Mahabharata · Chapter 9.7

vyatītāyāṃ rajanyāṃ tu rājā duryodhanastadā /
abravīttāvakānsarvānsannahyantāṃ mahārathāḥ //

rājñaśca matamājñāya samanahyata sā camūḥ /
ayojayanrathāṃstūrṇaṃ paryadhāvaṃstathā pare //

akalpyanta ca mātaṅgāḥ samanahyanta pattayaḥ /
hayānāstaraṇopetāṃścakruranye sahasraśaḥ //

vāditrāṇāṃ ca ninadaḥ prādurāsīdviśāmpate /
yodhānāṃ sainyamukhyānāmanyonyaṃ pratigarjatām //

tato balāni sarvāṇi hataśiṣṭāni bhārata /
sannaddhāni vyadṛśyanta mṛtyuṃ kṛtvā nivartanam //

śalyaṃ senāpatiṃ kṛtvā madrarājaṃ mahārathāḥ /
pravibhajya balaṃ sarvamanīkeṣu vyavasthitāḥ //

tataḥ sarve samāgamya putreṇa tava sainikāḥ / kṛpaśca kṛtavarmā ca drauṇiḥ śalyo'tha saubalaḥ /
anye ca pārthivāḥ śeṣāḥ samayaṃ cakrurādṛtāḥ //

adyācāryasuto drauṇirnaiko yudhyeta śatrubhiḥ /
na na ekena yoddhavyaṃ kathañcidapi pāṇḍavaiḥ //

yo hyekaḥ pāṇḍavairyudhyedyo vā yudhyantamutsṛjet / sa pañcabhirbhavedyuktaḥ pātakaiścopapātakaiḥ /
anyonyaṃ parirakṣadbhiryoddhavyaṃ sahitaiśca naḥ //

evaṃ te samayaṃ kṛtvā sarve tatra mahārathāḥ /
madrarājaṃ puraskṛtya tūrṇamabhyadravanparān //

tathaiva pāṇḍavā rājanvyūhya sainyaṃ mahāraṇe /
abhyayuḥ kauravānyuddhe yotsyamānāḥ samantataḥ //

tato balaṃ samabhavatkṣubdhārṇavasamasvanam /
samudbhūtārṇavākāramudīrṇarathakuñjaram //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

droṇasya caiva bhīṣmasya rādheyasya ca me śrutam /
pātanaṃ śaṃsa me bhūyaḥ śalyasyātha sutasya me //

kathaṃ raṇe hataḥ śalyo dharmarājena sañjaya /
bhīmena ca mahābāhuḥ putro duryodhano mama //
sañjaya uvāca /

kṣayaṃ manuṣyadehānāṃ tathā nāgāśvasaṅkṣayam /
śṛṇu rājansthiro bhūtvā saṅgrāmaṃ śaṃsato mama //

āśā balavatī rājanputrāṇāṃ te'bhavattadā //

hate droṇe ca bhīṣme ca sūtaputre ca pātite /
śalyaḥ pārthānraṇe sarvānnihaniṣyati māriṣa //

tāmāśāṃ hṛdaye kṛtvā samāśvasya ca bhārata / madrarājaṃ ca samare samāśritya mahāratham /
nāthavantaṃ tadā'tmānamamanyata sutastava //

yadā karṇe hate pārthāḥ siṃhanādaṃ pracakrire /
tadā rājandhārtarāṣṭrānpraviveśa mahadbhayam //

tānsamāśvāsya tu tadā madrarājaḥ pratāpavān /
vyūhya vyūhaṃ mahārāja sarvatobhadramṛddhimat //

pratyudyayau raṇe pārthānmadrarājaḥ pratāpavān / vidhūnvankārmukaṃ citraṃ bhāraghnaṃ vegavattaram /
rathapravaramāsthāya saindhavāśvaṃ mahārathaḥ //

tasya sūto mahārāja rathastho'śobhayadratham / sa tena saṃvṛto vīro rathenāmitrakarśanaḥ /
tasthau śūro mahārāja putrāṇāṃ te bhayapraṇut //

prayāṇe madrarājo'bhūnmukhaṃ vyūhasya daṃśitaḥ /
madrakaiḥ sahito vīraiḥ karṇaputraiśca durjayaiḥ //

savye'bhūtkṛtavarmā ca trigartaiḥ parivāritaḥ /
gautamo dakṣiṇe pārśve śakaiśca yavanaiḥ saha //

aśvatthāmā pṛṣṭhato'bhūtkāmbhojaiḥ parivāritaḥ /
duryodhano'bhavanmadhye rakṣitaḥ kurupuṅgavaiḥ //

hayānīkena mahatā saubalaścāpi saṃvṛtaḥ /
prayayau sarvasainyena kaitavyaśca mahārathaḥ //

pāṇḍavāśca maheṣvāsā vyūhya sainyamarindamāḥ /
tridhābhūtā mahārāja tava sainyamupādravan //

dhṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī ca sātyakisca mahārathaḥ /
śalyasya vāhinīṃ hantumabhidudruvurāhave //

tato yudhiṣṭhiro rājā svenānīkena saṃvṛtaḥ /
śalyamevābhidudrāva jighāṃsurbharatarṣabhaḥ //

hārdikyaṃ ca maheṣvāsamarjunaḥ śatrupūgahā /
saṃśaptakagaṇāṃścaiva vegito'bhividudruve //

gautamaṃ bhīmaseno vai somakāśca mahārathāḥ /
abhyadravanta rājenad्ra jighāṃsantaḥ parānyudhi //

mādrīputrau tu śakunimulūkaṃ ca mahāratham /
sasainyau sahasainyau tāvupatasthaturāhave //

tathaivāyutaśo yodhāstāvakāḥ pāṇḍavānraṇe /
abhyavartanta saṅkruddhā vividhāyudhapāṇayaḥ //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

hate bhīṣme hameṣvāse droṇe karṇe jayadrathe /
kuruṣvalpāvaśiṣṭeṣu pāṇḍaveṣu ca saṃyuge //

saṃrabdheṣu ca pārtheṣu parākrānteṣu sañjaya /
māmakānāṃ pareṣāṃ ca kiṃ śiṣṭamabhavadbalam //
sañjaya uvāca /

yathā vayaṃ pare rājanyuddhāya samupasthitāḥ /
yāvaccāsīdbalaṃ śiṣṭaṃ saṅgrāme tannibodha me //

ekādaśa sahasrāṇi rathānāṃ bharatarṣabha /
daśa dantisahasrāṇi sapta caiva śatāni ca //

pūrṇe śatasahasre dve hayānāṃ tatra bhārata /
pattikoṭyastathā tisro balametattavābhavat //

rathānāṃ ṣaṭ्sahasrāṇi ṣaṭsahasrāśca kuñjarāḥ /
daśa cāśvasahasrāṇi pattikoṭī ca bhārata //

etadbalaṃ pāṇḍavānāmabhavaccheṣamāhave /
eta eva samājagmuryudvāya bharatarṣabha //

evaṃ vibhajya rājendra madrarājamate sthitāḥ /
pāṇḍavānpratyudīyāma jayagṛddhāḥ pramanyavaḥ //

tathaiva pāṇ़ḍavāḥ śūrāḥ samare jitakāśinaḥ /
upayātā naravyāghrāḥ pāñcālāśca yaśasvinaḥ //

evamete balaughena parasparavadhaiṣiṇaḥ /
upayātā naravyāghrāḥ pūrvāṃ sandhyāṃ prati prabho //

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ ghorarūpaṃ bhayānakam /
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca nighnatāmitaretaram //