Mahabharata · Chapter 9.36

kimarthaṃ bhagavānsomo yakṣmaṇā samagṛhyata /
kathaṃ ca tīrthapravare tasmiṃścandro nyamajjata //

kathamāplutya tasmiṃstu punarāpyāyitaḥ śaśī /
etanme sarvamācakṣva vistareṇa mahāmune //
vaiśampāyana uvāca /

dakṣasya tanayāstāta prādurāsanviśāmpate /
sa saptaviṃśatiṃ kanyā dakṣa somāya vai dadau //

nakṣatrayoganiratāḥ saṅkhyānārthaṃ ca tābhavan /
patnyo vai tasya rājendra somasya śubhakarmaṇaḥ //

tāstu sarvā viśālākṣyo rūpeṇāpratimā'bhavan /
atyaricyata tāsāṃ tu rohiṇī rupasampadā //

tatastasyāṃ sa bhagavānprītiṃ cakre niśākaraḥ /
sā'sya hṛdyā babhūvātha tasmāttāṃ bubhuje sadā //

tatastāḥ kupitāḥ sarvā nakṣatrākhyā mahātmanaḥ /
tā gatvā pitaraṃ prāhuḥ prajāpatimatandritāḥ //

somo vasati nāsmāsu rohiṇīṃ bhajate sadā / tā vayaṃ sahitāḥ sarvāstvatsakāśe prajeśvara /
vatsyāmo niyatāhārāstapaścaraṇatatparāḥ //

śrutvā tāsāṃ tu vacanaṃ dakṣaḥ somamathābravīt /
samaṃ vartasva sarvāsu mā tvā'dharmo mahānspṛśet //

tāstu sarvā'bravīddakṣo gacchadhvaṃ śaśinontikam /
samaṃ vatsyati sarvāsu candramā mama śāsanāt //

visṛṣṭāstāstathā jagmuḥ śītāśorbhavanaṃ śubhāḥ / tathā'pi somo bhagavānpunareva mahīpate /
rohiṇyā sārdhamavasatprīyamāṇo muhurmuhuḥ //

tatastāḥ sahitāḥ sarvā bhūyaḥ pitaramabruvan //

somo vasati nāsmāsu nākarodvacanaṃ tava /
tava śuśrūṣaṇe yuktā vatsyāmo hi tavāntike //

tāsāṃ tadvacanaṃ śrutvā dakṣaḥ somamathābravīt /
samaṃ vartasva sarvāsu mā tvāṃ śapsye virocana //

anādṛtya tu tadvākyaṃ dakṣasya bhagavāñśaśī /
rohiṇyā sārdhamavasattatastāḥ kupitāḥ punaḥ //

gatvā ca pitaraṃ prāhuḥ praṇamya śirasā tadā /
somo vasati nāsmāsu tasmānnaḥ śaraṇaṃ bhava //

rohiṇyāmeva bhagavānsadā vasati candramāḥ /
na tvadvaco gaṇayati nāsmāsu snehamicchati //

tasmānnastrāhi sarvā vai yathā naḥ soma āviśet /
tacchrutvā bhagavānkruddho yakṣmāṇaṃ pṛthivīpate //

sasarja roṣātsomāya sa coḍupatimāviśat /
sa yakṣmaṇā'bhibhūtātmākṣīyatāharahaḥ śaśī //

yatnaṃ cāpyakarodrājanmokṣārthaṃ tasya yakṣmaṇaḥ /
iṣṭveṣṭibhirmahārāja vividhābhirniśākaraḥ //

na cāmucyata śāpādvai kṣayaṃ caivādhigacchati /
kṣīyamāṇe tataḥ some oṣadhyo na prajajñire //

nirāsvādarasāḥ sarvā hatavīryāśca sarvaśaḥ /
oṣadhīnāṃ kṣaye jāte prāṇināmapi saṅkṣayaḥ //

kṛśāścāsanprajāḥ sarvāḥ kṣīyamāṇe niśākare /
tato devāḥ samāgamya somamūcurmahīpate //

kimidaṃ bhavato rūpamīdṛśaṃ samprakāśate /
kāraṇaṃ brūhi naḥ sarvaṃ yenedaṃ te mahadbhayam //

śrutvā tu kāraṇaṃ tvatto vidhāsyāmastato vayam /
evamuktaḥ pratyuvāca sarvāṃstāñśaśalakṣaṇaḥ //

śāpasya kāramaṃ caiva yakṣmāṇaṃ ca tathā'tmanaḥ /
devāstasya vacaḥ śrutvā gatvā dakṣamathā'bruvan //

prasīda bhagavansome śāpo'yaṃ vinivartyatām /
asau hi candramāḥ kṣīṇaḥ kiñciccheṣo hi lakṣyate //

kṣayāccaivāsya deveśa prajāścaiva gatāḥ kṣayam / vīrudoṣadhayaścaiva bījāni vividhāni ca /
tathā narā lokaguro prasādaṃ kartumarhasi //

evamuktastato devānprāha vākyaṃ prajāpatiḥ /
naitacchakyaṃ mama vaco vyāvartayitumañjasā //

hetunā tu mahābhāgā nivartiṣyati kenacit /
samaṃ vartatu sarvāsu śaśī bhāryāsu nityaśaḥ //

sarasvatyā vare tīrthe nimajjañśaśalakṣaṇaḥ /
punarvardhiṣyate devāstadvai satyaṃ vaco mama //

māsārdhaṃ ca kṣayaṃ somo nityameva gamiṣyati /
māsārdhaṃ tu punarvṛdviṃ satyametadvaco mama //

samudraṃ paścimaṃ gatvā sarasvatyabdhisaṅgamam /
ārādhayatu deveśaṃ tataḥ kāntimavāpsyati //

sarasvatīṃ tataḥ somaḥ sa jagāmarṣiśāsanāt /
prabhāsaṃ prathamaṃ tīrthaṃ sarasvatyā jagāma ha //

amāvāsyāṃ mahātejāstatrāmajjanmahādyutiḥ /
lokānprabhāsayāmāsa śītāṃśutvamavāpa ca //

devāstu sarve rājendra prasādaṃ prāpya puṣkalam /
somena sahitā bhūtvā dakṣasya pramukhe'bhavan //

tataḥ prajāpatiḥ sarvā visasarjātha devatāḥ /
somaṃ ca bhagavānprīto bhūyo vacanamabravīt //

māvamaṃsthāḥ striyaḥ putra mā ca viprānkadācana /
gaccha yuktaḥ sadā bhūtvā kuru vai śāsanaṃ mama //

sa visṛṣṭo mahārāja jagāmātha svamālayam /
prajāśca muditā bhūtvā ījire ca yathā purā //

evaṃ te sarvamākhyātaṃ yathā śapto niśākaraḥ /
prabhāsaṃ ca yathā tīrthaṃ tīrthānāṃ pravaraṃ mahat //

amāvāsyāṃ mahārāja nityaśaḥ śaśalakṣaṇaḥ /
snātvāhyāpyāyate śrīmānprabhāse tīrthauttame //

ataścaitatprajānanti prabhāsamiti bhūmipa /
prabhāṃ hi paramāṃ lebhe tasmiṃścāmajjya candramāḥ //

lokānprabhāsayāmāsa pupoṣa ca vapustathā /
tatra snātvā halīrāmo datvā prīto'tha dakṣiṇāḥ //

tatastu camasodbhedamabhītastvagamadbalī /
camasodbheda ityevaṃ yaṃ janāḥ kathayantyuta //

tatra dattvā ca dānāni viśiṣṭāni halāyudhaḥ /
uṣitvā rajanīmekāṃ snātvā ca vidhivattadā //

udapānamathāgacchattvarāvānkeśavāgrajaḥ /
ādyaṃ svastyayanaṃ caiva tatrāvāpya mahābalaḥ //

snigdhatvādoṣadhīnāṃ ca bhūmeśca janamejaya /
jānanti siddhā rājendra nigūḍhāṃ tāṃ sarasvatīm //