyajati satvārthaṃ /
parahitahetorduḥkhaṃ kiṃ kārūṇikairna samupetam
karūṇā dānaṃ bhogāḥ sadā kṛpālorvivṛddhimupayānti /
snehānugrahajanitaṃ tacchaktikṛtaṃ sukhaṃ cāsmāt
vardhe ca vardhayāmi ca dāne paripācayāmi sukhayāmi /
ākarṣāmi nayāmi ca karuṇā sannānpravadatīva
duḥkhe duḥkhī kṛpayā sukhānyanādhāya kena sukhitaḥ syāt /
sukhayatyātmānamataḥ kṛpālurādhāya parasaukhyam
svaṃ dānaṃ kārūṇikaḥ śāstīva sadaiva niḥsvasukhakāmaḥ /
bhogaiḥ sukhaya paraṃ vā māmapyayutasaukhyam
saphalaṃ dānaṃ dattaṃ tanme satveṣu tatsukhasukhena /
phala teṣveva nikāmaṃ yadi me kartavyatā te 'sti
bhogedveṣṭurdāturbhogā bahuśubhataropasarpanti /
na hi tatsukhaṃ mataṃ me dāne pāraṃparo 'smi yataḥ
sarvāstiparityāge yatkṛpayā māṃ nirīkṣase satataṃ /
nanu te tena jñeyaṃ na matphalenārthitā 'syeti
dānābhirato na syāṃ prāptaṃ cettatphalaṃ na visṛjeyaṃ /
kṣaṇamapi dānena vinā dānābhirato bhavati naiva
akṛtaṃ na phalasi yasmātpratikārāpekṣayā na me tulyaṃ /
pratikāranirvyapekṣaḥ paratra phalado 'sya kāmaṃ te
niravadyaṃ śuddhapadaṃ hitāvahaṃ caiva sānurakṣaṃ ca /
nirmṛgyaṃ nirlepaṃ jinātmajānāṃ kṛpādānam
sakalaṃ vipulaṃ śreṣṭhaṃ satataṃ muditaṃ nirāmiṣaṃ śuddhaṃ /
bodhinataṃ kuśalanataṃ jinātmajānāṃ kṛṣādānam
na tathopabhogatuṣṭiṃ labhate bhogī yathā parityāgāt /
tuṣṭimupaiti kṛpāluḥ sukhatrayāpyāyitamanaskaḥ
kṛpaṇakṛpā raudrakṛpā saṃkṣubdhakṛpā kṛpā pramatteṣu /
viṣayaparatantrakaruṇā mithyābhiniviṣṭakaruṇā ca
karuṇā bodhisatvānāṃ sukhād duḥkhāttadanvayāt /
karuṇā bodhisattvānāṃ hetormitrātsvabhāvataḥ
karuṇā bodhisattvānāṃ samā jñeyā tadāśayāt /
pratipattervirāgācca nopalambhādviśuddhitaḥ
maitrādribhāvanāgrā svacittato dharmato 'dhimokṣācca /
āśayato 'pi vibhutvādavikalpādaikyataścāpi
iti bhagavati jātasuprasādo mahadupadhidhruvasatkiryāmipūjī /
bahuguṇahitamitranityasevo jagadanukampaka eti sarvasiddhiṃ
Original text: Mahāyānasūtrālaṃkāra · Edition: S. Bagchi: Mahayana sutralankara of Asanga with its Svavrtti. Darbhanga : The Mithila Institute, 1970, 1-180 (karika only). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0