Mahabharata · Chapter 9.8

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ kurūṇāṃ bhayavardhanam /
sṛñjayaiḥ saha rājendra ghoraṃ devāsuropamam //

narā rathā gajaughāśca vājinaśca sahasraśaḥ /
vājinaśca parākrāntāḥ samājagmuḥ parasparam //

gajānāṃ bhīmarūpāṇāṃ dravatāṃ niḥsvano mahān /
aśrūyata yathā kāle jaladānāṃ nabhastale //

nāgairabhyāhatāḥ kecitsarathā rathino'patan /
vyadravanta raṇe bhītā drāvyamāṇā madotkaṭaiḥ //

hayaughānpādarakṣāṃśca rathinastatra śikṣitāḥ /
śaraiḥ sampreṣayāmāsuḥ paralokāya bhārata //

sādinaḥ śikṣitā rājanparivārya mahārathān /
vicaranto raṇe'bhyaghnanprāsaśaktyṛṣṭibhistathā //

dhanvinaḥ puruṣāḥ kecitparivārya mahārathān /
ekaṃ bahava āsādya praiṣayanyamasādanam //

nāgānrathavarāṃścānye parivārya mahārathāḥ /
sottarā yudhi nirjaghnurdravamāṇaṃ mahāratham //

tathā ca rathinaṃ kruddhaṃ vikirantaṃ śarānbahūn /
nāgā jaghnurmahārāja parivārya samantataḥ //

nāgā nāgamabhidrutya rathī ca rathinaṃ raṇe /
śaktitomaranārācairnijaghnustatra bhārata //

pādātānavamṛdganto rathavāraṇavājinaḥ /
raṇamadhye vyadṛśyanta kurvanto mahadākulam //

hayāśca paryadhāvanta cāmarairupaśobhitāḥ /
haṃsā himavataḥ prasthe pibanta iva medinīm //

teṣāṃ tu vājināṃ bhūmiḥ khuraiścitrā viśāmpate /
aśobhata yathā nārī karajaiḥ kṣatavikṣatā //

vājināṃ khuraśabdena rathanemisvanena ca /
pattīnāṃ cāpi śabdena nāgānāṃ bṛṃhitena ca //

vāditrāṇāṃ ca ghoṣeṇa śaṅkhānāṃ ninadena ca /
abhavannāditā bhūmirnirghātairiva bhārata //

dhanuṣāṃ kūjamānānāṃ śastraughānāṃ ca pātyatām /
kavacānāṃ prabhābhiśca na prājñāyata kiñcana //

bahavo bāhavaśchinnā nāgarājakaropamāḥ /
udveṣṭante viceṣṭante vegaṃ kurvanti dāruṇam //

śirasāṃ ca mahārāja patatāṃ dharaṇītale /
cyutānāmiva tālebhyaḥ phalānāṃ śrūyate svanaḥ //

śirobhiḥ patitairbhāti rudhirārdrairvasundharā /
tapanīyanibhaiḥ kāle nalinairiva bhārata //

udvṛttanayanaistaistu gatasatvaiḥ suvikṣataiḥ /
vyabhrājata mahī rājanpuṇḍarīkairivāvṛtā //

bāhubhiścandanādigdhaiḥ sakeyūrairmahāradhanaiḥ /
patitairbhāti rājendra mahāśakradhvajairiva //

ūrubhiśca narendrāṇāṃ vinikṛttairmahāhave /
hastihastopamairjajñe saṃvṛtaṃ tadraṇāṅkaṇam //

kabandhaṃśatasaṅkīrṇaṃ chatracāmarasaṅkulam /
senāvanaṃ tacchuśubhe vanaṃ puṣpācitaṃ yathā //

tatra yodhā mahārāja vicaranto hyabhītavat /
dṛśyante rudhirāktāṅgāḥ puṣpitā iva kiṃśukāḥ //

mātaṅgāścāpyadṛśyanta śaratomarapīḍitāḥ /
patantastatra tavaiva chinnābhrāsadṛśā raṇe //

gajānīkaṃ mahārāja vadhyamānaṃ mahātmabhiḥ /
vyadīryata diśaḥ sarvā vātanunnā dhanā iva //

te gajā dhanasaṅkāśāḥ petururvyāṃ samantataḥ /
vajranunnā iva babhuḥ parvatā yugasaṅkṣaye //

hayānāṃ sādibhiḥ sārdhaṃ patitānāṃ mahītale /
rāśayaḥ sma pradṛśyante girimātrāṃstatastataḥ //

sañjajñe raṇabhūmau tu paralokavahā nadī /
śoṇitodā rathāvartā dhvajavṛkṣāsthiśarkarā //

bhujanakrā dhanuḥsrotā hastiśailā hayopalā /
medomajjākardaminī chatrahaṃsā gadoḍupā //

kavacoṣṇīṣasañchannā patākāruciradrumā /
cakracakrāvalījuṣṭā triveṇūragasaṃvṛtā //

śūrāṇāṃ harṣajananī bhīrūṇāṃ bhayavardhanī /
prāvartata nadī raudrā kurusṛñjayasaṅgame //

tāṃ nadīṃ paralokāya vahantīmatibhairavām /
terurvāhananaubhiste śūrāḥ parighabāhavaḥ //

vartamāne tadā yuddhe nirmaryāde viśāmpate /
caturaṅgakṣaye ghore yuddhe devāsuropame //

vyākrośanbāndhavānanye tatra tatra parantapa /
krośadbhirdayitairanye bhayārtā na nivartire //

nirmaryāde tathā yuddhe vartamāne bhayānake /
arjuno bhīmasenaśca mohayāñcakratuḥ parān //

sā vadhyamānā mahatī senā tava narādhipa /
amuhyattatra tatraiva yoṣinmadavaśādiva //

mohayitvā ca tāṃ senāṃ bhīmasenadhanañjayau /
dadhmaturvārijau tatra siṃhanādāṃśca cakratuḥ //

śrutvaiva tu mahāśabdaṃ dhṛṣṭadyumnaśikhaṇḍinau /
dharmarājaṃ puraskṛtya madrarājamabhidrutau //

tatrāścaryamapaśyāma ghorarūpaṃ mahadbhayam /
śalyena saṅgatāḥ śūrā yadayudhyanta bhāgaśaḥ //

mādrīputrau tu rabhasau kṛtāstrau yuddhadurmadau /
abhyayātāṃ tvarāyuktau jigīṣantau balaṃ tava //

tato'bhyāvartata balaṃ tāvakaṃ bharatarṣabha /
śaraiḥ praṇunnaṃ bahudhā pāṇḍavairjitakāśibhiḥ //

vadhyamānā camūḥ sā tu putrāṇāṃ prekṣatāṃ tava /
bheje daśa diśo rājanpraṇunnā śaravṛṣṭibhiḥ //

hāhākāro mahāñjajñe yodhānāṃ tatra bhārata /
tiṣṭhatiṣṭheti cāpyāsīddrāvitānāṃ mahātmanām //

kṣatriyāṇāṃ tathā'nyonyaṃ saṃyuge jayamicchatām /
prādravanneva sambhagnāḥ pāṇḍavaistava sainikāḥ //

tyaktvā yuddhe priyānputrānbhrātṝnatha pitāmahān /
mātulānbhāgineyāṃśca vayasyānapi bhārata //

hayāndvipāṃstvarayanto yodhā jagmuḥ samantataḥ /
ātmatrāṇakṛtotsāhāstāvakā bharatarṣabha //