Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 9595-9614

kāmaghnād viṣamadṛśo bhūtyavaliptād bhujaṅgasaṅgaruceḥ /
ko bhṛṅgīva na śuṣyati vāñcha na phalamīśvarādaguṇāt //

kāmajaṃ mṛgayā dyūtaṃ striyaḥ pānaṃ tathaiva ca /
vyasanaṃ vyasanārthajñaiś caturvidhamudāhṛtam //

kāma jānāmi te mūlaṃ saṃkalpāt kila jāyase /
na tvāṃ saṃkalpayiṣyāmi samūlo na bhaviṣyasi //

kāmajeṣu prasakto hi vyasaneṣu mahīpatiḥ /
viyujyate'rthadharmābhyāṃ krodhajeṣvātmanaiva tu //
kāmatantreṣu nipuṇaḥ kruddhānunayakovidaḥ /
sphurite'nādare kiṃcid dayitāyā virajyati //

kāmato rūpadhāritvaṃ śastrāstrāśmāmbuvarṣaṇam /
tamo'nilo'calo medhā iti māyā hyamānuṣī //

jaghāna kīcakaṃ bhīma āśritaḥ strīsarūpatām /
ciraṃ pracchannarūpo'bhūd divyayā māyayā nalaḥ //

kāmadarpādiśīlānām avicāritakāriṇām /
āyuṣā saha naśyanti sampado mūḍhacetasām //

kāmadhenuguṇā vidyā hyakāle phaladāyinī /
pravāse mātṛsadṛśī vidyā guptaṃ dhanaṃ smṛtam //
kāmadhenudharādīnāṃ dātāraḥ sulabhā bhuvi /
durlabhaḥ puruṣo loke sarvabhūtadayāparaḥ //

kāmanāmnā kirātena vitatā mūḍhacetasām /
nāryo naravihaṃgānām aṅgabandhanavāgurāḥ //

kāmapi dhatte sūkararūpī kāmapi rahitāmicchati bhūpaḥ /
kenākāri ca manmathajananaṃ kena virājati taruṇīvadanam //

kāmapi śriyamāsādya yas tadvṛddhau na ceṣṭate /
tasyāyatiṣu na śreyo bījabhojikuṭumbavat //

kāmaprasaktamātmānaṃ smṛtvā pāṇḍuṃ nipātitam /
nivartayet tathā krodhād anuhādaṃ hatātmajam //

kāmabandhanamevaikaṃ nānyadastīha bandhanam /
kāmabandhanamukto hi brahmabhūyāya kalpate //

kāmabāṇaprahāreṇa mūrcchitāni pade pade /
jīvanti yuvacetāṃsi yuvatīnāṃ smitāmṛtaiḥ //

kāmamastu jagat sarvaṃ kālasyāsya vaśaṃvadam /
kālakālaprapannānāṃ kālaḥ kiṃ naḥ kariṣyati //

kāmamā maraṇāt tiṣṭhed gṛhe kanyartumatyapi /
na caivaināṃ prayaccheta guṇahīnāya karhicit //

kāmamāśritya duṣpūraṃ dambhamānamadānvitāḥ /
mohād gṛhītvāsadgrāhān pravartante'śucivratāḥ //

kāmayante virajyante rañjayanti tyajanti ca /
karṣayantyo'pi sarvārthāñ jñāyante naiva yoṣitaḥ //

kāmayeta na hi kṣudram arthaṃ jātu mahāmanāḥ /
vardhayeta svamaudāryaṃ prabhāvaṃ ca yaśo bhuvi //

kāmavarṣī ca parjanyo nityaṃ sasyavatī mahī /
gāvaśca ghaṭadohinyaḥ pādapāśca sadāphalāḥ //